Trả lời nhanh
Hướng gió thường được biểu hiện bằng phương pháp kí hiệu đường chuyển động (mũi tên), không phải phương pháp kí hiệu. Phương pháp kí hiệu dành cho các đối tượng phân bố tại những điểm cụ thể như mỏ khoáng sản, nhà máy, cảng biển, sân bay, thành phố. Vì gió có hướng di chuyển nên cần mũi tên để thể hiện.
Phương pháp kí hiệu dùng để biểu hiện gì?
Phương pháp kí hiệu dùng để thể hiện các đối tượng phân bố theo những điểm cụ thể trên bản đồ. Mỗi đối tượng được đặt một kí hiệu tại đúng vị trí của nó.
Kí hiệu có thể là hình học (tròn, vuông, tam giác), chữ (tên viết tắt) hoặc tượng hình (hình dáng gợi nhớ đối tượng). Kích thước, màu sắc của kí hiệu cho biết quy mô hoặc loại của đối tượng.
- Đối tượng tự nhiên: mỏ than, mỏ sắt, mỏ dầu, núi lửa, điểm suối khoáng…
- Đối tượng kinh tế – xã hội: nhà máy nhiệt điện, khu công nghiệp, cảng biển, sân bay, thành phố, trung tâm công nghiệp…
Hướng gió dùng phương pháp nào?
Gió là hiện tượng có sự di chuyển nên bản đồ dùng kí hiệu đường chuyển động: mũi tên chỉ hướng, độ dày hoặc độ dài mũi tên thể hiện tốc độ, khối lượng hay cường độ. Màu mũi tên có thể phân biệt gió mùa mùa đông với gió mùa mùa hạ.
Cùng nhóm này còn có: hướng di chuyển của bão, dòng biển nóng – lạnh, luồng di dân, tuyến vận chuyển hàng hoá.
Bảng phân biệt nhanh các phương pháp biểu hiện
| Phương pháp | Đối tượng thể hiện | Ví dụ |
|---|---|---|
| Kí hiệu | Phân bố tại điểm cụ thể | Mỏ khoáng sản, nhà máy, cảng, sân bay |
| Kí hiệu đường chuyển động | Sự di chuyển của hiện tượng | Hướng gió, dòng biển, bão, luồng di dân |
| Chấm điểm | Phân bố phân tán, lẻ tẻ | Dân cư nông thôn, cây trồng, vật nuôi |
| Khoanh vùng | Phạm vi phân bố của hiện tượng | Vùng trồng lúa, vùng phân bố rừng, vùng có thú quý |
| Bản đồ – biểu đồ | Giá trị tổng cộng của đối tượng theo đơn vị lãnh thổ | Cơ cấu GDP, sản lượng từng tỉnh |
Mẹo chọn nhanh khi gặp câu trắc nghiệm
- Thấy từ hướng, chuyển động, luồng, tuyến, dòng → kí hiệu đường chuyển động.
- Thấy đối tượng là một điểm (một mỏ, một nhà máy, một thành phố) → kí hiệu.
- Thấy đối tượng rải rác, nhiều, nhỏ (dân cư, cây trồng) → chấm điểm.
- Thấy vùng, khu vực phân bố → khoanh vùng.
- Thấy tổng giá trị theo tỉnh, quốc gia → bản đồ – biểu đồ.
Lỗi sai thường gặp
- Nhầm “có kí hiệu mũi tên” với “phương pháp kí hiệu”. Mũi tên thuộc nhóm đường chuyển động, là phương pháp riêng.
- Nhầm chấm điểm với kí hiệu. Mỗi chấm chỉ đại diện một số lượng nhất định, không chỉ đúng vị trí một đối tượng như kí hiệu.
- Nhầm khoanh vùng với kí hiệu. Vùng phân bố có phạm vi rộng, được khoanh bằng đường viền hoặc tô màu.
Luyện tập
Câu 1. Dòng biển nóng trên bản đồ thế giới thường được biểu hiện bằng phương pháp nào?
Đáp án: Kí hiệu đường chuyển động, vì dòng biển có hướng chảy.
Câu 2. Vị trí các nhà máy thuỷ điện trên bản đồ công nghiệp được biểu hiện bằng phương pháp nào?
Đáp án: Phương pháp kí hiệu, vì mỗi nhà máy nằm tại một điểm xác định.
Câu 3. Sự phân bố dân cư ở đồng bằng nông thôn, nhà ở rải đều, nên dùng phương pháp nào?
Đáp án: Phương pháp chấm điểm, vì đối tượng phân tán và số lượng lớn.
Ghi nhớ: điểm → kí hiệu; di chuyển → mũi tên (đường chuyển động). Nhớ cặp này là bạn gần như làm đúng mọi câu hỏi về phương pháp biểu hiện đối tượng địa lí trên bản đồ.
Câu hỏi thường gặp
Hướng gió thường được biểu hiện bằng phương pháp nào?
Hướng gió được biểu hiện bằng phương pháp kí hiệu đường chuyển động, dùng mũi tên để chỉ hướng và có thể thể hiện cả tốc độ hoặc cường độ.
Phương pháp kí hiệu biểu hiện những đối tượng nào?
Phương pháp kí hiệu biểu hiện các đối tượng phân bố tại những điểm cụ thể như mỏ khoáng sản, nhà máy, cảng biển, sân bay, thành phố.
Phương pháp kí hiệu và kí hiệu đường chuyển động khác nhau thế nào?
Kí hiệu thể hiện đối tượng đứng yên tại một điểm; kí hiệu đường chuyển động thể hiện sự di chuyển như gió, bão, dòng biển, luồng di dân.
Khi nào dùng phương pháp chấm điểm?
Dùng khi đối tượng phân bố phân tán, số lượng nhiều như dân cư nông thôn, cây trồng, vật nuôi; mỗi chấm đại diện một giá trị nhất định.