Trả lời nhanh
Dầu mỏ và khí đốt ở nước ta phân bố chủ yếu ở các bể trầm tích Đệ Tam trên thềm lục địa (Cửu Long, Nam Côn Sơn, Sông Hồng, Malay – Thổ Chu…). Lí do: dầu khí hình thành trong các bồn trũng dày trầm tích biển cổ. Vì vậy phương án “các đồng bằng Bắc Trung Bộ” là sai.
Đề bài và hướng làm
Câu hỏi thường gặp: “Dầu mỏ và khí đốt phân bố chủ yếu ở…”. Các phương án hay đưa ra là những vùng lãnh thổ như đồng bằng Bắc Trung Bộ, vùng núi, đồng bằng châu thổ hay thềm lục địa. Em hãy chọn phương án nói đến bể trầm tích ngoài biển.
Cách nghĩ: dầu khí là khoáng sản sinh ra từ xác sinh vật biển bị chôn vùi lâu đời trong lớp trầm tích dày. Nơi có điều kiện đó là các bồn trũng ở thềm lục địa, chứ không phải dải đồng bằng nhỏ hẹp ven biển miền Trung.
Vì sao không phải đồng bằng Bắc Trung Bộ?
- Đồng bằng Bắc Trung Bộ nhỏ, hẹp, hình thành chủ yếu do phù sa sông ngắn và dốc, lớp trầm tích mỏng nên không đủ điều kiện sinh dầu khí.
- Khoáng sản nổi bật của Bắc Trung Bộ là crôm (Cổ Định, Thanh Hóa), thiếc, sắt (Thạch Khê, Hà Tĩnh), đá vôi, titan ven biển… chứ không phải dầu khí.
- Các mỏ dầu khí đang khai thác đều gắn với thềm lục địa phía nam và đông nam; riêng bể sông Hồng có thêm mỏ khí Tiền Hải (Thái Bình) trên đất liền với quy mô nhỏ.
Các bể trầm tích dầu khí chính của nước ta
| Bể trầm tích | Vị trí chung | Ví dụ nổi bật |
|---|---|---|
| Cửu Long | Thềm lục địa phía nam, ngoài khơi Nam Bộ | Mỏ dầu Bạch Hổ, Rạng Đông, Rồng |
| Nam Côn Sơn | Thềm lục địa đông nam | Đại Hùng (dầu), Lan Tây – Lan Đỏ (khí) |
| Sông Hồng | Vịnh Bắc Bộ, kéo vào đồng bằng Bắc Bộ | Khí Tiền Hải |
| Malay – Thổ Chu | Vịnh Thái Lan, tây nam | Các mỏ khí cung cấp cho Cà Mau |
Ngoài ra còn các bể có triển vọng như Phú Khánh, Tư Chính – Vũng Mây ở vùng biển phía nam.
Mẹo nhớ
Nhớ câu: “Dầu khí nằm dưới biển, tập trung phía nam”. Gặp câu hỏi, em gạch chân từ “thềm lục địa” hoặc “bể trầm tích” trong các phương án; nếu không có thì chọn phương án gần với vùng biển phía nam nhất.
Lỗi sai thường gặp
- Nhầm “khoáng sản kim loại” (sắt, crôm, thiếc) ở Bắc Trung Bộ với khoáng sản năng lượng.
- Nhầm than đá (tập trung ở Quảng Ninh, thuộc bể than sông Hồng) với dầu khí; than là khoáng sản trên đất liền, dầu khí chủ yếu ngoài khơi.
- Chọn “đồng bằng sông Hồng” vì có mỏ khí Tiền Hải. Đây chỉ là ngoại lệ nhỏ, không phải nơi tập trung chủ yếu.
Luyện tập
- Điền vào chỗ trống: Mỏ dầu Bạch Hổ nằm trong bể trầm tích ______.
Đáp án: Cửu Long. - Khoáng sản nào sau đây tập trung nhiều ở Bắc Trung Bộ: crôm hay dầu mỏ?
Đáp án: Crôm (mỏ Cổ Định, Thanh Hóa). - Vì sao dầu khí của nước ta chủ yếu nằm ở thềm lục địa?
Gợi ý: Vì đó là các bồn trũng có lớp trầm tích Đệ Tam dày, giàu vật chất hữu cơ, thuận lợi để sinh và tích tụ dầu khí.
Câu hỏi thường gặp
Dầu mỏ và khí đốt ở Việt Nam tập trung chủ yếu ở đâu?
Tập trung chủ yếu ở các bể trầm tích trên thềm lục địa như Cửu Long, Nam Côn Sơn, Sông Hồng và Malay – Thổ Chu.
Đồng bằng Bắc Trung Bộ có dầu khí không?
Không đáng kể. Vùng này nổi bật về crôm, sắt, thiếc, đá vôi, titan chứ không phải dầu khí.
Mỏ dầu Bạch Hổ thuộc bể nào?
Mỏ Bạch Hổ thuộc bể trầm tích Cửu Long, ngoài khơi vùng biển phía nam nước ta.
Nước ta có mỏ khí nào trên đất liền không?
Có, mỏ khí Tiền Hải ở Thái Bình thuộc bể Sông Hồng, nhưng quy mô nhỏ so với các mỏ ngoài khơi.