Trả lời nhanh
Đặc điểm nổi bật của xã hội hiện nay là sự bùng nổ thông tin: lượng thông tin sinh ra và trao đổi mỗi ngày tăng rất nhanh, buộc con người phải dùng máy tính và công nghệ thông tin để thu thập, lưu trữ, xử lí. Máy cơ khí hay máy tính điện tử chỉ là công cụ ra đời trong quá trình phát triển, chưa nói lên đặc điểm của xã hội.
Hiểu đúng câu hỏi
Câu hỏi hỏi về đặc điểm của xã hội, tức là trạng thái chung của đời sống hôm nay, chứ không hỏi về một phát minh cụ thể. Vì vậy phương án nêu sự ra đời của một loại máy móc thường chỉ là “mốc lịch sử” hoặc “công cụ”, chưa phải đặc điểm.
Vì sao “bùng nổ thông tin” là đáp án?
- Lượng thông tin tăng nhanh: tin tức, hình ảnh, video, dữ liệu học tập và kinh doanh được tạo ra từng giây trên mạng.
- Nhu cầu xử lí lớn: thông tin quá nhiều nên không thể tính toán, tìm kiếm, lưu trữ bằng tay mà phải nhờ máy tính.
- Tin học phát triển theo: chính nhu cầu đó thúc đẩy tin học và công nghệ thông tin trở thành ngành khoa học, ngành công nghiệp quan trọng và len vào mọi lĩnh vực: giáo dục, y tế, giao thông, ngân hàng.
Phân tích từng phương án thường gặp
| Phương án | Đúng/Sai | Lí do |
|---|---|---|
| A. Sự ra đời của máy cơ khí | Sai | Là công cụ thời kì đầu, thay sức người trong lao động chân tay, không mô tả xã hội hiện nay. |
| B. Sự ra đời của máy tính điện tử | Sai | Là mốc phát triển của công cụ xử lí thông tin. Nó là nguyên nhân giúp xử lí thông tin chứ không phải đặc điểm của xã hội. |
| Phương án nói về bùng nổ thông tin | Đúng | Phản ánh đúng thực tế lượng thông tin tăng rất nhanh và nhu cầu xử lí thông tin lớn. |
Ví dụ gần gũi với học sinh
Chỉ riêng việc em tìm một bài giảng, xem video thí nghiệm, nhắn tin cho bạn cũng tạo ra và tiếp nhận hàng loạt thông tin. Nếu mỗi bạn đều có thêm bài tập, kết quả học tập, thời khoá biểu số hoá thì thầy cô cần phần mềm quản lí mới theo kịp. Đó là biểu hiện nhỏ của bùng nổ thông tin.
Mẹo làm bài
- Câu “đặc điểm của xã hội” thường có đáp án mang tính xu hướng (bùng nổ, phát triển nhanh, toàn cầu hoá), không phải một sản phẩm cụ thể.
- Loại các phương án bắt đầu bằng “sự ra đời của…” nếu đề hỏi về đặc điểm chung.
Lỗi sai thường gặp
- Chọn “máy tính điện tử” vì nghĩ máy tính là biểu tượng của thời đại.
- Nhầm đặc điểm xã hội với nguyên nhân hoặc công cụ hỗ trợ.
Luyện tập
- Nêu hai ví dụ cho thấy thông tin bùng nổ trong đời sống học sinh. Gợi ý: kho bài giảng trực tuyến, nhóm lớp trên mạng xã hội.
- Vì sao nói máy tính điện tử là điều kiện để xã hội đáp ứng bùng nổ thông tin? Đáp án: vì máy tính xử lí, lưu trữ nhanh một lượng thông tin rất lớn mà con người không thể làm thủ công.
Câu hỏi thường gặp
Đặc điểm nổi bật của xã hội hiện nay là gì?
Là sự bùng nổ thông tin, kéo theo nhu cầu xử lí thông tin và ứng dụng tin học trong mọi lĩnh vực.
Vì sao sự ra đời của máy tính điện tử không phải đáp án?
Vì đó là một cột mốc của công cụ, chưa mô tả được tình trạng chung của xã hội như lượng thông tin tăng nhanh.
Câu hỏi này thuộc phần nào của Tin học?
Thuộc phần mở đầu về tin học và vai trò của thông tin, máy tính trong đời sống xã hội.