Trả lời nhanh
Nhận định “Cây cà phê ở Đông Nam Á được trồng nhiều ở Indonesia, Lào, Việt Nam, Thái Lan” là đúng. Cà phê ưa khí hậu nhiệt đới nóng ẩm, đất đỏ bazan tơi xốp và địa hình cao nguyên, những điều kiện có ở cả bốn nước này. Trong đó Việt Nam và Indonesia là hai nước sản xuất lớn của khu vực, còn Lào và Thái Lan có diện tích nhỏ hơn nhưng vẫn là vùng trồng quen thuộc.
Vì sao cà phê hợp với Đông Nam Á?
- Nhiệt: khu vực nằm trong vành đai nhiệt đới, nhiệt độ trung bình năm cao, ít biến động, rất phù hợp cây công nghiệp nhiệt đới lâu năm.
- Mưa: khí hậu nhiệt đới gió mùa và xích đạo cho lượng mưa dồi dào, có mùa khô rõ ở nhiều nơi giúp cây phân hoá mầm hoa và thu hoạch thuận lợi.
- Đất: các cao nguyên có đất đỏ bazan (và đất núi lửa ở Indonesia) giàu dinh dưỡng, thoát nước tốt.
- Độ cao: cà phê chè (arabica) thích độ cao lớn, mát hơn; cà phê vối (robusta) chịu nóng, trồng ở độ cao thấp hơn.
Vùng trồng chính ở từng nước
| Quốc gia | Vùng trồng tiêu biểu | Đặc điểm |
|---|---|---|
| Việt Nam | Tây Nguyên (Đắk Lắk, Lâm Đồng, Gia Lai, Đắk Nông, Kon Tum) | Chủ yếu là cà phê vối; là nước xuất khẩu cà phê lớn hàng đầu thế giới |
| Indonesia | Các đảo Sumatra, Java, Sulawesi… | Có cả cà phê vối và cà phê chè; thuộc nhóm nước sản xuất lớn thế giới |
| Lào | Cao nguyên Bolaven (miền Nam) | Sản lượng nhỏ hơn nhưng cà phê chất lượng, nhiều vùng chuyên canh |
| Thái Lan | Miền Nam (chủ yếu cà phê vối), miền Bắc (cà phê chè) | Diện tích vừa phải, phục vụ cả tiêu dùng nội địa và xuất khẩu |
Phân biệt hai loại cà phê chính
- Cà phê chè (arabica): thích khí hậu mát, độ cao lớn, vị thơm dịu, ít đắng.
- Cà phê vối (robusta): chịu nóng, cho năng suất cao, vị đậm và hàm lượng caffeine cao hơn. Đây là loại chiếm ưu thế ở Tây Nguyên của Việt Nam.
Vị trí của cây cà phê trong nông nghiệp Đông Nam Á
Lúa gạo là cây lương thực chủ yếu. Cà phê cùng cao su, hồ tiêu, cọ dầu, dừa là các cây công nghiệp xuất khẩu quan trọng của khu vực. Mỗi cây có vùng chuyên canh riêng: cao su và cà phê thường trồng ở vùng đồi núi, cao nguyên; dừa và cọ dầu ở vùng đất thấp ven biển.
Lỗi sai thường gặp
- Nhầm cà phê với cây trồng của vùng ôn đới. Cà phê là cây nhiệt đới, không phải cây cận nhiệt hay ôn đới.
- Nghĩ rằng chỉ Việt Nam mới trồng nhiều cà phê. Thực tế cả Indonesia, Lào và Thái Lan đều có vùng trồng đáng kể.
- Nhầm vùng trồng chính của Việt Nam: đó là Tây Nguyên, không phải đồng bằng sông Cửu Long.
Cách ghi nhớ nhanh
Hãy gắn “cà phê” với “cao nguyên đất đỏ”. Mỗi nước nhớ một địa danh: Việt Nam – Tây Nguyên, Lào – Bolaven, Thái Lan – hai miền Nam và Bắc, Indonesia – các đảo lớn.
Luyện tập có đáp án
- Nêu hai điều kiện tự nhiên thuận lợi cho cây cà phê phát triển ở Đông Nam Á.
Đáp án: khí hậu nhiệt đới nóng ẩm và đất đỏ bazan trên các cao nguyên. - Vùng trồng cà phê lớn nhất của Việt Nam là vùng nào?
Đáp án: Tây Nguyên. - Đúng hay sai: Cà phê vối ưa khí hậu lạnh và độ cao rất lớn.
Đáp án: Sai, vì cà phê vối chịu nóng và trồng ở độ cao thấp hơn cà phê chè.
Câu hỏi thường gặp
Cây cà phê ở Đông Nam Á được trồng nhiều ở những nước nào?
Được trồng nhiều ở Indonesia, Lào, Việt Nam và Thái Lan. Việt Nam và Indonesia là hai nước sản xuất lớn của khu vực.
Vùng trồng cà phê chính của Việt Nam ở đâu?
Chủ yếu ở Tây Nguyên, đặc biệt các tỉnh Đắk Lắk, Lâm Đồng, Gia Lai và Đắk Nông, trên nền đất đỏ bazan.
Cà phê chè và cà phê vối khác nhau thế nào?
Cà phê chè (arabica) ưa mát, độ cao lớn, vị thơm dịu. Cà phê vối (robusta) chịu nóng, năng suất cao, vị đậm và nhiều caffeine hơn.
Điều kiện nào giúp cà phê phát triển tốt ở Đông Nam Á?
Khí hậu nhiệt đới gió mùa hoặc xích đạo nóng ẩm, có mùa khô thuận lợi, cùng đất đỏ bazan tơi xốp trên các cao nguyên.