Trả lời nhanh
Biện pháp mở rộng diện tích rừng đặc dụng ở nước ta là bảo vệ, phục hồi rừng và thành lập thêm các vườn quốc gia, khu dự trữ thiên nhiên, khu bảo tồn loài – sinh cảnh để bảo vệ cảnh quan và đa dạng sinh học. Lí do: rừng đặc dụng có chức năng chính là bảo tồn, không phải khai thác gỗ hay chống thiên tai.
Rừng đặc dụng là gì? Vì sao đáp án xoay quanh “bảo tồn”?
Rừng đặc dụng là loại rừng được xác lập để bảo tồn thiên nhiên, bảo tồn nguồn gen sinh vật, phục vụ nghiên cứu khoa học, bảo vệ di tích lịch sử – văn hoá và cảnh quan. Vì chức năng cốt lõi là bảo tồn nên mọi biện pháp “mở rộng” đều gắn với việc khoanh vùng, bảo vệ nghiêm ngặt và phục hồi hệ sinh thái.
Ví dụ quen thuộc là các vườn quốc gia như Cúc Phương (vườn quốc gia đầu tiên của nước ta, thành lập năm 1962), Cát Tiên, Ba Bể, Phong Nha – Kẻ Bàng.
Các biện pháp mở rộng diện tích rừng đặc dụng
- Quy hoạch và thành lập thêm vườn quốc gia, khu dự trữ thiên nhiên, khu bảo tồn loài – sinh cảnh ở những nơi còn rừng tự nhiên giàu loài.
- Bảo vệ nghiêm ngặt cảnh quan, các loài quý hiếm; chống phá rừng, săn bắt, buôn bán động vật hoang dã.
- Phục hồi rừng trong các khu bảo tồn bị suy thoái: khoanh nuôi tái sinh, trồng bổ sung cây bản địa.
- Mở rộng vùng đệm, nối hành lang đa dạng sinh học giữa các khu rừng để động vật có không gian sống.
- Gắn bảo tồn với sinh kế của người dân quanh khu bảo tồn (du lịch sinh thái, giao khoán bảo vệ rừng).
Phân biệt ba loại rừng để không chọn nhầm
| Loại rừng | Chức năng chính | Từ khoá nhận biết |
|---|---|---|
| Rừng đặc dụng | Bảo tồn thiên nhiên, đa dạng sinh học, nghiên cứu | Vườn quốc gia, khu dự trữ thiên nhiên, bảo vệ cảnh quan |
| Rừng phòng hộ | Chống thiên tai, bảo vệ môi trường | Đầu nguồn, chắn cát bay, chắn sóng, chống xói mòn |
| Rừng sản xuất | Cung cấp gỗ, lâm sản, nguyên liệu | Khai thác hợp lí, trồng rừng kinh tế, nguyên liệu giấy |
Mẹo nhớ: “Đặc dụng – Đa dạng”, “Phòng hộ – Phòng thiên tai”, “Sản xuất – Sản phẩm gỗ”.
Khi đề cho nhiều phương án, loại trừ thế nào?
Đề gốc thường cho các phương án nói về từng loại rừng. Bạn làm như sau:
- Phương án nhắc rừng đầu nguồn, chắn cát, chắn sóng ven biển → thuộc rừng phòng hộ, loại.
- Phương án nhắc khai thác gỗ, trồng rừng lấy gỗ, nguyên liệu giấy → thuộc rừng sản xuất, loại.
- Phương án nhắc vườn quốc gia, khu dự trữ thiên nhiên, bảo vệ cảnh quan, đa dạng sinh học → rừng đặc dụng, chọn.
- Phương án nói “trồng rừng phủ xanh đất trống đồi trọc” là biện pháp chung để tăng độ che phủ, thường gắn với rừng phòng hộ và rừng sản xuất chứ không phải điểm nhấn của rừng đặc dụng.
Lưu ý: trang này không liệt kê lại nguyên văn bốn phương án của đề vì cách ra đề ở từng nơi có thể khác nhau; hãy áp dụng cách loại trừ trên cho đề của bạn.
Lỗi sai thường gặp
- Nhầm “bảo vệ rừng đầu nguồn” với rừng đặc dụng – đó là chức năng của rừng phòng hộ.
- Cho rằng mở rộng rừng đặc dụng là “khai thác hợp lí” – khai thác gỗ thuộc rừng sản xuất.
- Chỉ nghĩ đến trồng thêm cây mà quên việc thành lập và bảo vệ khu bảo tồn.
Luyện tập nhanh
- Rừng chắn sóng ở ven biển Cà Mau thuộc loại rừng nào?
Đáp án: rừng phòng hộ (chắn sóng, chống xói lở bờ biển). - Khu rừng được lập ra chủ yếu để bảo vệ loài voọc quý hiếm là loại rừng nào?
Đáp án: rừng đặc dụng (khu bảo tồn loài – sinh cảnh). - Rừng trồng keo để cung cấp nguyên liệu giấy thuộc loại rừng nào?
Đáp án: rừng sản xuất.
Câu hỏi thường gặp
Rừng đặc dụng ở nước ta gồm những loại nào?
Gồm vườn quốc gia, khu dự trữ thiên nhiên, khu bảo tồn loài – sinh cảnh và khu bảo vệ cảnh quan (như di tích lịch sử – văn hoá, danh lam thắng cảnh có rừng).
Rừng đặc dụng khác rừng phòng hộ ở điểm nào?
Rừng đặc dụng nhằm bảo tồn thiên nhiên và đa dạng sinh học; rừng phòng hộ nhằm chống thiên tai và bảo vệ môi trường như chống xói mòn, lũ, cát bay, sóng biển.
Vườn quốc gia đầu tiên của Việt Nam là gì?
Là Vườn quốc gia Cúc Phương, thành lập năm 1962, thuộc địa phận Ninh Bình, Thanh Hoá và Hoà Bình.
Trồng rừng phủ xanh đất trống đồi trọc có phải biện pháp mở rộng rừng đặc dụng không?
Không phải trọng tâm. Biện pháp này chủ yếu tăng độ che phủ và phát triển rừng phòng hộ, rừng sản xuất; rừng đặc dụng cần thành lập khu bảo tồn và bảo vệ, phục hồi hệ sinh thái.