Trả lời nhanh
Ở đồng bằng nước ta, biện pháp cải tạo đất nông nghiệp là thau chua, rửa mặn, bón vôi, bón phân hữu cơ và làm thủy lợi hợp lí. Còn đào hố kiểu vảy cá, làm ruộng bậc thang, trồng cây theo băng là biện pháp chống xói mòn của vùng đồi núi, nên khi đề hỏi về đồng bằng em không chọn các phương án này.
Đất nông nghiệp ở đồng bằng gặp vấn đề gì?
Muốn chọn đúng biện pháp, em cần biết đất đồng bằng đang “bệnh” gì. Mỗi vùng có một vấn đề khác nhau.
- Đồng bằng sông Cửu Long: nhiều diện tích đất phèn (chua) và đất mặn do nước biển xâm nhập, nhất là vào mùa khô.
- Đồng bằng sông Hồng: có vùng đất bạc màu ngoài đê, vùng trũng dễ ngập úng, đất bị chua hoặc nghèo dinh dưỡng do canh tác nhiều vụ liên tục.
- Đồng bằng ven biển miền Trung: đất cát, nghèo dinh dưỡng và dễ bị nhiễm mặn.
Các biện pháp cải tạo đất ở đồng bằng
1. Thau chua, rửa mặn
Đào kênh, mương để dẫn nước ngọt vào ruộng, hòa tan bớt muối và chất chua rồi tháo ra ngoài. Đây là biện pháp đặc trưng và quan trọng nhất đối với đất phèn, đất mặn.
2. Bón vôi
Vôi trung hòa độ chua của đất phèn, làm đất tơi xốp hơn và giảm độc tố nhôm, sắt hòa tan.
3. Bón phân hữu cơ, trồng cây họ đậu, luân canh
Giúp tăng độ phì, cải tạo đất bạc màu, đất cát và giữ cho đất không bị chai cứng. Cây họ đậu còn cố định đạm tự nhiên.
4. Làm thủy lợi, đắp đê bao, chọn giống phù hợp
Hệ thống thủy lợi giúp chủ động tưới tiêu, ngăn mặn, chống úng. Việc chọn giống chịu mặn, chịu phèn cũng giúp sản xuất ổn định.
Phân biệt với biện pháp ở miền đồi núi
| Khu vực | Vấn đề chính | Biện pháp tiêu biểu |
|---|---|---|
| Miền đồi núi | Xói mòn, rửa trôi do độ dốc lớn | Làm ruộng bậc thang, đào hố kiểu vảy cá, trồng cây theo băng, nông lâm kết hợp |
| Đồng bằng | Đất phèn, đất mặn, bạc màu, ngập úng | Thau chua rửa mặn, bón vôi, bón phân hữu cơ, thủy lợi |
Vì sao đào hố kiểu vảy cá không dùng ở đồng bằng?
Đào hố vảy cá là cách đào những hố nhỏ so le nhau trên sườn dốc để giữ nước và đất, chống xói mòn khi mưa lớn. Đồng bằng địa hình bằng phẳng, nước không chảy mạnh xuống dốc nên không cần kĩ thuật này. Điều đồng bằng cần là xử lí độ chua, độ mặn và giữ nước hợp lí.
Mẹo nhớ
- Núi – dốc – chống xói mòn: bậc thang, hố vảy cá, trồng theo băng.
- Đồng bằng – phèn mặn bạc màu: thau chua, rửa mặn, bón vôi, bón phân hữu cơ.
- Nhìn thấy các từ “dốc”, “sườn”, “bậc thang” thì nghĩ ngay đến miền núi.
Lỗi sai thường gặp
- Chọn ruộng bậc thang cho đồng bằng vì thấy “ruộng” là liên quan đến nông nghiệp.
- Nhầm cải tạo đất (xử lí phèn, mặn, bạc màu) với bảo vệ đất chống xói mòn.
- Cho rằng bón phân hóa học liên tục là cải tạo đất. Thực ra lạm dụng phân hóa học có thể làm đất chai cứng.
Bài tập luyện tập
Bài 1. Vì sao phải bón vôi cho đất phèn?
Đáp án: vôi trung hòa độ chua của đất, giảm độc tố và giúp cây trồng phát triển tốt hơn.
Bài 2. Nêu hai biện pháp chống xói mòn đất ở miền núi.
Đáp án: làm ruộng bậc thang; trồng cây theo băng (hoặc đào hố kiểu vảy cá).
Bài 3. Vì sao ở đồng bằng sông Cửu Long cần thau chua, rửa mặn vào đầu mùa mưa?
Đáp án: vì lúc này có nguồn nước ngọt dồi dào từ mưa và sông, giúp pha loãng và đẩy trôi muối, phèn ra khỏi ruộng.
Câu hỏi thường gặp
Biện pháp cải tạo đất nông nghiệp ở đồng bằng nước ta là gì?
Gồm thau chua, rửa mặn, bón vôi, bón phân hữu cơ và làm thủy lợi hợp lí để xử lí đất phèn, đất mặn và đất bạc màu.
Đào hố kiểu vảy cá dùng ở đâu?
Đây là biện pháp chống xói mòn trên đất dốc ở miền đồi núi, không phải biện pháp cải tạo đất ở đồng bằng.
Vì sao phải thau chua rửa mặn?
Vì đất phèn và đất mặn làm cây trồng khó sinh trưởng. Dùng nước ngọt để hòa tan và đưa muối, chất chua ra khỏi ruộng sẽ cải thiện đất.
Đất bạc màu cải tạo bằng cách nào?
Bón phân hữu cơ, luân canh cây trồng, trồng cây họ đậu và làm thủy lợi hợp lí để tăng độ phì cho đất.