Công thức của benzyl axetat (este mùi hoa nhài) là gì?

Công thức của benzyl axetat là CH3COOCH2C6H5 (viết gọn CH3COO–CH2–C6H5), công thức phân tử C9H10O2, M = 150. Tên "benzyl axetat" cho biết gốc axit là axetat (CH3COO–) và gốc ancol là benzyl (C6H5CH2–), nên este tạo từ axit axetic và ancol benzylic.

Công thức của benzyl axetat: CH3COOCH2C6H5

Trả lời nhanh

Công thức của benzyl axetat là CH₃COOCH₂C₆H₅ (viết gọn CH₃COO–CH₂–C₆H₅), công thức phân tử C₉H₁₀O₂, M = 150. Tên “benzyl axetat” cho biết gốc axit là axetat (CH₃COO–) và gốc ancol là benzyl (C₆H₅CH₂–), nên este tạo từ axit axetic và ancol benzylic.

Cách suy ra công thức từ tên gọi

Tên este gọi theo quy tắc: tên gốc hiđrocacbon của ancol + tên gốc axit (đổi “ic” thành “at”). Với benzyl axetat ta tách làm hai phần:

Benzyl = gốc C₆H₅CH₂– (gốc của ancol benzylic C₆H₅CH₂OH).
Axetat = gốc CH₃COO– (từ axit axetic CH₃COOH).

Ghép lại theo dạng R–COO–R′ với R = CH₃, R′ = CH₂C₆H₅, ta được CH₃COOCH₂C₆H₅.

Mẹo nhớ: “Benzyl” có thêm nhóm CH₂ giữa vòng benzen và nguyên tử oxi. Còn “phenyl” thì vòng benzen gắn thẳng vào oxi.

Thông tin cần nhớ về benzyl axetat

Đặc điểm	Nội dung
Công thức cấu tạo	CH₃COOCH₂C₆H₅
Công thức phân tử	C₉H₁₀O₂
Phân tử khối	150
Loại chất	Este đơn chức, no ở chức este, có vòng thơm
Ứng dụng	Hương liệu mùi hoa nhài trong nước hoa, mỹ phẩm, thực phẩm

Điều chế và thủy phân

Điều chế bằng phản ứng este hoá (thuận nghịch):

CH₃COOH + C₆H₅CH₂OH ⇌ CH₃COOCH₂C₆H₅ + H₂O (xúc tác H₂SO₄ đặc, đun nóng)

Thủy phân trong kiềm (xà phòng hoá, một chiều):

CH₃COOCH₂C₆H₅ + NaOH → CH₃COONa + C₆H₅CH₂OH (đun nóng)

Sản phẩm là muối natri axetat và ancol benzylic, tỉ lệ este : NaOH = 1 : 1. Điều này khác với phenyl axetat, vì este của phenol cần tới 2 NaOH.

Những chất dễ nhầm với benzyl axetat

Tên	Công thức	Khác biệt
Phenyl axetat	CH₃COOC₆H₅	Vòng benzen gắn trực tiếp vào O; C₈H₈O₂; thủy phân thu muối của phenol
Metyl benzoat	C₆H₅COOCH₃	Gốc axit là benzoat, gốc ancol là metyl; C₈H₈O₂
Metyl phenylaxetat	C₆H₅CH₂COOCH₃	Đồng phân của benzyl axetat (cùng C₉H₁₀O₂) nhưng đổi vị trí vòng benzen: ở phía axit
Benzyl fomat	HCOOCH₂C₆H₅	Gốc axit là fomat (có tráng bạc), C₈H₈O₂

Lỗi sai thường gặp

Đảo vị trí gốc axit và gốc ancol. Trong tên este, phần đứng trước (benzyl) là gốc ancol, nhưng trong công thức viết R–COO–R′ thì gốc ancol nằm sau nhóm COO.
Quên nhóm CH₂ của benzyl, dẫn đến viết thành phenyl axetat.
Nhầm benzyl với benzoat. Benzoat là gốc axit C₆H₅COO–, còn benzyl là gốc ancol C₆H₅CH₂–.

Bài luyện tập

Đun nóng 10,8 gam ancol benzylic (M = 108) với lượng dư axit axetic, xúc tác H₂SO₄ đặc, hiệu suất 60%. Tính khối lượng benzyl axetat thu được.
Đáp án: n ancol = 0,1 mol. Lý thuyết thu 0,1 mol este = 15 gam. Thực tế: 15 × 0,6 = 9 gam.
Thủy phân hoàn toàn 15 gam benzyl axetat bằng dung dịch NaOH dư, đun nóng. Tính khối lượng muối thu được.
Đáp án: n este = 15/150 = 0,1 mol → n CH₃COONa = 0,1 mol → m = 0,1 × 82 = 8,2 gam.
Thủy phân phenyl axetat với NaOH dư (tỉ lệ 1 : 2) cho những muối nào?
Đáp án: CH₃COOC₆H₅ + 2NaOH → CH₃COONa + C₆H₅ONa + H₂O. Thu được natri axetat và natri phenolat.

Câu hỏi thường gặp

Công thức phân tử của benzyl axetat là gì?

Công thức phân tử là C9H10O2, phân tử khối 150. Công thức cấu tạo là CH3COOCH2C6H5.

Benzyl axetat khác phenyl axetat ở điểm nào?

Benzyl axetat có thêm nhóm CH2 giữa vòng benzen và nguyên tử oxi (CH3COOCH2C6H5), còn phenyl axetat có vòng benzen gắn trực tiếp vào oxi (CH3COOC6H5). Hai chất có công thức phân tử và sản phẩm thủy phân khác nhau.

Thủy phân benzyl axetat trong NaOH thu được sản phẩm gì?

Thu được natri axetat CH3COONa và ancol benzylic C6H5CH2OH theo tỉ lệ este : NaOH = 1 : 1.

Benzyl axetat dùng để làm gì?

Chất này được dùng làm hương liệu có mùi hoa nhài trong nước hoa, mỹ phẩm, xà phòng và một số sản phẩm thực phẩm.