Bản chất của virus là gì? Virus máy tính hoạt động ra sao

Virus máy tính là gì?

Tên gọi “virus” được mượn từ sinh học vì loại mã này cần “vật chủ” để sống và sinh sôi, giống virus gây bệnh cần tế bào. Virus máy tính là một đoạn chương trình nhỏ do con người viết ra với mục đích phá hoại hoặc đánh cắp dữ liệu. Nó không tự chạy một mình mà ký sinh trong tệp thực thi, tài liệu, khu vực khởi động đĩa… Khi người dùng mở tệp bị nhiễm, đoạn mã mới được kích hoạt.

Hai đặc tính để nhận biết bản chất

1. Gắn vào vật chủ: đoạn mã chèn vào chương trình hoặc tệp hợp lệ, nên người dùng khó nhận ra.
2. Tự nhân bản và lây lan: khi chạy, virus sao chép chính nó sang tệp khác, ổ đĩa, hoặc gửi qua thư điện tử, thiết bị nhớ USB.

Phân tích từng phương án

Virus khác gì sâu máy tính và mã độc nói chung?

• Mã độc (malware) là tên chung cho mọi phần mềm gây hại: virus, sâu, trojan, phần mềm tống tiền, phần mềm gián điệp…
• Virus cần gắn vào tệp chủ và thường chờ người dùng chạy tệp đó.
• Sâu (worm) có thể tự lây qua mạng mà không cần gắn vào tệp chủ.

Dấu hiệu máy bị nhiễm virus

• Máy chạy chậm bất thường, tự khởi động lại.
• Xuất hiện tệp lạ, tệp bị đổi tên hoặc không mở được.
• Trình duyệt tự mở trang quảng cáo, thanh công cụ lạ.

Cách phòng tránh

1. Cài phần mềm diệt virus và cập nhật thường xuyên.
2. Không mở tệp đính kèm, đường dẫn lạ trong thư điện tử hoặc tin nhắn.
3. Quét USB trước khi mở, tải phần mềm từ nguồn đáng tin cậy.
4. Sao lưu dữ liệu quan trọng định kì.

Lỗi sai thường gặp

• Cho rằng virus là “phần mềm hoàn chỉnh” vì nó cũng là chương trình máy tính.
• Nhầm virus với mọi lỗi của máy; máy chậm có thể do hết bộ nhớ hoặc phần cứng cũ chứ chưa chắc có virus.

Luyện tập

1. Vì sao nói virus máy tính cần “vật chủ”? Đáp án: vì nó là đoạn mã nhỏ gắn vào tệp hoặc chương trình khác và chỉ hoạt động khi tệp đó được chạy.
2. Kể ba con đường lây virus phổ biến. Gợi ý: USB, thư điện tử có tệp đính kèm, phần mềm tải từ nguồn không rõ ràng.