Trả lời nhanh
Đai nhiệt đới gió mùa ở nước ta phân bố ở độ cao trung bình dưới 600–700 m ở miền Bắc và dưới 900–1000 m ở miền Nam. Miền Nam có đai này lên cao hơn vì nằm gần xích đạo hơn, nền nhiệt cao hơn nên nhiệt độ giảm xuống mức ngưỡng của đai chỉ ở độ cao lớn hơn. Phương án nêu đúng hai con số này là phương án đúng.
Đề bài và cách hiểu
Câu hỏi thường gặp trong Địa lí 12, phần thiên nhiên phân hoá theo độ cao: “Đai nhiệt đới gió mùa phân bố ở độ cao trung bình…” rồi các phương án ghi số mét cho miền Bắc và miền Nam. Em chỉ cần nhớ đúng cặp số: Bắc 600–700 m, Nam 900–1000 m. Phương án nào đảo hai số này, hoặc ghi miền Bắc cao hơn miền Nam, hoặc lấy mốc 2600 m cho đai này đều sai.
Vì sao miền Nam đai nhiệt đới gió mùa lên cao hơn?
- Nhiệt độ giảm dần theo độ cao, trung bình khoảng 0,6°C cho mỗi 100 m.
- Miền Nam gần xích đạo, nền nhiệt ở chân núi cao hơn và quanh năm nóng, không có mùa đông lạnh như miền Bắc.
- Vì vậy phải lên cao hơn (900–1000 m) nhiệt độ mới hạ xuống dưới ngưỡng 25°C để chuyển sang đai cận nhiệt.
- Miền Bắc có mùa đông lạnh do gió mùa Đông Bắc, nên ranh giới đai hạ thấp xuống còn 600–700 m.
Mẹo nhớ: “Bắc thấp – Nam cao”, ranh giới Bắc nhỏ hơn (6–7 trăm mét), ranh giới Nam lớn hơn (9–10 trăm mét).
So sánh ba đai cao ở nước ta
| Đai | Độ cao | Khí hậu | Đặc trưng |
|---|---|---|---|
| Nhiệt đới gió mùa | Bắc: dưới 600–700 m; Nam: dưới 900–1000 m | Nhiệt độ trung bình năm trên 25°C; mùa hạ nóng | Đất phù sa và đất feralit đồi núi thấp; rừng nhiệt đới ẩm thường xanh, rừng nhiệt đới gió mùa, rừng ngập mặn, rừng thưa khô… |
| Cận nhiệt đới gió mùa trên núi | Bắc: từ 600–700 m đến 2600 m; Nam: từ 900–1000 m đến 2600 m | Mát mẻ, nhiệt độ trung bình các tháng dưới 25°C, mùa đông dưới 15°C | Đất feralit có mùn; rừng cây lá rộng và lá kim, xuất hiện các loài chim, thú cận nhiệt phương Bắc |
| Ôn đới gió mùa trên núi | Từ 2600 m trở lên (chỉ có ở Hoàng Liên Sơn) | Quanh năm lạnh, nhiệt độ dưới 15°C, mùa đông dưới 5°C | Đất mùn thô; thực vật ôn đới như đỗ quyên, lãnh sam, thiết sam |
Đặc điểm của đai nhiệt đới gió mùa
- Khí hậu: nóng quanh năm, độ ẩm thay đổi từ khô đến ẩm ướt tuỳ nơi.
- Đất: hai nhóm chính là nhóm đất phù sa (đồng bằng) và nhóm đất feralit vùng đồi núi thấp.
- Sinh vật: hệ sinh thái rừng nhiệt đới ẩm lá rộng thường xanh là chủ yếu, ngoài ra có rừng nhiệt đới gió mùa, rừng thưa nhiệt đới khô, xavan, bụi gai…
- Diện tích: đai chiếm phần lớn lãnh thổ vì địa hình nước ta chủ yếu là đồi núi thấp và đồng bằng.
Lỗi sai thường gặp
- Nhầm đai nhiệt đới gió mùa với đai cận nhiệt: số 2600 m là giới hạn trên của đai cận nhiệt, không phải của đai nhiệt đới.
- Viết ngược số liệu hai miền (Bắc 900–1000 m, Nam 600–700 m).
- Cho rằng đai ôn đới có ở mọi dãy núi; thực tế chỉ có trên đỉnh Hoàng Liên Sơn từ 2600 m.
Luyện tập
- Điền khuyết: Đai cận nhiệt đới gió mùa trên núi ở miền Nam bắt đầu từ độ cao khoảng …… m.
Đáp án: 900–1000 m. - Đúng hay sai? “Ở miền Bắc, đai nhiệt đới gió mùa lên cao hơn miền Nam.”
Đáp án: Sai, vì miền Bắc có mùa đông lạnh nên đai chỉ lên đến 600–700 m, thấp hơn miền Nam. - Giải thích: Vì sao đai nhiệt đới gió mùa chiếm diện tích lớn nhất?
Đáp án: Vì địa hình nước ta chủ yếu là đồi núi thấp (dưới 1000 m chiếm tỉ lệ lớn) và đồng bằng, đều nằm trong giới hạn độ cao của đai này.
Câu hỏi thường gặp
Đai nhiệt đới gió mùa ở miền Bắc phân bố đến độ cao bao nhiêu?
Ở miền Bắc, đai nhiệt đới gió mùa phân bố ở độ cao trung bình dưới 600–700 m.
Vì sao đai nhiệt đới gió mùa ở miền Nam lên cao hơn miền Bắc?
Miền Nam gần xích đạo, nền nhiệt cao quanh năm nên phải lên đến khoảng 900–1000 m nhiệt độ mới giảm xuống dưới ngưỡng của đai nhiệt đới.
Nhiệt độ trung bình năm của đai nhiệt đới gió mùa là bao nhiêu?
Nhiệt độ trung bình năm trên 25°C, mùa hạ nóng.
Đai cận nhiệt đới gió mùa trên núi nằm ở độ cao nào?
Từ khoảng 600–700 m (miền Bắc) hoặc 900–1000 m (miền Nam) lên đến 2600 m.