Trả lời nhanh
Khi viết thư cho người thân kể về những thay đổi tốt đẹp ở địa phương, em cần có đủ 3 phần. Đầu thư ghi địa điểm, ngày tháng và lời xưng hô. Phần chính hỏi thăm sức khoẻ, rồi kể 2–3 thay đổi cụ thể như đường sá, trường học, cảnh quan, nói rõ trước và sau khác nhau thế nào và em cảm thấy ra sao. Cuối thư là lời chúc, lời hứa, chữ kí và tên.
1. Hiểu đúng yêu cầu đề bài
Đề bài nằm ở dạng văn viết thư, nhưng phần nội dung lại mang tính kể chuyện, miêu tả. Vì vậy, bức thư phải làm được hai việc: thể hiện tình cảm với người nhận và giúp người đó “nhìn thấy” quê mình đã đổi khác.
- Người nhận: người thân ở xa như ông bà, bố mẹ đi làm xa, cô chú, anh chị đang học đại học hoặc làm việc ở nơi khác.
- Nội dung chính: những thay đổi tốt đẹp và mới diễn ra gần đây. Hãy chọn điều có thật, em đã tận mắt thấy.
- Giọng văn: thân mật, tự nhiên, giống như em đang trò chuyện với người thân.
2. Cấu trúc một bức thư
| Phần | Nội dung cần có | Ví dụ |
|---|---|---|
| Đầu thư | Địa điểm, ngày tháng năm; lời xưng hô | Thái Bình, ngày 15 tháng 10 năm 2026 Bà nội kính yêu của cháu! |
| Phần chính | Lí do viết thư; hỏi thăm; kể các thay đổi; nêu cảm xúc | Cháu viết thư để kể bà nghe làng mình bây giờ đẹp lắm… |
| Cuối thư | Lời chúc, lời hứa, mong gặp lại; chữ kí và tên | Cháu chúc bà luôn mạnh khoẻ. Cháu của bà, Lan |
3. Dàn ý chi tiết
- Đầu thư: ghi nơi viết, ngày tháng năm; xưng hô phù hợp (Ông bà kính yêu!, Chú Hải thân mến!).
- Phần chính:
- Nêu lí do viết thư: đã lâu không gặp, nhớ người thân, muốn kể chuyện quê.
- Hỏi thăm sức khoẻ, công việc, học tập của người nhận.
- Kể ngắn về gia đình mình.
- Kể từng thay đổi theo kiểu trước đây và bây giờ: đường sá, trường học, nhà văn hoá, sân chơi, chợ, điện đèn, cây xanh, đời sống bà con…
- Nói cảm xúc của em và của mọi người trước những đổi thay đó.
- Cuối thư: mời người thân về thăm, chúc sức khoẻ, hứa học tốt; kí tên.
Mẹo: chỉ cần chọn 2–3 thay đổi rồi kể kĩ, có màu sắc, âm thanh, có hình ảnh con người. Cách này hay hơn nhiều so với kể mười thứ mà thứ nào cũng sơ sài.
4. Năm bài mẫu tham khảo
Mẫu 1: Thư gửi ông bà kể về con đường làng mới
Nam Định, ngày 20 tháng 10 năm 2026
Ông bà kính yêu của cháu!
Từ ngày ông bà lên thành phố ở với chú Tư, cháu nhớ ông bà nhiều lắm. Ông dạo này còn đau lưng không ạ? Bà có hay ra công viên tập thể dục không? Ở nhà bố mẹ và em Bin đều khoẻ, cháu vừa được cô khen vì viết chữ đẹp.
Cháu viết thư này để khoe với ông bà là làng mình thay đổi nhiều lắm. Con đường đất từ đầu làng ra cánh đồng, chỗ ngày trước mưa xuống là lầy lội, ông hay phải dắt xe đạp, bây giờ đã đổ bê tông phẳng phiu rồi. Hai bên đường các bác trồng hoa mười giờ, sáng nào nở cũng đỏ rực. Buổi tối có đèn điện chiếu sáng nên chúng cháu đi học thêm về không còn sợ tối nữa.
Cái ao đầu xóm trước đây đầy rác, giờ đã được nạo vét, kè đá xung quanh. Chiều chiều các cụ ra ngồi ghế đá hóng mát, trò chuyện rôm rả. Bà mà về chắc bà không nhận ra đâu ạ.
Tết này ông bà về quê nhé, cháu sẽ dẫn ông bà đi dạo trên con đường mới. Cháu chúc ông bà luôn mạnh khoẻ. Cháu hứa sẽ ngoan và học giỏi.
Cháu của ông bà
Minh Anh
Mẫu 2: Thư gửi bố đang làm việc xa kể về ngôi trường mới
Nghệ An, ngày 5 tháng 11 năm 2026
Bố yêu quý của con!
Đã ba tháng rồi bố chưa về nhà. Công trình bố làm có vất vả không ạ? Trời ngoài ấy đã lạnh chưa, bố nhớ mặc ấm nhé. Mẹ và con vẫn khoẻ, vườn rau mẹ trồng đang lên xanh tốt.
Bố ơi, trường con đã khang trang lắm rồi! Dãy nhà cấp bốn mái ngói cũ, chỗ ngày trước mưa to là dột, nay đã thay bằng dãy nhà hai tầng sơn màu vàng nhạt. Lớp con có quạt trần, có đèn sáng và một chiếc ti vi to để cô chiếu hình ảnh bài học. Hôm học về các con vật dưới biển, cả lớp được xem cá heo bơi, ai cũng thích mê.
Trường còn có thư viện mới với giá sách màu xanh. Giờ ra chơi con hay vào đọc truyện. Sân trường được lát gạch, trồng thêm hàng bằng lăng, mùa hè hoa tím cả một góc sân.
Con mong Tết bố về để con dẫn bố đi xem trường mới. Con chúc bố làm việc thật mạnh khoẻ. Con hứa sẽ học chăm và giúp mẹ việc nhà.
Con gái của bố
Hoài Thương
Mẫu 3: Thư gửi chị họ kể về nhà văn hoá và sân chơi thiếu nhi
Hải Dương, ngày 12 tháng 9 năm 2026
Chị Mai thân mến!
Chị lên Hà Nội học đại học đã được một năm rồi. Chị học có bận không? Chị đã quen với cuộc sống ở kí túc xá chưa? Em thì vừa vào năm học mới, được bầu làm lớp phó học tập đấy chị ạ.
Em kể chị nghe chuyện vui này. Khoảng đất trống cạnh đình, nơi hồi trước chị em mình hay chơi trốn tìm giữa đám cỏ may, nay đã thành nhà văn hoá thôn. Bên cạnh là sân chơi thiếu nhi có cầu trượt, xích đu và một sân bóng nhỏ. Chiều nào bọn trẻ trong xóm cũng ra đó, tiếng cười vang cả một góc làng.
Tối thứ bảy, các cô các bác tập văn nghệ ở nhà văn hoá. Rằm Trung thu vừa rồi, thôn tổ chức phá cỗ, rước đèn ngay trên sân. Em được múa hát cùng các bạn và nhận một chiếc đèn ông sao. Lúc ấy em cứ ước giá có chị ở nhà.
Hè sang năm chị về sớm nhé, em sẽ rủ chị ra sân chơi đánh cầu lông. Chúc chị học thật giỏi.
Em của chị
Bảo Ngọc
Mẫu 4: Thư gửi cô ruột kể về môi trường xanh sạch hơn
Đồng Tháp, ngày 1 tháng 12 năm 2026
Cô Hạnh kính mến!
Cô sang miền Đông làm việc đã lâu, cháu nhớ cô lắm. Công ty cô có nhiều việc không? Em Na đã biết đọc chưa cô? Ở nhà ông bà và bố mẹ cháu đều khoẻ.
Cháu muốn kể cô nghe xóm mình bây giờ sạch đẹp hơn trước rất nhiều. Hồi trước, bờ kênh sau nhà hay có người vứt túi ni lông, chai nhựa. Từ đầu năm, đoàn thanh niên cùng các bác trong xóm ra dọn rác, đặt thùng rác có nắp ở mỗi đầu đường. Chủ nhật cuối tháng, cả xóm lại cùng nhau làm vệ sinh. Lớp cháu cũng đi nhặt rác và trồng cây.
Bây giờ hai bên con đường ven kênh trồng toàn hoa giấy, hoa nở hồng rực cả một đoạn dài. Nước kênh trong hơn, buổi sáng cháu còn thấy cá con bơi lội. Ông nói lâu lắm rồi mới thấy xóm mình đẹp như thế.
Cô thu xếp về thăm nhà nhé, cháu sẽ chèo xuồng đưa cô với em Na đi ngắm hoa ven kênh. Cháu chúc cô luôn vui khoẻ.
Cháu của cô
Gia Huy
Mẫu 5: Thư gửi bác ở nước ngoài kể về khu phố đổi mới
Đà Nẵng, ngày 18 tháng 1 năm 2027
Bác Toàn kính yêu!
Đã hai năm rồi bác chưa về Việt Nam. Bên ấy mùa đông chắc lạnh lắm phải không bác? Bác giữ gìn sức khoẻ nhé. Cả nhà cháu đều khoẻ và rất mong bác về ăn Tết.
Bác ơi, khu phố mình đổi khác nhiều lắm. Con hẻm nhỏ trước nhà, chỗ trước kia dây điện chằng chịt như mạng nhện, nay đã được hạ ngầm, mở rộng và trải nhựa phẳng lì. Đầu hẻm có thêm một công viên nhỏ với cây xanh và ghế đá. Sáng sớm các ông bà ra tập dưỡng sinh, còn tối thứ bảy có nhóm anh chị đến dạy trẻ con vẽ tranh.
Gần nhà bây giờ có tuyến xe buýt chạy qua. Mẹ cháu đi làm bằng xe buýt, bảo vừa đỡ mệt vừa đỡ bụi. Ngôi chợ cũ cũng đã được xây lại, sạch sẽ và thoáng mát, không còn cảnh nước đọng lép nhép như trước.
Cháu tin bác về sẽ rất ngạc nhiên. Cháu chúc bác mạnh khoẻ, công việc thuận lợi. Cháu hứa sẽ học giỏi để bác vui.
Cháu của bác
Quốc Bảo
5. Bí quyết để bức thư hay hơn
- So sánh trước và sau: chỉ một câu như “ngày trước mưa là lầy lội, bây giờ phẳng phiu” cũng làm người đọc thấy rõ sự thay đổi.
- Gợi kỉ niệm chung: nhắc tới điều người nhận từng biết (ông hay dắt xe đạp, chị em chơi trốn tìm) để bức thư thêm tình cảm.
- Cho con người vào cảnh: các cụ hóng mát, trẻ con nô đùa, mẹ đi xe buýt. Có người thì quê hương mới sống động.
- Dùng từ ngữ gợi tả: đỏ rực, phẳng lì, rôm rả, khang trang, thoáng mát…
6. Lỗi sai thường gặp
- Quên ghi địa điểm, ngày tháng ở đầu thư hoặc quên kí tên ở cuối thư.
- Xưng hô lộn xộn, đầu thư xưng “cháu”, giữa thư lại chuyển sang “con” hoặc “em”.
- Chỉ kể “quê em đẹp hơn” mà không nói cụ thể đẹp hơn ở chỗ nào.
- Phần hỏi thăm quá dài, nội dung chính lại quá ngắn.
- Kể những thay đổi không có thật hoặc phóng đại, khiến bức thư thiếu chân thành.
7. Luyện tập
Bài 1. Câu “Quê em bây giờ đẹp lắm.” nên viết lại thế nào cho cụ thể hơn?
Gợi ý đáp án: “Con đường đất trước cổng làng nay đã được đổ bê tông, hai bên trồng hoa mười giờ đỏ rực.”
Bài 2. Viết lời xưng hô và câu mở đầu cho bức thư gửi chú đang là bộ đội ở đảo xa.
Gợi ý đáp án: “Chú Dũng kính yêu! Đã lâu cháu không nhận được tin chú, chú và các đồng đội ngoài đảo có khoẻ không ạ?”
Bài 3. Sắp xếp các ý sau theo đúng thứ tự trong thư: (a) kể về sân chơi mới; (b) chúc sức khoẻ; (c) hỏi thăm người nhận; (d) ghi ngày tháng.
Đáp án: d – c – a – b.
Câu hỏi thường gặp
Viết thư cho người thân kể về thay đổi ở địa phương gồm mấy phần?
Thư gồm 3 phần. Đầu thư ghi địa điểm, ngày tháng và lời xưng hô. Phần chính gồm lí do viết thư, lời hỏi thăm và phần kể các thay đổi. Cuối thư là lời chúc, lời hứa và chữ kí, tên người viết.
Nên kể những thay đổi nào ở địa phương?
Em nên chọn 2–3 thay đổi có thật mà em đã tận mắt thấy, như đường sá, trường học, nhà văn hoá, sân chơi, chợ, cây xanh hay môi trường. Khi kể, hãy so sánh trước và sau.
Làm sao để bức thư có cảm xúc?
Em hãy nhắc tới kỉ niệm chung với người nhận, kể thêm về hoạt động của con người trong cảnh mới, rồi bày tỏ niềm vui và lời mời người thân về thăm.
Bức thư nên dài khoảng bao nhiêu?
Với học sinh tiểu học, bức thư thường dài khoảng 15–25 câu. Phần kể về các thay đổi nên chiếm nhiều nhất.