Trả lời nhanh
Môi trường cận nhiệt ở châu Phi gồm hai khu vực nhỏ ở hai đầu lục địa: dãy At-lat cùng dải đồng bằng ven biển phía bắc (Bắc Phi) và vùng cực nam châu lục. Con người ở đây trồng cây ăn quả (nho, cam, chanh, ô liu), một ít lúa mì, ngô; chăn nuôi cừu; khai thác khoáng sản (dầu mỏ, vàng, kim cương) và phát triển du lịch.
Đề bài
Đọc thông tin trong mục 4 (Khai thác, sử dụng và bảo vệ thiên nhiên ở môi trường cận nhiệt) và quan sát hình 4 (trang 131), em hãy:
- Xác định phạm vi môi trường cận nhiệt ở châu Phi.
- Trình bày cách thức con người khai thác thiên nhiên ở môi trường cận nhiệt.
Ý 1: Phạm vi môi trường cận nhiệt ở châu Phi
Trên hình 4 (lược đồ các môi trường tự nhiên châu Phi), môi trường cận nhiệt được tô màu riêng, nằm ở hai rìa của lục địa, xa xích đạo nhất:
- Phía bắc: dãy At-lat và dải đồng bằng ven Địa Trung Hải ở Bắc Phi (thuộc các nước như Ma-rốc, An-giê-ri, Tuy-ni-di).
- Phía nam: vùng cực nam châu Phi (thuộc Cộng hòa Nam Phi).
Hai khu vực này đều thu hẹp, chỉ như hai “vạt” nhỏ so với môi trường hoang mạc và nhiệt đới rộng lớn ở giữa.
Vì sao môi trường cận nhiệt nằm ở hai đầu lục địa?
Châu Phi nằm gần như cân xứng hai bên đường xích đạo. Từ xích đạo ra hai phía, các môi trường lần lượt là: xích đạo → nhiệt đới → hoang mạc → cận nhiệt. Vì vậy cận nhiệt xuất hiện ở vĩ độ cao nhất của châu lục, cả ở Bắc bán cầu lẫn Nam bán cầu. Khu vực ven biển này chịu ảnh hưởng của biển nên mùa đông ấm, có mưa; mùa hè nóng và khô.
Ý 2: Cách con người khai thác thiên nhiên ở môi trường cận nhiệt
| Hoạt động | Nội dung chính |
|---|---|
| Trồng trọt | Cây ăn quả cận nhiệt: nho, cam, chanh, ô liu…; một số cây lương thực như lúa mì, ngô. |
| Chăn nuôi | Chủ yếu là cừu. |
| Khai thác khoáng sản | An-giê-ri là nước khai thác dầu mỏ lớn; Cộng hòa Nam Phi nổi tiếng về vàng, kim cương. |
| Du lịch | Tận dụng khí hậu ôn hòa, cảnh quan ven biển, núi và di sản văn hoá. |
Giải thích để nhớ lâu
- Vì sao trồng nho, cam, ô liu? Đây là các cây ưa khí hậu mùa hè nóng, khô, nhiều nắng và mùa đông ấm, có mưa – đúng đặc điểm khí hậu cận nhiệt.
- Vì sao nuôi cừu? Cừu chịu được khí hậu khô, ăn được cỏ ở vùng đồi núi và đồng cỏ thưa.
- Vì sao có khai thác khoáng sản? Bắc Phi giàu dầu mỏ; vùng cực nam nằm trên các cao nguyên cổ có nhiều khoáng sản quý.
Mẹo nhớ
Nhớ câu “Hai đầu châu Phi – cây ăn quả, cừu, mỏ, du lịch“: hai đầu = phạm vi; bốn vế sau = bốn hướng khai thác. Chỉ cần nhớ đủ bốn ý là có thể làm trọn câu hỏi.
Lỗi sai thường gặp
- Nhầm môi trường cận nhiệt với nhiệt đới: nhiệt đới chiếm diện tích rộng, nằm hai bên xích đạo; cận nhiệt chỉ ở hai đầu lục địa.
- Chỉ ghi “Bắc Phi” mà quên vùng cực nam.
- Viết cây công nghiệp nhiệt đới (cà phê, ca cao…) vào môi trường cận nhiệt. Các cây này thuộc môi trường xích đạo, nhiệt đới.
- Quên nêu địa danh cụ thể (At-lat, An-giê-ri, Cộng hòa Nam Phi) khiến câu trả lời chung chung.
Luyện tập nhanh
- Câu 1. Kể tên hai khu vực có môi trường cận nhiệt ở châu Phi.
Đáp án: Dãy At-lat và đồng bằng ven biển Bắc Phi; vùng cực nam châu Phi. - Câu 2. Vật nuôi chính ở môi trường cận nhiệt châu Phi là gì?
Đáp án: Cừu. - Câu 3. So sánh ngắn: vì sao cây ô liu trồng được ở Bắc Phi nhưng không phải cây chủ lực ở môi trường xích đạo?
Gợi ý: Ô liu hợp khí hậu cận nhiệt (hè khô nóng, đông ấm có mưa); môi trường xích đạo nóng ẩm quanh năm, thích hợp cây công nghiệp nhiệt đới.
Xem thêm các câu hỏi cùng bài
- Phạm vi và cách khai thác môi trường xích đạo
- Phạm vi và cách khai thác môi trường nhiệt đới
- Phạm vi và cách khai thác môi trường hoang mạc
- Luyện tập: bảng so sánh cách khai thác thiên nhiên
- Vận dụng: tìm hiểu hoang mạc Xa-ha-ra
- Giải SGK Địa lí 7 Bài 11 (đầy đủ)
- Lý thuyết Địa lí 7 Bài 11
Câu hỏi thường gặp
Môi trường cận nhiệt ở châu Phi nằm ở đâu?
Môi trường này nằm ở hai đầu lục địa: dãy At-lat và đồng bằng ven biển Bắc Phi, cùng vùng cực nam châu Phi.
Con người khai thác thiên nhiên ở môi trường cận nhiệt châu Phi bằng cách nào?
Trồng cây ăn quả (nho, cam, chanh, ô liu), lúa mì, ngô; chăn nuôi cừu; khai thác khoáng sản như dầu mỏ, vàng, kim cương; phát triển du lịch.
Vì sao ở môi trường cận nhiệt trồng được nhiều cây ăn quả?
Khí hậu mùa hè nóng, khô, nhiều nắng và mùa đông ấm, có mưa phù hợp với nho, cam, chanh, ô liu.
Nước nào ở môi trường cận nhiệt châu Phi nổi tiếng về dầu mỏ và kim cương?
An-giê-ri ở Bắc Phi có khai thác dầu mỏ lớn; Cộng hòa Nam Phi ở cực nam nổi tiếng về vàng và kim cương.