Trả lời nhanh
Khi xác định các khu vực của châu Á trên bản đồ, em chia lục địa thành 6 khu vực: Bắc Á, Trung Á, Tây Nam Á, Nam Á, Đông Á và Đông Nam Á. Cách làm là đọc phần chú giải màu, rồi định vị từng khu vực theo hướng (Bắc, Đông, Nam, Tây) và theo các dấu hiệu như dãy Hi-ma-lay-a, vịnh Péc-xích, biển Đông.
Yêu cầu của bài: xác định gì trên bản đồ?
Đề bài yêu cầu em quan sát bản đồ các khu vực châu Á (hình 1) và chỉ ra, gọi tên từng khu vực cùng vị trí tương đối của nó. Em chỉ cần nắm hai việc: gọi đúng tên 6 khu vực và biết mỗi khu vực nằm ở đâu so với phần còn lại của lục địa.
Lưu ý: tên gọi khu vực phía tây nam có thể khác nhau tuỳ sách (Tây Nam Á hoặc Tây Á). Đây là cùng một khu vực, em cứ theo tên ghi trên bản đồ của mình.
Sáu khu vực của châu Á
| Khu vực | Vị trí trên bản đồ | Quốc gia, vùng lãnh thổ tiêu biểu |
|---|---|---|
| Bắc Á | Phía bắc lục địa, giáp Bắc Băng Dương | Phần châu Á của Liên bang Nga (vùng Xi-bia) |
| Trung Á | Nằm sâu trong nội địa, phía tây nam Bắc Á | Ca-dắc-xtan, U-dơ-bê-ki-xtan, Tuốc-mê-ni-xtan, Cư-rơ-gư-xtan, Tát-gi-ki-xtan |
| Tây Nam Á | Phía tây nam lục địa, nơi tiếp giáp châu Phi và châu Âu, có vịnh Péc-xích, biển Đỏ | Ả Rập Xê-út, I-rắc, I-ran, Thổ Nhĩ Kỳ, Cô-oét, I-xra-en |
| Nam Á | Phía nam, hình tam giác nhô ra Ấn Độ Dương, phía nam dãy Hi-ma-lay-a | Ấn Độ, Pa-ki-xtan, Băng-la-đét, Nê-pan, Bu-tan, Xri Lan-ca, Man-đi-vơ |
| Đông Á | Phía đông lục địa, giáp Thái Bình Dương; gồm phần đất liền và hải đảo | Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc, Triều Tiên, Mông Cổ |
| Đông Nam Á | Phía đông nam, gồm bán đảo Đông Dương và quần đảo Mã Lai | Việt Nam, Lào, Cam-pu-chia, Thái Lan, Mi-an-ma, Ma-lai-xi-a, In-đô-nê-xi-a, Phi-líp-pin… |
Các bước xác định trên bản đồ
- Đọc chú giải: mỗi khu vực được tô một màu riêng, hãy ghép màu với tên khu vực.
- Tìm “mốc” dễ thấy nhất: Đông Nam Á có bán đảo Đông Dương và các đảo lớn; Nam Á có bán đảo Ấn Độ hình tam giác; Tây Nam Á có bán đảo Ả Rập.
- Đi từ bắc xuống nam, từ tây sang đông: Bắc Á ở trên cùng, Trung Á ngay dưới, rồi Tây Nam Á ở phía tây, Nam Á ở phía nam, Đông Á và Đông Nam Á ở phía đông.
- Kiểm tra lại bằng biển, đại dương: Đông Á và Đông Nam Á cùng giáp Thái Bình Dương; Nam Á giáp Ấn Độ Dương; Bắc Á giáp Bắc Băng Dương.
Mẹo nhớ
- Nhớ theo “vòng quay” từ trên xuống: Bắc – Trung – Tây Nam – Nam – Đông – Đông Nam.
- Dãy Hi-ma-lay-a là “bức tường” ngăn Nam Á với Đông Á và Trung Á.
- Khu vực nhiều dầu mỏ nhất, hoang mạc rộng: Tây Nam Á.
- Khu vực có Việt Nam: Đông Nam Á, hơi thở khí hậu gió mùa.
Lỗi sai thường gặp
- Nhầm Trung Á với Tây Nam Á vì cả hai đều khô hạn. Trung Á ở sâu trong lục địa, còn Tây Nam Á có bờ biển Đỏ, vịnh Péc-xích.
- Xếp Mông Cổ vào Trung Á. Trong cách chia thông thường, Mông Cổ thuộc Đông Á.
- Xếp Ấn Độ vào Đông Nam Á. Ấn Độ thuộc Nam Á.
- Quên rằng Nga và Thổ Nhĩ Kỳ nằm ở hai châu lục. Chỉ phần lãnh thổ nằm trong châu Á mới được tính vào khu vực của châu Á.
Bài luyện tập
- Xếp các nước sau vào đúng khu vực: Nhật Bản, Ấn Độ, I-rắc, Ca-dắc-xtan, Lào.
Đáp án: Nhật Bản – Đông Á; Ấn Độ – Nam Á; I-rắc – Tây Nam Á; Ca-dắc-xtan – Trung Á; Lào – Đông Nam Á. - Khu vực nào nằm ngay phía nam dãy Hi-ma-lay-a?
Đáp án: Nam Á. - Khu vực nào của châu Á giáp Bắc Băng Dương và có tên gọi gắn với vùng Xi-bia?
Đáp án: Bắc Á.
Câu hỏi thường gặp
Châu Á có mấy khu vực?
Châu Á thường được chia thành 6 khu vực: Bắc Á, Trung Á, Tây Nam Á, Nam Á, Đông Á và Đông Nam Á.
Việt Nam thuộc khu vực nào của châu Á?
Việt Nam thuộc khu vực Đông Nam Á, nằm trên bán đảo Đông Dương, giáp biển Đông.
Tây Nam Á và Tây Á có khác nhau không?
Đây là hai cách gọi cùng một khu vực ở phía tây nam châu Á. Em nên dùng tên ghi trong sách và bản đồ đang học.
Làm sao phân biệt Trung Á với Tây Nam Á trên bản đồ?
Trung Á nằm sâu trong lục địa, không giáp vịnh Péc-xích hay biển Đỏ. Tây Nam Á có bán đảo Ả Rập và tiếp giáp các vùng biển này.