Trả lời nhanh
Tiêu chuẩn chọn cành giâm là: cành khỏe mạnh, không bị sâu bệnh, lấy từ cây mẹ sinh trưởng tốt và có độ non – già vừa phải (cành bánh tẻ, không quá non, không quá già). Cành như vậy có nhiều chất dinh dưỡng dự trữ, sức sống tốt nên dễ ra rễ và lớn thành cây con giống cây mẹ.
Giâm cành là gì?
Giâm cành là phương pháp nhân giống vô tính: ta cắt một đoạn cành (hoặc thân, lá) từ cây mẹ, cắm vào giá thể ẩm để đoạn cành đó mọc rễ, phát triển thành cây mới. Cây con giữ nguyên đặc điểm của cây mẹ nên người trồng thường dùng cho hoa hồng, dâm bụt, sắn, mía, khoai lang, một số cây ăn quả…
Vì cây con sinh ra từ một đoạn cành, chất lượng của đoạn cành đó quyết định gần như toàn bộ kết quả. Đó là lý do bước chọn cành luôn được nhấn mạnh.
Các tiêu chuẩn chọn cành giâm
| Tiêu chuẩn | Vì sao cần? |
|---|---|
| Lấy từ cây mẹ tốt (sinh trưởng khỏe, năng suất cao, đúng giống) | Cây con giống hệt cây mẹ nên cây mẹ tốt thì cây con mới tốt. |
| Cành khỏe mạnh, mập, đầy đặn | Dự trữ nhiều tinh bột, đường để nuôi cành khi chưa có rễ. |
| Không sâu bệnh | Tránh mang mầm bệnh sang cây con; cành bị bệnh dễ thối khi gặp giá thể ẩm. |
| Cành bánh tẻ (không quá non, không quá già) | Cành quá non dễ héo, thối; cành quá già khó ra rễ vì tế bào kém khả năng phân chia. |
| Có mắt (chồi) và vài lá | Chồi sẽ phát triển thành thân mới; lá quang hợp giúp cành có năng lượng. |
Lưu ý về cách nói “cành non”
Nhiều tài liệu và câu hỏi ôn tập viết gọn là “cành non, khỏe mạnh, không sâu bệnh”. Ở đây “non” hiểu theo nghĩa là cành của năm đó, còn tươi, đang sinh trưởng, chứ không phải ngọn non mềm nhũn. Khi làm bài, nếu đề cho phương án “cành bánh tẻ, khỏe, không sâu bệnh” thì đó là cách diễn đạt chính xác nhất. Nếu đề chỉ có phương án “cành non, khỏe mạnh, không sâu bệnh” so với các phương án nói cành già, cành sâu bệnh, bạn chọn phương án này.
Cách chọn cành giâm ngoài thực tế
- Chọn cây mẹ đúng giống, đang sinh trưởng tốt, không có vết bệnh.
- Nhìn màu vỏ: cành bánh tẻ thường có vỏ chuyển từ xanh sang hơi nâu nhạt, bẻ thử còn dẻo, không giòn gãy như cành già.
- Kiểm tra lá và thân: không có vết đốm, không có sâu đục, không bị rệp bám.
- Cắt cành bằng dao hoặc kéo sắc, sạch để vết cắt gọn, ít nhiễm khuẩn; nên cắt vào buổi sáng mát.
- Cắt bớt một phần lá để giảm mất nước rồi giâm sớm vào giá thể ẩm, tơi xốp.
Lỗi sai thường gặp
- Chọn cành quá già vì nghĩ “cứng cáp thì sống tốt”: thực tế lâu ra rễ, tỉ lệ sống thấp.
- Chọn ngọn quá non: nhiều nước, dễ héo và thối sau vài ngày.
- Bỏ qua sâu bệnh nhỏ: vài đốm bệnh cũng có thể lây sang cả luống giâm.
- Dụng cụ cắt cùn, bẩn: dập vết cắt, làm cành dễ nhiễm khuẩn.
Mẹo nhớ: “Mẹ tốt – cành khỏe – không bệnh – tuổi vừa”. Bốn ý này gần như phủ hết các tiêu chuẩn thường hỏi.
Bài luyện tập
Câu 1. Vì sao không nên lấy cành giâm từ cây mẹ sâu bệnh dù cành trông còn xanh tốt?
Đáp án: Mầm bệnh có thể nằm sẵn trong cành, khi giâm vào giá thể ẩm sẽ phát triển mạnh, làm cành thối và lây sang cây khác; cây con cũng mang bệnh của cây mẹ.
Câu 2. Bạn An chọn một cành hồng đã hoá gỗ hoàn toàn, vỏ nâu sẫm để giâm. Cành này có phù hợp không? Giải thích.
Đáp án: Không phù hợp, vì cành quá già, khả năng ra rễ kém. Nên chọn cành bánh tẻ.
Câu 3. Nêu hai lý do nên giữ lại một vài lá trên cành giâm (nhưng cắt bớt lá to).
Đáp án: Lá còn lại quang hợp tạo chất hữu cơ nuôi cành; cắt bớt lá to để giảm thoát hơi nước, cành đỡ héo khi chưa có rễ.
Cùng chuyên đề: Bài nằm trong mục lục SBT Công nghệ 7 Bài 5 Kết nối tri thức: Nhân giống vô tính cây trồng.
Câu hỏi thường gặp
Tiêu chuẩn chọn cành giâm là gì?
Cành lấy từ cây mẹ tốt, khỏe mạnh, không sâu bệnh, độ non – già vừa phải (cành bánh tẻ), có mắt và vài lá.
Vì sao không dùng cành quá già để giâm?
Cành quá già có khả năng phân chia tế bào kém nên lâu ra rễ, tỉ lệ sống thấp.
Vì sao không dùng cành quá non?
Cành quá non chứa nhiều nước, ít chất dự trữ nên dễ héo và thối trước khi ra rễ.
Giâm cành có ưu điểm gì?
Cây con giữ nguyên đặc điểm của cây mẹ, nhân giống nhanh, đơn giản, ít tốn kém và thường cho thu hoạch sớm hơn cây trồng từ hạt.