Lan rất hãnh diện về chuỗi cửa hàng bán đồ lưu niệm: giải SBT GDCD 7

Tình huống và hai câu cần trả lời

Lan tự hào về chuỗi cửa hàng đồ lưu niệm dành cho khách du lịch ở quê mình. Hàng bày bán do nghệ nhân và người dân tại chỗ làm ra. Khách hài lòng vì hàng phong phú, tinh xảo, vì người bán đón tiếp niềm nở, tận tình, và vì được nghe chuyện ra đời cùng giá trị văn hóa của món đồ mình mua.

Sách hỏi hai ý, em trả lời thành hai đoạn ngắn, không gộp một câu cho xong:

1. Truyền thống nào của quê hương Lan được nói đến? Truyền thống đó mang lại điều gì cho quê hương?
2. Nếu là Lan, em sẽ làm gì để góp phần giữ gìn và phát huy truyền thống đó?

Câu a yêu cầu đọc và gọi tên, dựa sát chi tiết trong đoạn. Câu b yêu cầu nêu việc làm của em, phải khả thi với một học sinh lớp 7, không cần hứa xây thêm cửa hàng hay thay cả làng.

Trước khi viết, em gạch chân các chi tiết: “nghệ nhân và người dân nơi đây chế tác”, “tiếp đón niềm nở, tận tình”, “câu chuyện gắn với sự ra đời và giá trị văn hóa”. Mỗi cụm sẽ thành một ý ở câu a. Chữ “hãnh diện” cho thấy Lan đã tự hào; câu b phải biến sự tự hào đó thành hành động, nếu không bài chỉ khen mà chưa trả lời “em sẽ làm gì”.

Truyền thống nào và mang lại điều gì?

Nghề làm đồ lưu niệm

Đoạn không nói về một lễ hội hay một danh lam, mà nói về sản phẩm do người trong quê làm bằng tay. Nghề chế tác đồ lưu niệm là nghề truyền thống của địa phương: kĩ năng nằm ở nghệ nhân, được người dân cùng làm, sản phẩm mang dấu ấn quê chứ không phải hàng nhập từ nơi khác. Chi tiết “tinh xảo” và “phong phú” cho thấy nghề còn sống, chưa bị thay bằng hàng đúc giống nhau.

Lòng hiếu khách

Cách bán hàng cũng là một truyền thống. Người bán không chỉ đưa món đồ qua tay mà còn đón khách niềm nở, chiều khách và kể câu chuyện của từng món. Hiếu khách ở đây là sự tôn trọng người đến thăm quê, biến việc mua bán thành một lần được lắng nghe văn hóa địa phương. Vì vậy bài không chỉ có một truyền thống. Nếu em chỉ viết “nghề thủ công” mà bỏ sự hiếu khách, em bỏ mất nửa thông tin nằm ở phần tiếp đón và kể chuyện.

Những gì quê hương nhận lại

• Việc làm và thu nhập. Nghệ nhân, thợ và người bán hàng có công việc ngay tại quê, không phải chỉ trông vào mùa vụ. Chuỗi cửa hàng tạo đầu ra cho sản phẩm làm sẵn.
• Nghề được thực hành mỗi ngày. Khách còn mua thì nghề còn người học. Kĩ thuật và hoa văn không bị xếp vào tủ kính.
• Kí ức văn hóa được kể lại. Câu chuyện ra đời của món đồ giúp du khách hiểu giá trị, không chỉ nhớ mỗi mức giá.
• Hình ảnh quê hương. Khách hài lòng sẽ nhớ một quê vừa có hàng đẹp vừa có người tử tế. Ấn tượng đó đi theo họ khi rời địa phương.

Em viết câu a theo mạch: gọi tên hai truyền thống, rồi nêu hai hoặc ba lợi ích, mỗi lợi ích gắn với một chi tiết đã đọc. Không thêm chi tiết đoạn không có, ví dụ không bịa ra rằng Lan xuất khẩu hàng đi nước ngoài.

Quê hương Lan có nghề truyền thống làm đồ lưu niệm và có nếp hiếu khách. Nghề này giúp người dân có thêm thu nhập, giữ được kĩ năng của nghệ nhân. Cách tiếp đón tận tình và những câu chuyện về món đồ làm du khách nhớ một hình ảnh đẹp về quê hương.

Nếu là Lan, em sẽ làm gì?

Câu b chấm ý theo việc làm cụ thể, có liên quan đến hai truyền thống vừa nêu. Em chọn vài việc vừa sức, viết thành đoạn có thứ tự, tránh liệt kê khẩu hiệu.

Trân trọng người đang giữ nghề. Em chào hỏi nghệ nhân đúng mực, không coi món đồ chỉ là hàng trang trí rẻ tiền. Khi nghe chuyện làm ra sản phẩm, em ghi lại để không quên nguồn gốc.

Học một phần việc nhỏ. Em xin được xem các bước dễ, tập gói hàng, viết thẻ tên món đồ, hoặc tập kể lại bằng lời của mình câu chuyện nghệ nhân đã kể. Học việc không có nghĩa phải thành thợ ngay trong năm lớp 7; bắt đầu từ việc phụ cũng là giữ nghề.

Giới thiệu cho bạn bè một cách trung thực. Em kể với bạn trong lớp về món đồ của quê, đưa bạn đến cửa hàng khi có dịp, đăng vài dòng trên mạng xã hội kèm ảnh và lời giải thích do chính em viết. Em không phóng đại, không dùng lời quảng cáo lấy của người khác, và không cổ vũ hàng nhái mang hình thức giống đồ làng.

Giữ cách đối xử với khách. Nếu được đứng bán cùng người lớn, em nói năng lễ phép, chỉ dẫn chậm rãi, không thúc khách mua. Hiếu khách thể hiện ở thái độ, không chỉ ở biển hiệu cửa hàng.

Góp ý nhỏ để nghề bền hơn. Em có thể đề xuất mỗi món có một tấm thẻ ngắn: tên gọi, người làm, chất liệu, ý nghĩa hoa văn. Khách đọc được thì câu chuyện văn hóa không chỉ phụ thuộc vào lúc người bán rảnh miệng kể.

Nếu là Lan, em sẽ học cách kể nguồn gốc từng món đồ, tập một việc phụ trong xưởng và mời bạn bè đến xem hàng thật của nghệ nhân. Em giới thiệu quê hương đúng với những gì mình biết, giữ thái độ niềm nở với khách và không cổ vũ hàng giả mang hình thức của làng.

Những việc như “em sẽ giàu để xây bảo tàng” hay “em sẽ cấm mọi người đổi nghề” không sát bài. Giữ gìn truyền thống là tiếp tục thực hành và tôn trọng nó, không phải ngăn người khác có lựa chọn mưu sinh khác.

Cách trình bày và một tình huống tương tự

Bài khoảng 8–12 dòng là đủ với sách bài tập. Em xuống dòng giữa câu a và câu b. Trong mỗi câu, ý “là gì” đứng trước ý “để làm gì” hoặc “mang lại gì”. Dùng từ của đề: truyền thống, giữ gìn, phát huy, quê hương. Tránh viết lại cả đoạn đề bài.

Phần	Cần có	Không nên
Câu a	Tên truyền thống và lợi ích gắn với chi tiết	Kể lại nguyên văn tình huống
Câu b	2–4 việc làm vừa sức học sinh	Khẩu hiệu chung, không có việc cụ thể
Giọng văn	Ngôi thứ nhất khi nhập vai Lan	Chê du khách hoặc chê người bán

Tình huống luyện thêm. Quê Minh có nhiều hộ đan võng và nón lá. Cuối tuần, các hộ mở sân cho khách ngồi thử, uống nước và nghe người già kể vì sao mỗi kiểu vành nón một khác. Khách thường mua nón và kể lại cho bạn đi cùng.

Gợi ý trả lời: truyền thống là nghề đan và sự hiếu khách khi mở sân đón khách. Quê có thêm thu nhập, người trẻ còn thấy nghề của ông bà, khách nhớ một buổi được ngồi nói chuyện chứ không chỉ nhớ một món quà. Nếu là Minh, em sẽ học đan một đường chỉ đơn giản, viết thẻ giải thích từng kiểu nón và mời bạn trong lớp đến sân vào ngày làng nhận khách. Em không trộn nón làm sẵn từ nơi khác vào gian hàng của hộ mình.

Khi so hai tình huống, em thấy cùng một khung: sản phẩm do người địa phương làm, cách tiếp khách trở thành một phần của văn hóa, và việc của học sinh là học, kể đúng và tôn trọng người làm ra sản phẩm.

Câu hỏi thường gặp

Truyền thống nào của quê hương Lan được nói đến?

Nghề thủ công làm đồ lưu niệm do nghệ nhân và người dân tại chỗ chế tác, cùng với lòng hiếu khách khi đón và kể chuyện cho du khách.

Truyền thống đó mang lại điều gì cho quê hương Lan?

Người dân có thêm việc làm và thu nhập, nghề được thực hành hằng ngày, câu chuyện văn hóa được kể lại và du khách giữ ấn tượng đẹp về quê.

Nếu là Lan, em cần làm gì để giữ gìn truyền thống?

Học việc từ nghệ nhân, kể đúng nguồn gốc món đồ, đối xử niềm nở với khách và giới thiệu quê hương trung thực, không cổ vũ hàng nhái.

Bài này thuộc bài học nào?

Bài 8 trang 9, sách bài tập Giáo dục công dân 7 Cánh diều, bài Tự hào về truyền thống quê hương.

Bài học liên quan

• A là học sinh giỏi của lớp bị P đe doạ: nguyên nhân và cách ứng phó
• Trong giờ học trên lớp, nhóm em được giao một nhiệm vụ học tập: nhận xét bạn H
• Học sinh có trách nhiệm như thế nào trong việc bảo vệ di sản văn hóa? (GDCD 7)
• Tôn trọng sự thật là gì? Biểu hiện, ý nghĩa và cách rèn luyện