Châu Á tiếp giáp với đại dương nào và châu lục nào?

Châu Á tiếp giáp những đại dương nào theo từng hướng?

Châu Á là châu lục rộng nhất thế giới, diện tích khoảng 44 triệu km², nên đường bờ biển rất dài và tiếp xúc với nhiều biển, đại dương. Muốn nhớ nhanh, em đi theo chiều kim đồng hồ: bắc, đông, nam rồi mới đến tây.

Ranh giới giữa châu Á với châu Âu và châu Phi

Khác với ba đại dương, hai châu lục này nối liền với châu Á trên đất liền hoặc cách nhau bởi một dải nước hẹp.

• Với châu Âu: hai châu lục cùng nằm trên một khối đất lớn gọi là lục địa Á – Âu. Ranh giới thường được lấy theo dãy U-ran, sông U-ran, biển Ca-xpi, dãy Cap-ca, biển Đen và các eo biển nối biển Đen với Địa Trung Hải.
• Với châu Phi: ranh giới là khu vực eo đất Xuy-ê, nơi có kênh đào Xuy-ê nối Địa Trung Hải với biển Đỏ.

Ở phía đông bắc, eo biển Bê-rinh ngăn cách châu Á với châu Mỹ, nhưng đây là một eo biển nhỏ nằm trong vùng biển thuộc Thái Bình Dương và Bắc Băng Dương, nên không tính là “giáp đại dương” mới.

Vì sao cần biết vị trí tiếp giáp của châu Á?

Vị trí địa lí giải thích nhiều đặc điểm tự nhiên và kinh tế của châu Á:

• Châu Á trải dài từ vùng cực Bắc đến gần xích đạo, nên có đủ các đới khí hậu từ hàn đới đến nhiệt đới và xích đạo.
• Tiếp giáp Thái Bình Dương và Ấn Độ Dương nên khu vực đông và nam chịu ảnh hưởng mạnh của gió mùa, mưa nhiều.
• Đường bờ biển dài thuận lợi cho giao thông đường biển, khai thác hải sản, phát triển cảng và thương mại quốc tế.
• Việt Nam nằm ở phía đông nam châu Á, bên bờ Biển Đông (một biển thuộc Thái Bình Dương), nên được hưởng những lợi thế về biển này.

Mẹo nhớ và lỗi sai thường gặp

• Mẹo “Bắc – Đông – Nam”: Bắc Băng Dương – Thái Bình Dương – Ấn Độ Dương. Ba đại dương đi theo thứ tự chữ cái đầu B – T – Â (Ấn), chỉ cần nhớ “Băng – Thái – Ấn”.
• Nhầm với Đại Tây Dương: châu Á không tiếp giáp trực tiếp Đại Tây Dương. Đại Tây Dương nằm ở phía tây của châu Âu và châu Phi.
• Nhầm “giáp biển” với “giáp đại dương”: Biển Đông, biển Ả Rập, Địa Trung Hải… là các biển, thuộc hoặc thông với đại dương; đề hỏi đại dương thì chỉ trả lời ba tên ở trên.
• Quên châu lục: nếu đề hỏi “giáp những đại dương và châu lục nào” phải nêu cả châu Âu và châu Phi.

Bài luyện tập

1. Điền vào chỗ trống: “Phía đông châu Á giáp ……, phía nam giáp ……, phía bắc giáp …….”
   Đáp án: Thái Bình Dương; Ấn Độ Dương; Bắc Băng Dương.
2. Châu Á có giáp Đại Tây Dương không? Vì sao?
   Đáp án: Không. Giữa châu Á và Đại Tây Dương còn có châu Âu và châu Phi nằm ở phía tây.
3. Kênh đào Xuy-ê có vai trò gì trong việc xác định ranh giới của châu Á?
   Đáp án: Khu vực eo đất Xuy-ê là ranh giới giữa châu Á và châu Phi; kênh đào ở đây nối Địa Trung Hải với biển Đỏ.