Trả lời nhanh
Phần nhiều các nước châu Á là các nước đang phát triển. Lí do: đa số quốc gia trong châu lục vẫn có mức thu nhập bình quân đầu người trung bình hoặc thấp, nền kinh tế chuyển dịch từ nông nghiệp sang công nghiệp – dịch vụ, chỉ có số ít nước đạt trình độ phát triển cao như Nhật Bản, Hàn Quốc, Xin-ga-po.
Điền vào chỗ trống thế nào cho đúng?
Câu hỏi thường gặp ở dạng điền khuyết: «Phần nhiều các nước châu Á là các nước …». Cụm từ cần điền là đang phát triển. Đây là kết luận chung khi học bài về đặc điểm phát triển kinh tế – xã hội của các nước châu Á.
Lưu ý: đề có thể đưa phương án khác nhau về câu chữ, nhưng nội dung đúng vẫn là «đang phát triển». Em chỉ cần nhớ ý này để chọn đúng.
Vì sao đa số nước châu Á là nước đang phát triển?
- Xuất phát điểm thấp: nhiều nước từng là thuộc địa hoặc phụ thuộc, bị khai thác tài nguyên, công nghiệp chậm hình thành.
- Cơ cấu kinh tế đang chuyển dịch: tỉ trọng nông nghiệp còn đáng kể ở nhiều nước, công nghiệp và dịch vụ đang tăng dần.
- Dân số đông, tăng nhanh: tạo sức ép về việc làm, giáo dục, y tế, làm thu nhập bình quân đầu người khó tăng nhanh.
- Chênh lệch giữa các khu vực: Đông Á, Đông Nam Á tăng trưởng nhanh, trong khi một số vùng Nam Á, Trung Á, Tây Nam Á còn nhiều khó khăn hoặc xung đột.
Các nhóm nước châu Á theo trình độ phát triển
| Nhóm nước | Đặc điểm | Ví dụ |
|---|---|---|
| Phát triển cao | Công nghiệp, dịch vụ hiện đại; mức sống cao | Nhật Bản |
| Công nghiệp mới | Công nghiệp và dịch vụ tăng nhanh, đã bứt lên trong vài thập kỉ | Hàn Quốc, Xin-ga-po |
| Đang phát triển, tăng trưởng nhanh | Công nghiệp hoá mạnh, tốc độ tăng trưởng cao, nông nghiệp vẫn quan trọng | Trung Quốc, Ấn Độ, Việt Nam, Thái Lan, Ma-lai-xi-a |
| Giàu nhờ dầu mỏ | Thu nhập cao nhờ xuất khẩu dầu khí nhưng kinh tế chưa đa dạng | Cô-oét, Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất |
| Kinh tế còn chậm phát triển | Thu nhập thấp, phụ thuộc nông nghiệp, thiếu vốn và kĩ thuật | Áp-ga-ni-xtan, Nê-pan |
Các nhóm «đang phát triển» (kể cả nhóm tăng trưởng nhanh) chiếm phần đông, nên kết luận chung là «đa số là nước đang phát triển».
Loại trừ các cách hiểu sai
- «Phát triển»: sai, vì chỉ vài nước như Nhật Bản đạt trình độ này; không thể nói «phần nhiều».
- «Chậm phát triển»: sai, đây là nhóm nhỏ, chỉ gồm vài nước thu nhập rất thấp.
- «Công nghiệp mới» hoặc «giàu dầu mỏ»: sai, đây là các nhóm đặc thù với số lượng ít.
Mẹo nhớ nhanh
Hãy nhớ câu: «Số ít dẫn đầu, số đông đang đi lên». Nhật Bản đứng đầu; Hàn Quốc, Xin-ga-po bứt lên; còn lại đa số, trong đó có Việt Nam, đang trên đường phát triển.
Lỗi sai thường gặp
- Thấy Trung Quốc, Ấn Độ có quy mô kinh tế lớn nên cho rằng họ là nước phát triển; thực tế thu nhập bình quân đầu người vẫn thuộc nhóm đang phát triển.
- Thấy nước giàu dầu mỏ có thu nhập cao nên xếp vào nước công nghiệp phát triển; thực ra cơ cấu kinh tế phụ thuộc nhiều vào dầu khí.
Bài luyện tập
- Điền từ: «Trong châu Á, Nhật Bản là nước … còn Việt Nam là nước …».
Đáp án: Nhật Bản là nước phát triển; Việt Nam là nước đang phát triển. - Kể tên hai nước công nghiệp mới của châu Á.
Đáp án: Hàn Quốc, Xin-ga-po. - Nêu hai nguyên nhân khiến nhiều nước châu Á còn đang phát triển.
Đáp án gợi ý: từng bị thuộc địa nên công nghiệp chậm hình thành; dân số đông, tăng nhanh gây sức ép lên kinh tế – xã hội.
Câu hỏi thường gặp
Phần nhiều các nước châu Á là các nước gì?
Phần nhiều các nước châu Á là các nước đang phát triển, có nền kinh tế đang chuyển dịch từ nông nghiệp sang công nghiệp và dịch vụ.
Nước nào ở châu Á thuộc nhóm phát triển cao?
Nhật Bản là nước phát triển cao tiêu biểu của châu Á. Hàn Quốc và Xin-ga-po thường được xếp vào nhóm nước công nghiệp mới.
Việt Nam thuộc nhóm nước nào?
Việt Nam thuộc nhóm các nước đang phát triển, có tốc độ tăng trưởng kinh tế khá nhanh và đang đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiện đại hoá.
Vì sao các nước giàu dầu mỏ chưa được xem là nước phát triển?
Thu nhập của họ cao nhờ xuất khẩu dầu khí, nhưng cơ cấu kinh tế còn thiếu đa dạng và phụ thuộc nhiều vào một ngành.