Trả lời nhanh
Theo chiều bắc – nam, châu Á kéo dài khoảng 8500 km. Con số này tính từ điểm cực Bắc (mũi Sê-li-u-xkin, khoảng 77°44’B) đến điểm cực Nam phần đất liền (mũi Pi-ai, khoảng 1°16’B). Hai điểm cách nhau khoảng 76,5 vĩ độ, mỗi độ vĩ tuyến dài khoảng 111 km nên ra gần 8500 km.
Châu Á kéo dài bao nhiêu km theo chiều bắc – nam?
Khi đề bài hỏi “theo chiều bắc – nam, châu Á kéo dài khoảng…”, em điền 8500 km. Đây là số liệu quen thuộc trong bài học về vị trí địa lí, địa hình và khí hậu châu Á.
Cùng bài học, em thường gặp thêm số liệu về chiều đông – tây: châu Á rộng khoảng 9200 km ở nơi rộng nhất. Chú ý đừng nhầm hai số này với nhau. Chiều bắc – nam là chiều ngắn hơn.
Vì sao ra con số 8500 km?
Chiều dài bắc – nam được tính theo kinh tuyến, tức là đo khoảng cách giữa hai vĩ độ. Ta làm theo các bước sau:
- Điểm cực Bắc của châu Á (đất liền) là mũi Sê-li-u-xkin, ở khoảng 77°44’B.
- Điểm cực Nam của phần đất liền là mũi Pi-ai (bán đảo Mã Lai), ở khoảng 1°16’B.
- Hiệu số vĩ độ: 77°44′ − 1°16′ = 76°28′, gần bằng 76,5°.
- Mỗi 1° vĩ tuyến dài khoảng 111 km, nên 76,5 × 111 ≈ 8490 km, làm tròn khoảng 8500 km.
| Điểm cực (đất liền) | Tên mũi đất | Vĩ độ gần đúng |
|---|---|---|
| Cực Bắc | Sê-li-u-xkin | 77°44’B |
| Cực Nam | Pi-ai | 1°16’B |
Nếu tính cả các đảo ở phía nam như quần đảo Indonesia, lãnh thổ châu Á còn kéo xuống quá xích đạo. Vì thế đề bài thường nói rõ “phần đất liền”.
Ý nghĩa: vì sao chiều dài này quan trọng?
Châu Á trải dài từ vùng cực Bắc đến gần xích đạo, nên lãnh thổ có đủ các đới khí hậu: hàn đới, ôn đới, cận nhiệt, nhiệt đới và xích đạo. Đây là lí do khí hậu châu Á rất đa dạng, thiên nhiên phân hoá phức tạp.
- Phía bắc (Xi-bia): khí hậu lạnh, rừng lá kim (tai-ga) và đài nguyên.
- Vùng giữa: có đới ôn đới và cận nhiệt, nhiều kiểu khí hậu lục địa và gió mùa.
- Phía nam và đông nam: nóng ẩm, rừng nhiệt đới và rừng xích đạo.
Mẹo nhớ: “Bắc – Nam 85, Đông – Tây 92”. Chiều đông – tây nhiều hơn khoảng 700 km.
Lỗi sai thường gặp
- Nhầm với chiều đông – tây (9200 km): hãy đọc kĩ đề xem hỏi chiều nào.
- Nhầm đơn vị: số liệu tính bằng km, không phải triệu km² (đó là diện tích, khoảng 44 triệu km² kể cả đảo).
- Quên tính theo kinh tuyến: chiều bắc – nam đo theo kinh tuyến nên dùng hệ số 111 km/độ. Trên các vĩ tuyến ở xa xích đạo, 1° kinh tuyến lại ngắn hơn nhiều.
Bài luyện tập
Câu 1. Điền vào chỗ trống: “Theo chiều bắc – nam, châu Á kéo dài khoảng … km.”
Đáp án: 8500 km.
Câu 2 (bài tự đặt). Một điểm A ở 60°B và điểm B ở 10°B trên cùng một kinh tuyến. Hỏi hai điểm cách nhau khoảng bao nhiêu km?
Đáp án: Hiệu vĩ độ là 60° − 10° = 50°. Khoảng cách ≈ 50 × 111 = 5550 km.
Câu 3. Chiều bắc – nam dài giúp thiên nhiên châu Á có đặc điểm gì?
Đáp án: Lãnh thổ nằm ở nhiều vĩ độ, nhiều đới khí hậu, nên thiên nhiên đa dạng: từ đài nguyên, rừng lá kim ở phía bắc đến rừng nhiệt đới, xích đạo ở phía nam.
Câu hỏi thường gặp
Theo chiều bắc nam châu Á kéo dài khoảng bao nhiêu km?
Khoảng 8500 km, tính từ mũi Sê-li-u-xkin (khoảng 77°44'B) đến mũi Pi-ai (khoảng 1°16'B).
Chiều đông tây của châu Á dài bao nhiêu?
Nơi rộng nhất khoảng 9200 km, dài hơn chiều bắc – nam khoảng 700 km.
Vì sao khí hậu châu Á đa dạng?
Vì lãnh thổ trải dài từ vùng cực Bắc đến gần xích đạo, lại rộng lớn theo chiều đông – tây nên có nhiều đới và kiểu khí hậu.
Điểm cực Bắc và cực Nam đất liền của châu Á là gì?
Cực Bắc là mũi Sê-li-u-xkin, cực Nam đất liền là mũi Pi-ai ở bán đảo Mã Lai.