Trả lời nhanh
Mát-xcơ-va thuộc múi giờ số 3, Việt Nam thuộc múi giờ số 7, Ác-hen-ti-na thuộc múi giờ −3. Khi trận chung kết được truyền hình trực tiếp lúc 19 giờ ngày 15-7-2018 (giờ Mát-xcơ-va), người hâm mộ Việt Nam xem lúc 19 + 4 = 23 giờ ngày 15-7-2018, còn người hâm mộ Ác-hen-ti-na xem lúc 19 − 6 = 13 giờ ngày 15-7-2018.
Đề bài vận dụng về múi giờ (Địa lí 10)
Đây là câu Vận dụng ở trang 30, bài “Hệ quả địa lí các chuyển động của Trái Đất”, sách Địa lí 10 bộ Chân trời sáng tạo. Đề cho biết trận chung kết World Cup năm 2018 diễn ra ở Mát-xcơ-va (Liên bang Nga) và được truyền hình trực tiếp trên thế giới vào 19 giờ ngày 15-7-2018. Yêu cầu: tính ngày, giờ mà người hâm mộ ở Việt Nam và ở Ác-hen-ti-na (Argentina) được xem trực tiếp.
Mốc 19 giờ trong đề là giờ tại nơi diễn ra trận đấu, tức là giờ Mát-xcơ-va. Muốn đổi sang giờ của nơi khác, em cần biết mỗi địa điểm nằm ở múi giờ số mấy, sau đó cộng hoặc trừ số giờ chênh lệch.
Lời giải chi tiết từng bước
Bước 1. Xác định múi giờ của ba địa điểm
- Mát-xcơ-va (Liên bang Nga): múi giờ số 3, tức sớm hơn giờ GMT 3 giờ (GMT+3).
- Việt Nam: múi giờ số 7 (GMT+7).
- Ác-hen-ti-na: nằm ở Tây bán cầu, múi giờ −3 (GMT−3), tức muộn hơn giờ GMT 3 giờ.
Bước 2. Tính số giờ chênh lệch
- Việt Nam so với Mát-xcơ-va: 7 − 3 = 4 múi giờ. Việt Nam ở phía đông nên sớm hơn 4 giờ.
- Ác-hen-ti-na so với Mát-xcơ-va: 3 − (−3) = 6 múi giờ. Ác-hen-ti-na ở phía tây nên muộn hơn 6 giờ.
Bước 3. Tính giờ xem trực tiếp
- Việt Nam: 19 + 4 = 23 giờ. Kết quả chưa vượt quá 24 giờ nên vẫn là ngày 15-7-2018.
- Ác-hen-ti-na: 19 − 6 = 13 giờ. Kết quả không âm nên vẫn là ngày 15-7-2018.
| Địa điểm | Múi giờ | Chênh lệch so với Mát-xcơ-va | Giờ xem trực tiếp |
|---|---|---|---|
| Mát-xcơ-va (Liên bang Nga) | +3 | 0 | 19 giờ ngày 15-7-2018 |
| Việt Nam | +7 | sớm hơn 4 giờ | 23 giờ ngày 15-7-2018 |
| Ác-hen-ti-na | −3 | muộn hơn 6 giờ | 13 giờ ngày 15-7-2018 |
Kiểm tra lại bằng giờ GMT
Một cách kiểm tra chắc chắn là đổi về giờ quốc tế GMT trước. Mát-xcơ-va là GMT+3 nên 19 giờ Mát-xcơ-va ứng với 19 − 3 = 16 giờ GMT. Từ đó: Việt Nam là 16 + 7 = 23 giờ, Ác-hen-ti-na là 16 + (−3) = 13 giờ. Hai cách cho cùng kết quả.
Lưu ý về đáp án khác: một số lời giải ghi Việt Nam xem lúc 0 giờ ngày 16-7 hoặc 21 giờ ngày 15-7. Các kết quả này xuất phát từ việc lấy sai múi giờ của Mát-xcơ-va hoặc tính nhầm số giờ chênh lệch. Theo bản đồ múi giờ trong sách (Mát-xcơ-va múi +3, Việt Nam múi +7), đáp án đúng là 23 giờ ngày 15-7-2018.
Kiến thức nền: giờ địa phương, giờ múi và công thức tính giờ
Vì sao các nơi trên Trái Đất có giờ khác nhau?
Trái Đất tự quay quanh trục theo hướng từ tây sang đông, mỗi vòng mất khoảng 24 giờ. Vì vậy, nơi nào nằm xa hơn về phía đông sẽ thấy Mặt Trời mọc sớm hơn. Giờ tính theo vị trí Mặt Trời tại từng kinh tuyến gọi là giờ địa phương (giờ Mặt Trời). Dùng giờ địa phương thì mỗi kinh tuyến một giờ, rất bất tiện cho giao thông và liên lạc.
Hệ thống 24 múi giờ
Để thống nhất, người ta chia bề mặt Trái Đất thành 24 múi giờ, mỗi múi rộng 15° kinh tuyến (360° : 24 = 15°). Các địa điểm trong cùng một múi dùng chung một giờ, gọi là giờ múi. Múi giờ số 0 có kinh tuyến gốc đi qua đài thiên văn Greenwich (Luân Đôn), giờ ở múi này gọi là giờ GMT (giờ quốc tế). Trên thực tế, ranh giới múi giờ thường được điều chỉnh theo biên giới quốc gia cho thuận tiện.
Công thức tính giờ
Tm = T0 + m, trong đó Tm là giờ của múi m, T0 là giờ GMT, m là số thứ tự múi giờ (dương ở phía đông, âm ở phía tây). Quy tắc nhớ nhanh: đi về phía đông thì cộng, đi về phía tây thì trừ, mỗi múi 1 giờ. Nếu kết quả lớn hơn hoặc bằng 24 thì trừ 24 và tăng thêm 1 ngày; nếu kết quả âm thì cộng 24 và lùi lại 1 ngày.
Giờ Việt Nam
Lãnh thổ Việt Nam, bao gồm cả hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa, thống nhất sử dụng giờ GMT+7. Vì vậy, khi đổi giờ cho bất kì địa điểm nào trên đất nước ta, em đều lấy múi +7.
Một số điều thú vị về trận chung kết World Cup 2018
Trận chung kết World Cup 2018 diễn ra ngày 15-7-2018 trên sân vận động Luzhniki ở Mát-xcơ-va, đội tuyển Pháp thắng Croatia với tỉ số 4–2 để lần thứ hai vô địch thế giới. Trên thực tế, trận đấu bắt đầu lúc 18 giờ theo giờ Mát-xcơ-va, nên khán giả Việt Nam xem lúc 22 giờ cùng ngày. Đề bài trong sách lấy mốc 19 giờ để luyện cách tính, vì vậy khi làm bài em cần dùng đúng số liệu của đề.
Những sự kiện thể thao, hội nghị trực tuyến hay chuyến bay quốc tế đều cần đổi giờ giữa các múi. Hiểu cách tính giờ giúp em sắp xếp thời gian xem trận đấu, liên lạc với người thân ở nước ngoài hoặc đọc đúng giờ trên vé máy bay.
Bài tập tương tự có đáp án
- Một trận đấu ở Luân Đôn (múi 0) bắt đầu lúc 20 giờ ngày 1-6. Ở Việt Nam là mấy giờ?
Đáp án: 20 + 7 = 27, vượt 24 nên 27 − 24 = 3 giờ ngày 2-6. - Khi Hà Nội là 8 giờ sáng ngày 10-3 thì ở Tô-ky-ô (Nhật Bản, múi +9) là mấy giờ?
Đáp án: chênh 9 − 7 = 2 giờ, Tô-ky-ô ở phía đông nên là 10 giờ ngày 10-3. - Một buổi hòa nhạc ở Niu Oóc (giả sử múi −5) bắt đầu lúc 21 giờ ngày 5-9. Người xem ở Việt Nam theo dõi lúc mấy giờ?
Đáp án: chênh 7 − (−5) = 12 giờ; 21 + 12 = 33, trừ 24 được 9 giờ ngày 6-9. - Máy bay cất cánh ở Hà Nội lúc 8 giờ ngày 1-1, bay 5 giờ thì hạ cánh ở Tô-ky-ô. Lúc đó giờ Tô-ky-ô là mấy giờ?
Đáp án: giờ Hà Nội khi hạ cánh là 13 giờ; giờ Tô-ky-ô là 13 + 2 = 15 giờ ngày 1-1.
Lỗi thường gặp khi tính giờ múi
- Nhầm chiều cộng trừ: nơi ở phía tây (như Ác-hen-ti-na) phải lùi giờ, không được cộng thêm.
- Tính sai chênh lệch khi có múi âm: từ múi +3 sang múi −3 là 6 múi, không phải 0 múi.
- Quên đổi ngày: khi kết quả vượt 24 giờ hoặc bị âm, phải đổi sang ngày hôm sau hoặc hôm trước.
- Lấy nhầm giờ gốc: giờ trong đề là giờ tại nơi diễn ra sự kiện, không phải giờ GMT, trừ khi đề nói rõ.
Câu hỏi thường gặp
Mát-xcơ-va thuộc múi giờ số mấy?
Mát-xcơ-va dùng giờ GMT+3, tức múi giờ số 3, chậm hơn giờ Việt Nam 4 giờ.
Khi Mát-xcơ-va là 19 giờ ngày 15-7-2018 thì Việt Nam là mấy giờ?
Việt Nam ở múi +7, sớm hơn Mát-xcơ-va 4 giờ, nên là 23 giờ ngày 15-7-2018.
Vì sao Ác-hen-ti-na xem trận chung kết lúc 13 giờ?
Ác-hen-ti-na ở múi −3, cách Mát-xcơ-va 6 múi về phía tây, nên giờ ở đó muộn hơn 6 giờ: 19 − 6 = 13 giờ cùng ngày.
Công thức tính giờ múi là gì?
Tm = T0 + m, với T0 là giờ GMT và m là số thứ tự múi giờ (dương ở phía đông, âm ở phía tây).
Trận chung kết World Cup 2018 thực tế diễn ra lúc mấy giờ?
Trận Pháp thắng Croatia 4–2 bắt đầu lúc 18 giờ ngày 15-7-2018 theo giờ Mát-xcơ-va, tức 22 giờ giờ Việt Nam; đề sách giáo khoa dùng mốc 19 giờ để luyện tính.