Giải HĐTN 10 Chân trời sáng tạo: cấu trúc sách, cách làm bài và mẫu gợi ý

HĐTN 10 Chân trời sáng tạo học những gì?

Hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp (HĐTN) lớp 10 không giống môn lý thuyết. Bạn không học thuộc lòng mà tham gia hoạt động, quan sát, suy nghĩ và rút ra bài học cho chính mình. Vì vậy câu trả lời hay nhất luôn gắn với trải nghiệm cá nhân và hoàn cảnh thật của lớp, của trường bạn.

Chương trình GDPT 2018 hướng tới các năng lực như: thích ứng với cuộc sống, thiết kế và tổ chức hoạt động, định hướng nghề nghiệp. Bộ Chân trời sáng tạo (bản 1) chia sách thành 9 chủ đề, học trong khoảng 35 tuần. Mỗi chủ đề được xây dựng quanh các mạch hoạt động dưới đây.

Mạch hoạt động	Bạn làm gì?	Năng lực rèn luyện
Hướng vào bản thân	Khám phá điểm mạnh, điểm yếu, cảm xúc, thói quen; lập kế hoạch rèn luyện	Tự nhận thức, tự điều chỉnh
Hướng đến xã hội	Giao tiếp với bạn bè, thầy cô, gia đình; tham gia hoạt động cộng đồng	Giao tiếp, hợp tác, trách nhiệm
Hướng đến tự nhiên	Tìm hiểu môi trường, cảnh quan; hành động bảo vệ thiên nhiên	Thích ứng, bảo vệ môi trường
Hướng nghiệp	Tìm hiểu nghề, thị trường lao động; xác định hướng học tập sau lớp 10	Định hướng nghề nghiệp

Mục lục giải bài HĐTN 10 Chân trời sáng tạo

Dưới đây là khung 9 chủ đề của sách. Phần bài giải chi tiết cho từng chủ đề đang được biên soạn, nên các mục chưa có liên kết được ghi “đang cập nhật”. Bạn có thể dùng ngay phần phương pháp ở bên dưới để tự làm các nhiệm vụ trong sách.

• Chủ đề 1: đang cập nhật
• Chủ đề 2: đang cập nhật
• Chủ đề 3: đang cập nhật
• Chủ đề 4: đang cập nhật
• Chủ đề 5: đang cập nhật
• Chủ đề 6: đang cập nhật
• Chủ đề 7: đang cập nhật
• Chủ đề 8: đang cập nhật
• Chủ đề 9: đang cập nhật

Bạn hãy đối chiếu tên chủ đề với sách giáo khoa của mình để chọn đúng phần cần làm, vì thứ tự tiết học ở mỗi trường có thể được sắp xếp linh hoạt.

Ba loại hình hoạt động trong tuần học

1. Sinh hoạt dưới cờ: hoạt động toàn trường, thường theo chủ đề tháng. Bạn có thể được giao thuyết trình, biểu diễn hoặc tham gia giao lưu.
2. Hoạt động giáo dục theo chủ đề: phần chính trong sách, thường làm theo nhóm hoặc cá nhân, có nhiệm vụ cụ thể.
3. Sinh hoạt lớp: tổng kết tuần, chia sẻ cảm nhận, lập kế hoạch tuần mới và tổ chức các hoạt động của lớp.

Quy trình 4 bước làm một nhiệm vụ HĐTN

Phần lớn nhiệm vụ trong sách đều làm được theo một quy trình quen thuộc. Mình gọi là “4 bước”: Nhìn – Nghĩ – Làm – Nhìn lại.

1. Nhìn: đọc kĩ yêu cầu, xác định hình thức (cá nhân, nhóm, cả lớp) và sản phẩm cần nộp.
2. Nghĩ: liệt kê ý tưởng, chọn ý phù hợp với điều kiện thực tế của bạn.
3. Làm: thực hiện, ghi chép hoặc chụp lại minh chứng (bảng biểu, tranh vẽ, sơ đồ, ảnh).
4. Nhìn lại: tự hỏi: mình học được gì, làm tốt điều gì, lần sau cải thiện ở đâu?

Lỗi hay gặp là bỏ qua bước 4. Mà bước này mới chứng tỏ bạn “trải nghiệm” chứ không chỉ “tham gia”.

Mẫu 1: Tự phân tích điểm mạnh, điểm cần cải thiện

Nhiều chủ đề về bản thân yêu cầu bạn nhận diện điểm mạnh và điểm yếu. Bạn có thể dùng bảng sau. Nội dung trong bảng là ví dụ tự đặt để bạn hình dung cách viết.

Khía cạnh	Điểm mạnh	Điểm cần cải thiện	Việc làm cụ thể
Học tập	Chăm chỉ ghi chép	Hay trì hoãn bài tập	Đặt giờ làm bài cố định 19h–20h mỗi ngày
Giao tiếp	Lắng nghe tốt	Ngại phát biểu trước lớp	Mỗi tuần xung phong phát biểu 1 lần
Sức khoẻ	Thích thể thao	Ngủ muộn	Tắt điện thoại trước 22h

Lưu ý: điểm cần cải thiện nên đi kèm hành động đo được. Viết “cố gắng hơn” thì chưa đủ, còn “phát biểu 1 lần mỗi tuần” thì kiểm tra được.

Mẫu 2: Lập kế hoạch rèn luyện hoặc kế hoạch hoạt động

Khi cần lập kế hoạch cho một hoạt động nhóm hay cá nhân, hãy trả lời đủ các câu hỏi sau.

• Mục tiêu: muốn đạt điều gì, đến khi nào?
• Nội dung và hình thức: làm những việc nào, theo cách nào?
• Phân công: ai chịu trách nhiệm phần nào?
• Nguồn lực: cần dụng cụ, kinh phí, thời gian ra sao?
• Dự kiến khó khăn và cách xử lí: nếu trời mưa, thiếu người, hết kinh phí thì làm gì?
• Cách đánh giá kết quả: dựa vào tiêu chí nào?

Ví dụ (tự đặt): lớp lên kế hoạch “Ngày đổi sách cũ” để tiết kiệm và lan toả thói quen đọc. Mục tiêu: thu được ít nhất 100 cuốn sách trong 2 tuần. Nhóm truyền thông làm áp phích, nhóm thu sách phân loại theo lớp, nhóm tài chính lo hộp đựng và bàn trưng bày. Nếu ít sách, cả lớp kêu gọi thêm ở các lớp khác.

Mẫu 3: Tìm hiểu nghề nghiệp

Mạch hướng nghiệp thường đòi hỏi bạn khảo sát một nghề. Hãy sắp xếp thông tin theo các mục sau để bài rõ ràng và dễ so sánh giữa các nghề.

1. Tên nghề và công việc chính hằng ngày.
2. Phẩm chất, kĩ năng cần có.
3. Môn học, ngành đào tạo liên quan.
4. Cơ hội việc làm và triển vọng phát triển.
5. Điểm phù hợp và chưa phù hợp với bản thân.

Nên phỏng vấn một người đang làm nghề đó (người thân, người quen). Hãy chuẩn bị 5–7 câu hỏi mở, ví dụ: “Một ngày làm việc của cô/chú bắt đầu như thế nào?”, “Điều gì làm cô/chú vất vả nhất?”. Câu trả lời thật từ người trong cuộc có giá trị hơn nhiều so với thông tin chép trên mạng.

Mẫu 4: Viết cảm nhận sau hoạt động

Có thể dùng khung ngắn “Sự kiện – Cảm xúc – Bài học – Hành động tiếp theo”.

• Sự kiện: Hôm nay nhóm mình dọn vệ sinh khu sân sau trường.
• Cảm xúc: Lúc đầu ngại, sau thấy vui khi cả nhóm cùng làm.
• Bài học: Việc nhỏ cũng cần phân công rõ để không bị chồng chéo.
• Hành động tiếp theo: Rủ thêm lớp bạn và duy trì mỗi tháng một lần.

Đoạn trên là ví dụ minh hoạ; bạn hãy thay bằng trải nghiệm thật của mình.

Bảng tự đánh giá sau mỗi chủ đề

Tiêu chí	Chưa tốt	Khá	Tốt
Tham gia hoạt động	Làm cho có	Tham gia đầy đủ	Chủ động, góp ý tưởng
Hợp tác nhóm	Ít trao đổi	Làm tốt phần việc của mình	Hỗ trợ cả nhóm
Sản phẩm	Sơ sài	Đủ nội dung	Sáng tạo, có minh chứng
Phản tư	Không ghi lại	Có nêu bài học	Có kế hoạch hành động tiếp

Lỗi thường gặp và mẹo học tốt

• Chép đáp án của bạn: HĐTN đánh giá trải nghiệm riêng, nên bài giống hệt người khác rất dễ bị nhận ra.
• Viết chung chung: thay “em sẽ cố gắng” bằng việc làm có thời gian và số lượng.
• Bỏ qua minh chứng: lưu ảnh, bảng, biên bản nhóm để cuối chủ đề tổng kết dễ hơn.
• Làm sát hạn: nhiều nhiệm vụ cần thực hiện trong vài ngày hoặc tuần (như rèn thói quen), hãy bắt đầu sớm.
• Mẹo: giữ một cuốn sổ “nhật kí trải nghiệm” ghi 3 dòng mỗi tuần. Cuối học kì bạn sẽ có sẵn tư liệu cho mọi bài tổng kết.

Luyện tập

Bài 1. Em ngại giao tiếp với bạn mới trong lớp. Hãy đề xuất 3 hành động cụ thể trong 2 tuần để cải thiện.

Gợi ý: (1) Mỗi ngày chủ động chào ít nhất một bạn chưa thân; (2) Mỗi tuần rủ một bạn cùng học nhóm hoặc ăn trưa; (3) Cuối tuần ghi lại điều đã làm được và cảm xúc của mình.

Bài 2. Vì sao kế hoạch hoạt động cần có phần “dự kiến khó khăn”?

Gợi ý: Vì khi đã lường trước rủi ro (thời tiết, thiếu người, thiếu kinh phí), nhóm có phương án thay thế và hoạt động không bị gián đoạn.

Bài 3. Hãy viết 3 câu hỏi phỏng vấn một người làm nghề em quan tâm.

Gợi ý: “Công việc hằng ngày của cô/chú gồm những gì?”; “Kĩ năng nào quan trọng nhất với nghề này?”; “Nếu quay lại tuổi học sinh, cô/chú sẽ chuẩn bị gì?”

Trang này sẽ tiếp tục được bổ sung bài giải chi tiết theo từng chủ đề. Bạn cứ học theo quy trình 4 bước và dùng các mẫu trên để hoàn thành nhiệm vụ nhé.

Câu hỏi thường gặp

HĐTN 10 Chân trời sáng tạo có bao nhiêu chủ đề?

Sách HĐTN, hướng nghiệp 10 bộ Chân trời sáng tạo (bản 1) gồm 9 chủ đề, học trong khoảng 35 tuần. Mỗi chủ đề có các hoạt động hướng vào bản thân, xã hội, tự nhiên và nghề nghiệp.

HĐTN có đáp án chuẩn như các môn khác không?

Không. Phần lớn nhiệm vụ dựa trên trải nghiệm riêng của mỗi bạn nên câu trả lời có thể khác nhau. Điều quan trọng là bài làm cụ thể, trung thực, có minh chứng và có phần rút ra bài học.

Làm thế nào để viết bài phản tư sau hoạt động cho tốt?

Dùng khung Sự kiện – Cảm xúc – Bài học – Hành động tiếp theo. Viết ngắn gọn, nêu việc cụ thể đã làm và một việc em sẽ thay đổi hoặc duy trì sau đó.

Học sinh lớp 10 nên tìm hiểu nghề nghiệp như thế nào?

Xác định công việc chính, phẩm chất cần có, ngành đào tạo liên quan và triển vọng. Nên phỏng vấn một người đang làm nghề đó, sau đó tự đối chiếu với sở thích và năng lực của mình.

Bài học liên quan

• Giải HĐTN 10 Chủ đề 1 (Chân trời sáng tạo): Phẩm chất tốt đẹp của học sinh
• Giải HĐTN lớp 10 Chủ đề 5 Kết nối tri thức: Trách nhiệm với gia đình
• Giải HĐTN 10 Chủ đề 4 Cánh Diều: Trách nhiệm với gia đình
• Nêu những điểm nổi bật của bản thân, giải thích và ví dụ minh hoạ