Trả lời nhanh
Đáp án 15 câu theo thứ tự: 1B, 2D, 3C, 4C, 5D, 6C, 7D, 8D, 9B, 10A, 11C, 12A, 13B, 14C, 15A. Chìa khoá của bài là ba tiêu chí phân nhóm nước: GNI/người, cơ cấu kinh tế và chỉ số HDI. Nắm chắc ba tiêu chí này, bạn xử lí được hầu hết câu hỏi.
Kiến thức cần nhớ trước khi làm bài
Bài 1 yêu cầu so sánh hai nhóm nước: phát triển và đang phát triển. Hãy học theo bảng dưới đây rồi mới làm trắc nghiệm.
| Tiêu chí | Nhóm nước phát triển | Nhóm nước đang phát triển |
|---|---|---|
| GNI/người | Cao | Thấp hơn, chênh lệch lớn giữa các nước |
| Cơ cấu ngành kinh tế | Dịch vụ chiếm tỉ trọng cao nhất, nông nghiệp rất nhỏ | Đang chuyển dịch: giảm nông nghiệp, tăng công nghiệp và dịch vụ |
| HDI | Cao hoặc rất cao | Từ thấp đến cao |
| Đầu tư nước ngoài | Đầu tư ra nước ngoài lớn | Thường nhận vốn đầu tư, nhiều nước còn nợ nước ngoài |
| Khoa học – công nghệ | Nhiều nước đã tiến tới kinh tế tri thức | Trình độ chưa đồng đều |
- GNI/người: thu nhập quốc dân bình quân mà mỗi người dân tạo ra trong một năm, thường tính bằng USD.
- Cơ cấu ngành kinh tế: tỉ trọng đóng góp của các ngành vào GDP của một nước, gồm nông – lâm – thuỷ sản, công nghiệp – xây dựng, dịch vụ.
- HDI: chỉ số tổng hợp từ ba mặt là sức khoẻ (tuổi thọ), giáo dục (số năm đi học) và thu nhập.
Mẹo nhớ: “Ba tiêu chí = Tiền – Ngành – Người“. Tiền là GNI/người, Ngành là cơ cấu kinh tế, Người là HDI.
15 câu trắc nghiệm có đáp án và giải thích
Câu 1. Cơ cấu ngành kinh tế là chỉ tiêu phản ánh mức độ đóng góp của
A. các vùng kinh tế vào GDP của một nước.
B. các ngành kinh tế vào GDP của một nước.
C. các lĩnh vực kinh tế vào GDP của một tỉnh.
D. các ngành kinh tế vào GDP của một vùng.
Đáp án: B. Cơ cấu ngành nói về tỉ trọng từng ngành trong GDP của cả quốc gia. A sai vì đó là cơ cấu vùng. C và D thu hẹp phạm vi xuống tỉnh, vùng nên không đúng khái niệm.
Câu 2. Cơ cấu ngành kinh tế không bao gồm
A. nông, lâm, ngư nghiệp.
B. công nghiệp, xây dựng.
C. dịch vụ.
D. du lịch.
Đáp án: D. Ba khu vực lớn là nông – lâm – thuỷ sản, công nghiệp – xây dựng và dịch vụ. Du lịch chỉ là một phân ngành nằm trong dịch vụ, không phải khu vực riêng.
Câu 3. Các nước có GDP/người cao tập trung nhiều ở khu vực nào sau đây?
A. Đông Á.
B. Trung Đông.
C. Bắc Mĩ.
D. Đông Âu.
Đáp án: C. Bắc Mĩ, tiêu biểu là Hoa Kì và Ca-na-đa, có mức thu nhập bình quân thuộc nhóm cao nhất. Cùng với Tây Âu và Bắc Âu, đây là các khu vực tập trung nước thu nhập cao. Đông Á chỉ có một số nền kinh tế cao như Nhật Bản, Hàn Quốc; Đông Âu thường thấp hơn.
Câu 4. Các nước có thu nhập ở mức thấp hiện nay hầu hết ở
A. châu Âu.
B. Bắc Mĩ.
C. châu Phi.
D. Bắc Á.
Đáp án: C. Phần lớn quốc gia thu nhập thấp nằm ở châu Phi, nhất là khu vực cận Sahara. A và B là nơi tập trung nước phát triển. Bắc Á không phải khu vực nổi bật về nhóm thu nhập thấp.
Câu 5. Phát biểu nào sau đây không đúng với các nước phát triển?
A. GNI bình quân đầu người cao.
B. Đầu tư ra nước ngoài (FDI) nhiều.
C. Chỉ số phát triển con người cao.
D. Còn có nợ nước ngoài nhiều.
Đáp án: D. Nợ nước ngoài nhiều là đặc điểm hay gặp ở nhóm đang phát triển. Ba phương án còn lại đều là dấu hiệu quen thuộc của nước phát triển. Câu hỏi dạng “không đúng” nên hãy khoanh tròn từ không để tránh chọn nhầm.
Câu 6. Hiện nay, nhân tố có vai trò quan trọng nhất trong nền kinh tế tri thức là
A. tài nguyên và lao động.
B. giáo dục và văn hoá.
C. khoa học và công nghệ.
D. vốn đầu tư và thị trường.
Đáp án: C. Kinh tế tri thức dựa chủ yếu vào tri thức, kĩ thuật và công nghệ cao. Giáo dục (B) là nền tảng đào tạo nhân lực nhưng chưa phải nhân tố quyết định trực tiếp. Tài nguyên, lao động (A) là yếu tố của kinh tế truyền thống.
Câu 7. Khu vực có tuổi thọ trung bình của người dân thấp nhất thế giới là
A. Bắc Âu, Bắc Mĩ.
B. Đông Á, Tây Nam Á.
C. Bắc Mĩ, Trung Mĩ.
D. Tây Phi, Đông Phi.
Đáp án: D. Ở nhiều nước châu Phi cận Sahara, y tế và giáo dục còn hạn chế, dịch bệnh và thiếu đói còn phổ biến nên tuổi thọ thấp. Các khu vực ở A, B, C có điều kiện y tế tốt hơn nhiều.
Câu 8. Tiêu chí phân chia nước phát triển và đang phát triển không gồm
A. GNI/người.
B. cơ cấu kinh tế.
C. chỉ số HDI.
D. tuổi thọ trung bình.
Đáp án: D. Tuổi thọ chỉ là một thành phần để tính HDI, không phải tiêu chí độc lập. Ba tiêu chí chính thức là GNI/người, cơ cấu kinh tế và HDI.
Câu 9. GNI/người phản ánh điều nào sau đây?
A. Tổng giá trị hàng hoá xuất khẩu của một nước.
B. Mức thu nhập bình quân mà mỗi người dân của một nước tạo ra trong một năm.
C. Số người có việc làm trên mỗi nghìn dân.
D. Tỉ trọng của ngành dịch vụ trong nền kinh tế.
Đáp án: B. GNI là tổng thu nhập quốc gia, chia cho số dân ta được GNI/người. A là xuất khẩu, C là chỉ tiêu lao động – việc làm, D là cơ cấu kinh tế.
Câu 10. Chỉ số phát triển con người (HDI) được tổng hợp từ các thành phần nào?
A. Sức khoẻ, giáo dục, thu nhập.
B. Diện tích, dân số, tài nguyên.
C. Xuất khẩu, nhập khẩu, đầu tư.
D. Khí hậu, địa hình, vị trí địa lí.
Đáp án: A. HDI gồm ba mặt: sống lâu và khoẻ mạnh, được học hành, có mức sống tốt. Các phương án B, C, D là các nhân tố tự nhiên hoặc thương mại, không dùng để tính HDI.
Câu 11. Đặc điểm nổi bật trong cơ cấu ngành kinh tế của các nước phát triển là
A. nông nghiệp chiếm tỉ trọng cao nhất.
B. công nghiệp chiếm trên 70% GDP.
C. dịch vụ chiếm tỉ trọng cao nhất.
D. xây dựng chiếm tỉ trọng cao nhất.
Đáp án: C. Nước phát triển có khu vực dịch vụ lớn nhất, nông nghiệp chỉ vài phần trăm GDP. B sai vì công nghiệp không chiếm quá nửa GDP. Lỗi hay gặp là nhầm với nước đang phát triển giai đoạn đầu, khi nông nghiệp còn lớn.
Câu 12. Quốc gia nào sau đây thuộc nhóm nước phát triển?
A. Ca-na-đa.
B. Ni-giê-ri-a.
C. Ê-ti-ô-pi-a.
D. Băng-la-đét.
Đáp án: A. Ca-na-đa có GNI/người và HDI đều cao. B, C là nước châu Phi, D ở Nam Á, đều thuộc nhóm đang phát triển.
Câu 13. Nền kinh tế tri thức có đặc trưng nào sau đây?
A. Chủ yếu khai thác tài nguyên ở dạng thô.
B. Dựa trên tri thức, kĩ thuật và công nghệ cao.
C. Sử dụng chủ yếu lao động giản đơn.
D. Chủ yếu là nông nghiệp tự cung tự cấp.
Đáp án: B. Kinh tế tri thức dùng “chất xám” trong mọi lĩnh vực. A, C, D là đặc trưng của nền kinh tế có trình độ thấp, dựa vào tài nguyên và sức lao động.
Câu 14. Xu hướng chuyển dịch cơ cấu ngành kinh tế phổ biến của các nước đang phát triển là
A. tăng tỉ trọng nông nghiệp, giảm công nghiệp.
B. giảm tỉ trọng công nghiệp, tăng nông nghiệp.
C. giảm tỉ trọng nông nghiệp, tăng tỉ trọng công nghiệp và dịch vụ.
D. giữ nguyên cơ cấu qua nhiều thập kỉ.
Đáp án: C. Quá trình công nghiệp hoá, hiện đại hoá làm nông nghiệp giảm dần, công nghiệp và dịch vụ tăng lên. Ba phương án còn lại đi ngược quy luật phát triển.
Câu 15. So với nhóm nước đang phát triển, các nước phát triển thường có
A. tuổi thọ trung bình và tỉ lệ biết chữ cao hơn.
B. tỉ lệ gia tăng dân số tự nhiên cao hơn.
C. tỉ lệ dân sống ở nông thôn cao hơn.
D. tỉ suất tử vong trẻ em cao hơn.
Đáp án: A. Kinh tế mạnh kéo theo y tế, giáo dục tốt nên tuổi thọ và tỉ lệ biết chữ cao. B, C, D là những đặc điểm thường gặp ở nước đang phát triển.
Bảng đáp án nhanh
| Câu | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Đáp án | B | D | C | C | D | C | D | D |
| Câu | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Đáp án | B | A | C | A | B | C | A |
Lỗi sai thường gặp ở Bài 1
- Coi tuổi thọ là tiêu chí độc lập. Tuổi thọ chỉ nằm trong HDI (Câu 8).
- Nhầm cơ cấu ngành với cơ cấu vùng. Đọc kĩ cụm “các ngành” và “của một nước”.
- Cho rằng nước đang phát triển giống nhau. Trong nhóm này có nước thu nhập thấp, trung bình và cả các nước công nghiệp mới (NICs) như Hàn Quốc, Xin-ga-po trong một giai đoạn.
- Bỏ sót từ phủ định như “không”, “trừ” ở các câu dạng 2, 5, 8.
Luyện tập thêm
- Nước X có GNI/người cao, dịch vụ chiếm trên 70% GDP, HDI rất cao, đầu tư ra nước ngoài lớn. X thuộc nhóm nào?
Đáp án: nhóm nước phát triển, vì cả ba tiêu chí và dấu hiệu đầu tư đều khớp. - Vì sao nói khoa học – công nghệ là động lực của kinh tế tri thức?
Gợi ý: công nghệ cao tăng năng suất, tạo sản phẩm giá trị gia tăng lớn, ít phụ thuộc vào tài nguyên thô. - Hai nước có GNI/người gần bằng nhau nhưng HDI khác xa. Điều đó cho thấy gì?
Đáp án gợi ý: thu nhập chưa phản ánh hết chất lượng sống; nước có HDI cao hơn đầu tư tốt hơn cho y tế và giáo dục.
Tài liệu học tiếp
- Lý thuyết Địa lí 11 Bài 1
- Giải SGK Địa lí 11 Bài 1
- Giải SBT Địa lí 11 Bài 1
- Trắc nghiệm Bài 3: Toàn cầu hoá và khu vực hoá kinh tế
- Trọn bộ trắc nghiệm Địa lí 11 Chân trời sáng tạo
Câu hỏi thường gặp
Bài 1 Địa lí 11 Chân trời sáng tạo dùng những tiêu chí nào để chia nhóm nước?
Ba tiêu chí chính là GNI/người, cơ cấu kinh tế và chỉ số phát triển con người (HDI). Tuổi thọ chỉ là một thành phần trong HDI.
Vì sao tuổi thọ trung bình không phải tiêu chí phân chia nước phát triển và đang phát triển?
Vì tuổi thọ chỉ là một trong ba thành phần cấu thành HDI (cùng giáo dục và thu nhập). Tiêu chí được dùng là HDI chứ không phải tuổi thọ riêng lẻ.
Cơ cấu ngành kinh tế gồm những khu vực nào?
Gồm nông - lâm - thuỷ sản, công nghiệp - xây dựng và dịch vụ. Du lịch chỉ là một phân ngành thuộc dịch vụ.
Nước phát triển khác nước đang phát triển ở điểm gì về cơ cấu kinh tế?
Nước phát triển có dịch vụ chiếm tỉ trọng cao nhất, nông nghiệp rất nhỏ. Nước đang phát triển đang chuyển dịch từ nông nghiệp sang công nghiệp và dịch vụ.