Trả lời nhanh
Đáp án đúng là A. Ranh giới trùng hoàn toàn với lớp vỏ Trái Đất. Phát biểu này không đúng vì lớp vỏ địa lí không chỉ gồm phần đá cứng của Trái Đất. Nó là lớp vỏ dày khoảng 30–35 km, nơi khí quyển, thuỷ quyển, thạch quyển, thổ nhưỡng quyển và sinh quyển xâm nhập, tác động lẫn nhau; ranh giới của nó trùng với sinh quyển chứ không trùng với vỏ Trái Đất.
Đề bài
Phát biểu nào sau đây không đúng với lớp vỏ địa lí?
- A. Ranh giới trùng hoàn toàn với lớp vỏ Trái Đất.
- B. Giới hạn phía trên là nơi tiếp giáp với tầng ô-dôn.
- C. Ranh giới có sự trùng hợp với toàn bộ sinh quyển.
- D. Giới hạn dưới ở đại dương xuống tới đáy vực thẳm đại dương.
Đáp án: A
Lớp vỏ địa lí là gì, nằm ở đâu?
Lớp vỏ địa lí (còn gọi là vỏ cảnh quan) là lớp vỏ bao quanh Trái Đất, nơi các quyển xâm nhập và tác động qua lại với nhau. Có thể hình dung đây là “vùng giao thoa” giữa không khí, nước, đất đá và sinh vật.
- Giới hạn trên: phía dưới lớp ô-dôn của khí quyển (khoảng 25 km so với mặt đất).
- Giới hạn dưới ở đại dương: xuống tới đáy vực thẳm đại dương (sâu tới khoảng 11 km).
- Giới hạn dưới ở lục địa: xuống hết lớp vỏ phong hoá.
- Chiều dày: khoảng 30–35 km.
Giải thích từng phương án
| Phương án | Kết luận | Lí do |
|---|---|---|
| A. Trùng hoàn toàn với lớp vỏ Trái Đất | Không đúng | Vỏ Trái Đất là lớp đá rắn ngoài cùng (dày 5 km ở đại dương đến khoảng 70 km ở lục địa). Lớp vỏ địa lí chỉ gồm phần trên của vỏ Trái Đất (lớp vỏ phong hoá) nhưng lại bao gồm cả phần dưới khí quyển, toàn bộ thuỷ quyển và sinh vật. Hai lớp khác nhau cả về phạm vi lẫn thành phần. |
| B. Giới hạn trên tiếp giáp tầng ô-dôn | Đúng | Lớp ô-dôn chặn phần lớn tia tử ngoại; bên dưới nó các quá trình tự nhiên và sự sống mới diễn ra mạnh mẽ. |
| C. Trùng hợp với toàn bộ sinh quyển | Đúng | Sinh quyển cũng kéo dài từ dưới lớp ô-dôn đến đáy đại dương và đáy lớp vỏ phong hoá, nên giới hạn hai lớp vỏ này về cơ bản trùng nhau. |
| D. Giới hạn dưới ở đại dương tới đáy vực thẳm | Đúng | Nước biển, sinh vật và trầm tích đáy biển đều tham gia vào sự tương tác giữa các quyển. |
So sánh lớp vỏ địa lí và vỏ Trái Đất
| Tiêu chí | Vỏ Trái Đất | Lớp vỏ địa lí |
|---|---|---|
| Bản chất | Lớp vỏ cứng, ngoài cùng của Trái Đất | Lớp vỏ nơi các quyển tác động qua lại |
| Thành phần | Đá trầm tích, đá granit, đá badan | Khí quyển (phần dưới), thuỷ quyển, thạch quyển (phần trên), thổ nhưỡng quyển, sinh quyển |
| Chiều dày | Khoảng 5 km (đại dương) đến 70 km (lục địa) | Khoảng 30–35 km |
| Giới hạn | Từ bề mặt đến ranh giới với lớp man-ti | Từ dưới lớp ô-dôn đến đáy đại dương và đáy lớp vỏ phong hoá |
Mẹo nhớ: “vỏ Trái Đất” chỉ có đá; “vỏ địa lí” có đủ cả trời, nước, đất, đá và sự sống.
Kiến thức cần nhớ: quy luật thống nhất và hoàn chỉnh
Lớp vỏ địa lí tuân theo quy luật thống nhất và hoàn chỉnh: các thành phần tự nhiên luôn tác động, phụ thuộc lẫn nhau. Khi một thành phần thay đổi, các thành phần còn lại thay đổi theo và kéo theo sự thay đổi của toàn bộ lãnh thổ.
- Nguyên nhân: các thành phần cùng chịu tác động của nội lực và ngoại lực, luôn trao đổi vật chất và năng lượng.
- Ví dụ: chặt phá rừng đầu nguồn làm đất bị xói mòn, mực nước ngầm hạ thấp, mùa mưa dễ lũ quét, mùa khô thiếu nước, khí hậu địa phương khô nóng hơn.
- Ý nghĩa thực tiễn: trước khi khai thác, xây dựng hay sử dụng một thành phần tự nhiên, cần nghiên cứu toàn diện để tránh tác động dây chuyền gây hại.
Vì giới hạn lớp vỏ địa lí trùng với sinh quyển, em nên ôn song song với câu Phát biểu nào không đúng với sinh quyển? để không bị nhầm giữa hai khái niệm.
Câu hỏi luyện tập tương tự
Câu 1. Chiều dày của lớp vỏ địa lí khoảng
- A. 5–10 km
- B. 30–35 km
- C. 70–80 km
- D. 100 km
Đáp án: B. Tính từ dưới lớp ô-dôn đến đáy vực thẳm đại dương và đáy lớp vỏ phong hoá.
Câu 2. Giới hạn dưới của lớp vỏ địa lí ở lục địa là
- A. đáy lớp vỏ phong hoá
- B. ranh giới với lớp man-ti
- C. đáy tầng granit
- D. mặt đất
Đáp án: A. Bên dưới lớp vỏ phong hoá là đá gốc, hầu như không còn sự tác động qua lại của nước, không khí và sinh vật.
Câu hỏi thường gặp
Lớp vỏ địa lí dày bao nhiêu?
Khoảng 30–35 km, tính từ dưới lớp ô-dôn đến đáy vực thẳm đại dương; ở lục địa xuống hết lớp vỏ phong hoá.
Lớp vỏ địa lí khác vỏ Trái Đất thế nào?
Vỏ Trái Đất chỉ là lớp đá cứng ngoài cùng; lớp vỏ địa lí gồm phần dưới khí quyển, thuỷ quyển, phần trên thạch quyển, thổ nhưỡng quyển và sinh quyển tác động qua lại.
Lớp vỏ địa lí gồm những quyển nào?
Khí quyển (phần dưới), thuỷ quyển, thạch quyển (phần trên), thổ nhưỡng quyển và sinh quyển.
Vì sao giới hạn lớp vỏ địa lí trùng với sinh quyển?
Vì sự sống có mặt ở khắp nơi các quyển xâm nhập lẫn nhau: từ dưới lớp ô-dôn đến đáy đại dương và đáy lớp vỏ phong hoá.