Trả lời nhanh
Châu Á hiện có khoảng 48 quốc gia, ngoài ra còn một số vùng lãnh thổ như Đài Loan, Hồng Kông, Ma Cao. Vì vậy nhiều tài liệu viết gọn là “hơn 50 quốc gia và vùng lãnh thổ” hoặc “48 quốc gia”. Con số có thể lệch 1–2 đơn vị do cách xếp các nước ở ranh giới châu Á – châu Âu.
Vì sao các tài liệu ghi số khác nhau?
Không có một con số “tuyệt đối” cho mọi tài liệu. Chênh lệch thường đến từ ba nguyên nhân sau:
- Cách phân loại nước nằm giữa hai châu lục: Thổ Nhĩ Kỳ, Síp, Gru-di-a, Ác-mê-ni-a, A-déc-bai-gian có tài liệu xếp vào châu Á, có tài liệu xếp vào châu Âu.
- Cách gọi “quốc gia” và “vùng lãnh thổ”: Hồng Kông, Ma Cao là đặc khu hành chính của Trung Quốc; Đài Loan là một phần lãnh thổ Trung Quốc nhưng thường được liệt kê riêng như “vùng lãnh thổ” trong thống kê địa lí.
- Thời điểm biên soạn: Đông Timor (Timor-Leste) độc lập năm 2002 nên sách cũ chưa tính.
Khi làm bài kiểm tra, em hãy ưu tiên con số trong sách giáo khoa đang học; nếu đề không nói rõ thì ghi “khoảng 48 quốc gia và một số vùng lãnh thổ”.
Châu Á chia thành 5 khu vực: đếm số nước
Cách dễ nhớ nhất là đếm theo khu vực tự nhiên – địa lí. Bảng dưới đây dùng cách xếp phổ biến trong chương trình Địa lí phổ thông (có tính Palestine và ba nước Nam Cáp-ca-dơ vào Tây Nam Á).
| Khu vực | Số quốc gia | Một số nước tiêu biểu |
|---|---|---|
| Đông Á | 5 | Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc, Triều Tiên, Mông Cổ (+ Đài Loan, Hồng Kông, Ma Cao là vùng lãnh thổ) |
| Đông Nam Á | 11 | Việt Nam, Lào, Campuchia, Thái Lan, Myanmar, Malaysia, Singapore, Indonesia, Philippines, Brunei, Đông Timor |
| Nam Á | 8 | Ấn Độ, Pakistan, Bangladesh, Nepal, Bhutan, Sri Lanka, Maldives, Afghanistan |
| Trung Á | 5 | Kazakhstan, Uzbekistan, Turkmenistan, Kyrgyzstan, Tajikistan |
| Tây Nam Á | 19 | Ả Rập Xê Út, Iran, Iraq, Thổ Nhĩ Kỳ, Israel, Palestine, UAE, Qatar, Kuwait, Yemen… |
| Tổng | 48 | Chưa tính các vùng lãnh thổ |
Kiểm tra nhanh: 5 + 11 + 8 + 5 + 19 = 48.
Mẹo nhớ
- Nhớ dãy 5 – 11 – 8 – 5 – 19 theo thứ tự Đông Á, Đông Nam Á, Nam Á, Trung Á, Tây Nam Á.
- Đông Nam Á có 11 nước, bằng số người trong một đội bóng đá; Trung Á có đúng 5 nước đều kết thúc bằng “-stan”.
- Tây Nam Á đông nhất vì ghép nhiều nước nhỏ vùng Vịnh Péc-xích và Cáp-ca-dơ.
Lỗi sai thường gặp
- Nhầm “quốc gia” với “quốc gia và vùng lãnh thổ”. Đề hỏi “quốc gia và vùng lãnh thổ” thì cần nhắc cả vùng lãnh thổ, đừng chỉ ghi số 48.
- Quên Đông Timor khi đếm Đông Nam Á, dẫn đến chỉ ghi 10 nước.
- Xếp Nga vào châu Á: phần lớn lãnh thổ Nga nằm ở châu Á nhưng thủ đô và đa số dân cư ở châu Âu, nên Nga thường được tính là quốc gia châu Âu.
Luyện tập
- Khu vực nào của châu Á có nhiều quốc gia nhất theo bảng trên? Đáp án: Tây Nam Á (19 nước).
- Đông Nam Á có bao nhiêu quốc gia? Việt Nam thuộc khu vực nào? Đáp án: 11 quốc gia; Việt Nam thuộc Đông Nam Á.
- Nếu sách cũ ghi Đông Nam Á có 10 nước, nước nào bị thiếu? Đáp án: Đông Timor, độc lập năm 2002.
Câu hỏi thường gặp
Châu Á có bao nhiêu quốc gia?
Con số thường dùng là khoảng 48 quốc gia, chia thành 5 khu vực: Đông Á, Đông Nam Á, Nam Á, Trung Á và Tây Nam Á. Số liệu có thể chênh 1–2 nước tùy cách xếp các nước ở ranh giới châu Á – châu Âu.
Vùng lãnh thổ của châu Á gồm những nơi nào?
Thường kể đến Đài Loan, Hồng Kông và Ma Cao ở Đông Á. Hồng Kông và Ma Cao là đặc khu hành chính của Trung Quốc; Đài Loan là một phần lãnh thổ Trung Quốc.
Đông Nam Á có bao nhiêu nước?
Đông Nam Á có 11 quốc gia: Việt Nam, Lào, Campuchia, Thái Lan, Myanmar, Malaysia, Singapore, Indonesia, Philippines, Brunei và Đông Timor.
Khu vực nào ở châu Á có nhiều quốc gia nhất?
Tây Nam Á, với khoảng 19 quốc gia theo cách xếp thường dùng trong sách Địa lí.