Trả lời nhanh
Bài văn tả cây xoài gồm ba phần: mở bài giới thiệu cây (ở đâu, của ai, trồng từ bao giờ), thân bài tả bao quát rồi tả chi tiết gốc, thân, cành, lá, hoa, quả theo trình tự hợp lí, kết bài nêu tình cảm với cây. Bài viết dưới đây có dàn ý chi tiết và 6 bài mẫu để em tham khảo.
Dàn ý bài văn tả cây xoài lớp 4
Trước khi viết, em hãy chọn một cây xoài có thật mà em từng nhìn kĩ: cây trong vườn nhà, ở nhà ông bà hoặc ở sân trường. Có quan sát thật, bài văn mới có chi tiết riêng, không giống bài của bạn khác.
1. Mở bài
- Giới thiệu cây xoài: ở đâu, của ai, đã trồng được bao lâu.
- Nêu ấn tượng chung hoặc lí do em yêu thích cây.
2. Thân bài
- Tả bao quát: chiều cao, dáng cây, tán lá rộng hay hẹp, cây cho bóng mát thế nào.
- Tả chi tiết từng bộ phận:
- Gốc và thân: to cỡ nào, vỏ sần sùi hay nhẵn, màu gì, rễ nổi lên ra sao.
- Cành: chia nhánh thế nào, vươn ra những hướng nào.
- Lá: hình dáng dài, thuôn; lá non và lá già khác nhau thế nào; khi gió thổi lá có âm thanh gì.
- Hoa: mọc thành chùm, nhỏ li ti, màu vàng nhạt, nở vào mùa xuân.
- Quả: hình dáng, màu khi xanh và khi chín, mùi thơm, vị ngọt hoặc chua.
- Lợi ích và hoạt động quanh cây: bóng mát, trò chơi, bữa ăn xoài chín, kỉ niệm với người thân.
3. Kết bài
- Nêu cảm nghĩ, tình cảm với cây.
- Lời hứa chăm sóc, bảo vệ cây.
Cách quan sát để bài văn không bị chung chung
| Giác quan | Em có thể quan sát | Ví dụ câu văn |
|---|---|---|
| Thị giác | Màu lá non, màu vỏ quả, hình dáng tán cây | Lá non màu nâu đỏ như những bàn tay nhỏ xòe ra đón nắng. |
| Khứu giác | Mùi hoa, mùi xoài chín | Hương xoài chín thoang thoảng bay vào tận bếp. |
| Thính giác | Tiếng lá xào xạc, tiếng chim | Gió thổi, tán lá rì rào như đang kể chuyện. |
| Xúc giác | Vỏ thân sần sùi, vỏ quả mịn | Tay em chạm vào thân cây thấy ráp ráp, mát lạnh. |
| Vị giác | Xoài xanh chua, xoài chín ngọt | Miếng xoài chín tan nhanh trong miệng, ngọt thanh. |
Mẹo nhớ: “Bao quát – từ gốc lên ngọn – theo mùa – lợi ích – cảm xúc”. Chỉ cần đi theo năm bước này là bài văn có thứ tự rõ ràng.
Sáu bài văn mẫu tả cây xoài
Bài mẫu 1: Tả theo thứ tự từ gốc lên ngọn
Trước sân nhà em có một cây xoài do bố trồng khi em mới chào đời. Giờ đây, cây đã cao hơn mái nhà và là người bạn thân thiết của cả gia đình.
Gốc xoài to bằng vòng tay em ôm, rễ nổi lên mặt đất như những con rắn nhỏ nằm sưởi nắng. Thân cây xám nâu, vỏ nứt thành từng mảng ráp ráp. Lên cao một chút, thân chia thành nhiều cành lớn vươn ra bốn phía, tạo thành tán lá tròn xum xuê. Lá xoài dài, thuôn nhọn hai đầu, mặt trên xanh bóng, mặt dưới nhạt hơn. Giữa tháng ba, những chùm hoa nhỏ li ti màu vàng nhạt đua nhau nở, ong bướm kéo đến vo ve suốt ngày. Sang đầu hè, quả xoài lúc lỉu trên cành, to bằng nắm tay người lớn, vỏ xanh rồi ngả dần sang vàng.
Mỗi buổi trưa, em thường ngồi dưới gốc xoài đọc sách, gió mát rượi. Em rất yêu cây xoài của nhà em và hứa sẽ luôn tưới nước, chăm sóc cho cây mãi xanh tốt.
Bài mẫu 2: Tả cây xoài qua hai mùa xuân – hạ
Nhà ông bà ngoại em có một cây xoài cát đã hơn mười năm tuổi. Mỗi lần về thăm ông bà, em lại thấy cây có một vẻ đẹp riêng theo từng mùa.
Mùa xuân, cây thay áo mới. Những chiếc lá non đỏ nâu mọc ra từ đầu cành, mềm mại như những bàn tay bé xíu. Ít lâu sau, lá chuyển sang xanh nhạt rồi xanh thẫm. Cùng lúc ấy, từng chùm hoa nở rộ, phủ một màu vàng nhạt lên cả tán cây. Hương hoa dịu dịu, nếu đứng gần mới ngửi thấy.
Sang mùa hạ, hoa rụng dần, thay vào đó là những quả xoài non xanh mướt, nhỏ như ngón tay cái. Tháng sau tháng, quả lớn dần, trĩu xuống làm cành xoài oằn cong. Khi chín, vỏ xoài vàng óng, tỏa mùi thơm ngọt. Em thích nhất lúc ông dùng chiếc sào dài hái xoài, còn em đứng dưới giơ rổ hứng.
Cây xoài không chỉ cho quả ngọt mà còn gắn với những mùa hè tươi đẹp bên ông bà của em.
Bài mẫu 3: Cây xoài và kỉ niệm với ông
Ở góc vườn nhà em có một cây xoài do chính tay ông nội trồng. Ông bảo: “Trồng cây để lấy bóng mát cho con cháu”. Giờ ông đã già, còn cây xoài thì cao lớn, che mát cả một khoảng sân.
Thân xoài xù xì, có chỗ sần lên như bàn tay chai sạn của ông. Cành lá xum xuê, mùa nào cũng xanh. Tán cây là chỗ trú của đàn chim sẻ, sáng nào chúng cũng hót ríu rít đánh thức em dậy. Đến mùa quả, ông chọn những trái chín đẹp nhất để biếu hàng xóm, chỉ giữ lại vài trái cho cả nhà.
Chiều chiều, ông thường ngồi dưới gốc xoài uống trà, kể cho em nghe chuyện ngày xưa. Mỗi lần nhìn cây xoài, em lại nhớ đến dáng ông cặm cụi tưới nước. Em hiểu rằng cây cũng như tình thương của ông, lặng lẽ mà bền bỉ. Em sẽ cùng ông chăm sóc cây thật tốt.
Bài mẫu 4: Nhấn vào quả xoài chín
Quê ngoại em ở miền Tây có vườn xoài rộng. Giữa vườn, cây xoài cát to nhất luôn là niềm tự hào của cậu em.
Đến mùa, quả xoài chi chít trên cành, quả nào cũng to và dài, hơi cong như chiếc trăng non. Lúc còn xanh, vỏ xoài bóng, có lớp phấn trắng mỏng bám ngoài. Khi chín, vỏ chuyển sang vàng nhạt, ánh lên dưới nắng. Cầm quả xoài trong tay, em nghe mùi thơm ngọt ngào lan ra. Cậu khéo léo bổ hai bên “má”, rạch thành từng ô vuông rồi lật ra, trông như một bông hoa vàng.
Miếng xoài chín mềm, mọng nước, ngọt thanh, vừa đưa vào miệng đã tan ra. Còn xoài xanh chấm muối ớt thì chua giòn, ăn một miếng là muốn ăn thêm. Em mong năm nào cũng được về quê ngoại để ăn xoài từ chính cây cậu trồng.
Bài mẫu 5: Cây xoài ở sân trường
Sân trường em có nhiều cây bóng mát, nhưng em yêu nhất là cây xoài gần dãy lớp bốn. Cây đứng đó lặng lẽ từ lâu trước khi chúng em vào học.
Cây xoài cao quá hai tầng lầu, tán rộng che kín một góc sân. Thân cây to, bác bảo vệ phải mở hai tay mới ôm hết. Lá xoài dày, bóng, buổi trưa nắng gắt vẫn rợp mát. Giờ ra chơi, chúng em thường ngồi quanh gốc chơi cờ, đọc truyện hoặc nhặt những chiếc lá khô làm thẻ đánh dấu sách. Mùa xoài ra hoa, cả lớp háo hức ngước nhìn những chùm hoa vàng nhạt và đếm xem có bao nhiêu quả nhỏ vừa kết.
Các bác lao công luôn nhắc chúng em không bẻ cành, hái quả khi chưa được phép. Em cảm thấy cây xoài như một người bạn lớn tuổi, chứng kiến chúng em lớn lên từng ngày. Em sẽ giữ gìn cây thật cẩn thận.
Bài mẫu 6: Tả sự thay đổi của lá xoài qua thời gian
Em thích ngắm lá của cây xoài trước cửa nhà vì mỗi giai đoạn, lá lại có một màu sắc khác.
Sau những ngày mưa xuân, đầu cành nhú lên những búp lá nhỏ màu đỏ tía, hơi rũ xuống như chưa muốn thức dậy. Vài hôm sau, lá dài ra, chuyển sang màu xanh lục nhạt, mềm và mỏng, ánh nắng chiếu qua thấy rõ từng đường gân. Khi trưởng thành, lá có màu xanh đậm, dày và bóng, cầm lên nghe thơm thơm. Đến cuối năm, những chiếc lá già ngả sang vàng, rơi xuống sân nhẹ như chiếc thuyền con.
Nhìn lá xoài thay áo, em hiểu cây cũng lớn lên từng ngày như em vậy.
Lỗi thường gặp khi tả cây xoài
- Chỉ liệt kê bộ phận: “Cây có thân, có lá, có quả” là chưa tả. Hãy thêm màu sắc, hình dáng, so sánh.
- Tả lộn xộn: vừa nói quả, vừa quay lại gốc. Nên chọn một trình tự (từ gốc lên ngọn hoặc theo mùa) và giữ đến hết bài.
- Sai thời điểm: xoài ra hoa vào mùa xuân và cho quả chín vào mùa hè; đừng tả cả hoa nở rộ và quả chín cùng lúc nếu không giải thích.
- Quên cảm xúc: kết bài chỉ ghi “em rất yêu cây xoài” thì còn nhạt; hãy nói vì sao yêu và em sẽ làm gì.
- Dùng nhiều từ “rất, thật, vô cùng”: thay bằng hình ảnh cụ thể sẽ hay hơn.
Gợi ý từ ngữ và hình ảnh so sánh
- Thân cây: sần sùi, xù xì, to chắc, xám nâu.
- Tán lá: xum xuê, rợp mát, tròn như chiếc ô khổng lồ.
- Hoa: li ti, vàng nhạt, thơm dịu, đậu thành chùm.
- Quả: lúc lỉu, trĩu cành, vàng óng, thơm ngọt, cong như vầng trăng non.
Nếu muốn so sánh cách tả với các loại cây ăn quả khác, em có thể đọc thêm cách tả cây ở các bài như tả cây ổi, tả cây nhãn, tả cây vải hoặc tả cây bưởi. Các bài văn khác của lớp 4 có trong mục Văn mẫu lớp 4.
Bài luyện tập
- Đề 1: Viết đoạn văn 5–6 câu tả quả xoài chín em từng ăn. Gợi ý: màu vỏ, hình dáng, mùi thơm, vị ngọt, cảm xúc khi ăn.
- Đề 2: Viết mở bài gián tiếp cho bài tả cây xoài nhà em. Ví dụ: “Có người bạn nào đứng ngoài sân, ngày nào cũng chào em bằng tiếng lá xào xạc? Đó chính là cây xoài của nhà em.”
- Đề 3: Viết kết bài mở rộng. Ví dụ: “Mai này lớn lên, dù đi đâu em vẫn nhớ cây xoài trước ngõ, nhớ mùi thơm của những buổi hè bên ông bà.”
Em hãy tự viết rồi nhờ thầy cô hoặc bố mẹ đọc giúp, sau đó sửa lại những câu còn chung chung. Đừng chép nguyên bài mẫu, vì bài văn hay nhất là bài viết từ chính điều em quan sát được.
Câu hỏi thường gặp
Bài văn tả cây xoài lớp 4 cần viết khoảng bao nhiêu câu?
Thường khoảng 15–20 câu, chia thành mở bài 2–3 câu, thân bài 10–14 câu và kết bài 2–3 câu. Em nên theo yêu cầu cụ thể của thầy cô.
Nên tả theo trình tự nào khi viết về cây xoài?
Có hai cách phổ biến: tả từ gốc lên ngọn (gốc, thân, cành, lá, hoa, quả) hoặc tả theo mùa (xuân ra hoa, hạ có quả). Em chọn một cách và giữ nhất quán đến hết bài.
Làm sao để bài tả cây xoài không giống bài của bạn khác?
Hãy quan sát cây thật, ghi lại chi tiết riêng như màu lá non, mùi thơm, trò chơi dưới gốc cây hoặc kỉ niệm với người thân, rồi dùng các so sánh theo cách nghĩ của em.
Kết bài tả cây xoài nên viết thế nào?
Nêu tình cảm với cây và việc em sẽ làm, như chăm sóc, bảo vệ. Có thể kết bài mở rộng bằng một liên tưởng hoặc kỉ niệm đáng nhớ.