Trả lời nhanh
GDQP 12 Bài 4 (SGK chương trình cũ) có hai phần. Phần một là hệ thống nhà trường quân đội và tuyển sinh quân sự: các học viện, trường sĩ quan, đối tượng và tiêu chuẩn dự tuyển. Phần hai là hệ thống nhà trường công an và tuyển sinh vào Công an nhân dân: mục tiêu, nguyên tắc, tiêu chuẩn, giới hạn tuổi và diện ưu tiên. Điểm chung của hai phần: thí sinh nào cũng bắt buộc phải qua sơ tuyển.
Bài này nằm trong SGK Giáo dục quốc phòng – an ninh 12 theo chương trình cũ. Học xong, các em sẽ biết mình có thể theo học những trường nào thuộc Bộ Quốc phòng và Bộ Công an, đồng thời cần chuẩn bị những gì để dự tuyển. Thầy chia nội dung thành từng khối nhỏ, giải nghĩa các từ viết tắt hay gây rối và thêm phần trắc nghiệm để các em tự kiểm tra.
I. Nhà trường quân đội và tuyển sinh quân sự
1. Hệ thống nhà trường quân đội
SGK chỉ ghi tên trường bằng chữ viết tắt, nên nhiều bạn học thuộc mà không biết đó là trường nào. Bảng dưới đây ghi tên đầy đủ của từng trường theo đúng thứ tự trong sách.
| Viết tắt | Tên đầy đủ | Ghi chú dễ nhớ |
|---|---|---|
| HVQP | Học viện Quốc phòng | Đào tạo cán bộ cấp chiến lược, chiến dịch |
| HVLQ | Học viện Lục quân | Cán bộ chỉ huy binh chủng hợp thành |
| HVCTQS | Học viện Chính trị quân sự | Cán bộ chính trị |
| HVHC | Học viện Hậu cần | Cán bộ hậu cần, tài chính quân đội |
| HVKTQS | Học viện Kỹ thuật Quân sự | Kỹ sư quân sự |
| HVQY | Học viện Quân y | Bác sĩ, dược sĩ quân đội |
| HVKHQS | Học viện Khoa học Quân sự | Ngoại ngữ, trinh sát, quan hệ quốc tế |
| HVHQ | Học viện Hải quân | Sĩ quan hải quân |
| HVPK-KQ | Học viện Phòng không – Không quân | Sĩ quan phòng không, không quân |
| HVBP | Học viện Biên phòng | Sĩ quan bộ đội biên phòng |
Các trường sĩ quan, trường đại học và cao đẳng trong sách gồm:
- SQLQ1, SQLQ2: Trường Sĩ quan Lục quân 1 và Trường Sĩ quan Lục quân 2.
- SQCT: Trường Sĩ quan Chính trị.
- SQPB: Trường Sĩ quan Pháo binh.
- SQCB: Trường Sĩ quan Công binh.
- SQTT: Trường Sĩ quan Thông tin.
- SQT-TG: Trường Sĩ quan Tăng – Thiết giáp.
- SQĐC: Trường Sĩ quan Đặc công.
- SQPH: Trường Sĩ quan Phòng hóa.
- ĐHVH-NTQĐ: Trường Đại học Văn hóa – Nghệ thuật Quân đội.
- CĐKT V-H-P: Trường Cao đẳng Kỹ thuật Vin-hem Pích.
Ngoài ra còn có trường quân sự của các quân khu, quân đoàn, tỉnh, thành phố, cùng các trường trung cấp chuyên ngành và trường dạy nghề.
Mẹo nhớ: chữ “HV” đứng đầu là học viện, còn chữ “SQ” là trường sĩ quan. Phần chữ còn lại cho biết quân chủng, binh chủng hoặc chuyên ngành. Ví dụ PB là pháo binh, CB là công binh, TT là thông tin.
2. Tuyển sinh đào tạo sĩ quan cấp phân đội bậc đại học
a) Đối tượng dự tuyển
- Quân nhân tại ngũ.
- Công nhân viên chức quốc phòng.
- Nam thanh niên ngoài quân đội.
- Nữ thanh niên ngoài quân đội và nữ quân nhân, chỉ dự tuyển vào những ngành có chỉ tiêu tuyển nữ.
b) Tiêu chuẩn tuyển sinh (dễ nhớ theo 4 chữ: Tự nguyện – Lý lịch – Học vấn – Sức khỏe)
- Tự nguyện đăng ký dự thi.
- Lý lịch chính trị của gia đình và bản thân rõ ràng.
- Đã tốt nghiệp THPT hoặc bổ túc THPT, đạt mức điểm trường quy định.
- Sức khỏe đạt tiêu chuẩn quy định.
c) Tổ chức tuyển sinh quân sự
- Phương thức: mỗi năm thông tin tuyển sinh được công bố trên phương tiện thông tin đại chúng. Thí sinh nào cũng phải qua sơ tuyển.
- Môn thi, nội dung, hình thức: theo tài liệu hướng dẫn tuyển sinh đại học, cao đẳng ban hành hằng năm.
- Các mốc thời gian và chính sách ưu tiên: theo quy định chung của Nhà nước.
- Dự bị đại học: áp dụng cho một số đối tượng thuộc diện chính sách.
II. Nhà trường công an và tuyển sinh đào tạo
1. Hệ thống nhà trường Công an nhân dân
- Các học viện: Học viện An ninh nhân dân, Học viện Cảnh sát nhân dân, Học viện Tình báo.
- Các trường đại học: Đại học An ninh nhân dân, Đại học Cảnh sát nhân dân, Đại học Phòng cháy chữa cháy.
- Các trường khác: Trung cấp An ninh I, II; Trung cấp Cảnh sát I, II, III; Trung cấp Kỹ thuật nghiệp vụ Công an; Trung cấp Cảnh sát vũ trang; trường bồi dưỡng nghiệp vụ hậu cần Công an; các trường Văn hóa I, II, III.
- Bên cạnh đó còn có các trung tâm bồi dưỡng của các tổng cục và cơ sở đào tạo, bồi dưỡng nghiệp vụ trực thuộc công an các tỉnh, thành phố.
Mẹo phân biệt: “An ninh” phụ trách bảo vệ an ninh quốc gia, còn “Cảnh sát” phụ trách giữ gìn trật tự, an toàn xã hội. Trong đề thi, nếu gặp tên trường có chữ “nhân dân” mà không chắc thuộc bộ nào, em hãy xem chữ đứng trước: An ninh hay Cảnh sát thì thuộc Bộ Công an.
2. Tuyển sinh và đào tạo đại học trong các trường Công an nhân dân
a) Mục tiêu, nguyên tắc
- Tuyển đúng quy trình, đúng đối tượng, đúng chỉ tiêu và tiêu chuẩn, bảo đảm quy chế dân chủ và công khai.
- Hằng năm, chỉ tiêu được xác định dựa trên tổng biên chế đã được phê duyệt. Bộ trưởng Bộ Công an phân bổ chỉ tiêu và hướng dẫn cụ thể trình tự, thủ tục tuyển chọn.
- Nguồn tuyển gồm cả thanh niên, học sinh, chứ không chỉ cán bộ đang công tác.
b) Tiêu chuẩn và điều kiện tuyển chọn
- Trung thành với Tổ quốc, lý lịch của bản thân và gia đình rõ ràng.
- Gương mẫu chấp hành chủ trương, chính sách của Đảng và pháp luật của Nhà nước. Có phẩm chất, tư cách đạo đức tốt.
- Có sức khỏe, trình độ học vấn và năng khiếu phù hợp, có nguyện vọng phục vụ lâu dài trong lực lượng Công an.
- Đối tượng, tiêu chuẩn và điều kiện được quy định riêng cho từng lực lượng, từng vùng miền và từng thời kỳ.
Những lưu ý quan trọng (hay ra trắc nghiệm):
| Nội dung | Quy định theo SGK |
|---|---|
| Sơ tuyển | Tất cả thí sinh dự thi đều phải qua sơ tuyển |
| Tuổi của học sinh phổ thông | Không quá 20 tuổi |
| Học sinh có cha hoặc mẹ là người dân tộc thiểu số | Không quá 22 tuổi |
| Học sinh nữ | Tuyển theo chỉ tiêu được quy định |
| Thí sinh không trúng tuyển | Được xét tuyển vào các trường đại học, cao đẳng ngoài ngành Công an |
c) Ưu tiên tuyển chọn
- Sinh viên tốt nghiệp xuất sắc ở các trường dân sự, đủ tiêu chuẩn vào Công an.
- Công dân là người dân tộc thiểu số, hoặc công dân khác thường trú liên tục từ 10 năm trở lên ở miền núi, vùng sâu, vùng xa, biên giới, hải đảo.
- Bộ Công an có thể cử học sinh, sinh viên, cán bộ đi đào tạo tại các cơ sở giáo dục ngoài ngành Công an. Thủ tục do Bộ Công an quy định cụ thể.
III. Lỗi sai thường gặp khi làm bài
- Nghĩ rằng học sinh phải công tác ở địa phương một thời gian rồi mới được thi Công an. Sai, vì học sinh THPT đủ tiêu chuẩn được dự tuyển ngay.
- Nhầm “tham gia giữ gìn an ninh trật tự ở địa phương” là tiêu chuẩn bắt buộc. Việc này đáng khuyến khích nhưng không có trong danh sách tiêu chuẩn.
- Cho rằng trượt trường Công an hay trường Quân đội là mất cơ hội học đại học. Thực tế thí sinh vẫn được xét tuyển vào trường dân sự.
- Nhầm Học viện Biên phòng và Học viện Hải quân là trường của Bộ Công an. Cả hai đều thuộc Bộ Quốc phòng.
Lưu ý thực tế: nội dung trên theo SGK chương trình cũ. Từ đó đến nay, hệ thống trường quân đội, công an đã có điều chỉnh, sáp nhập và đổi tên. Độ tuổi, môn xét tuyển, tiêu chuẩn sức khỏe cũng thay đổi theo từng năm. Nếu em định đăng ký năm 2026–2027, hãy đọc hướng dẫn tuyển sinh mới nhất do Bộ Quốc phòng, Bộ Công an công bố và hỏi Ban Chỉ huy quân sự hoặc công an nơi cư trú.
IV. Trắc nghiệm GDQP 12 Bài 4 có đáp án
Câu 1. Nội dung nào không phải là nguyên tắc tuyển sinh đào tạo đại học trong các trường Công an nhân dân?
A. Hằng năm căn cứ vào tổng biên chế đã được phê duyệt
B. Không tuyển sinh từ nguồn thanh niên, học sinh
C. Bộ trưởng Bộ Công an phân bổ chỉ tiêu
D. Có hướng dẫn cụ thể trình tự, thủ tục tuyển chọn
Đáp án B. Thanh niên, học sinh là một nguồn tuyển chính. A, C, D đều đúng là nguyên tắc.
Câu 2. Nội dung nào không đúng với tiêu chuẩn tuyển chọn vào Công an nhân dân?
A. Trung thành với Tổ quốc, có phẩm chất, tư cách đạo đức tốt
B. Có lý lịch bản thân và gia đình rõ ràng
C. Là thanh niên, học sinh phải có 1 năm công tác tại địa phương
D. Có nguyện vọng phục vụ trong lực lượng Công an
Đáp án C. Không có quy định nào bắt học sinh phải công tác một năm trước khi dự tuyển.
Câu 3. Nội dung nào không đúng với tiêu chuẩn tuyển chọn vào Công an nhân dân?
A. Có sức khỏe, trình độ học vấn và năng khiếu phù hợp
B. Gương mẫu chấp hành chủ trương, chính sách của Đảng
C. Gương mẫu chấp hành pháp luật của Nhà nước
D. Thường xuyên tham gia giữ gìn an ninh trật tự tại địa phương
Đáp án D. Đây là việc làm tốt nhưng không phải tiêu chuẩn tuyển chọn. A, B, C đều có trong SGK.
Câu 4. Ý nào không thuộc tiêu chuẩn tuyển sinh vào các trường quân đội?
A. Tự nguyện đăng ký dự thi
B. Lý lịch chính trị gia đình và bản thân rõ ràng
C. Tốt nghiệp THPT hoặc bổ túc THPT
D. Đã có ít nhất 2 năm phục vụ tại ngũ
Đáp án D. Nam thanh niên ngoài quân đội vẫn được dự tuyển, không cần đã phục vụ tại ngũ.
Câu 5. Theo SGK, học sinh phổ thông dự thi vào trường Công an không được quá bao nhiêu tuổi?
A. 18 B. 20 C. 22 D. 25
Đáp án B. Mức 22 tuổi chỉ áp dụng cho học sinh có cha hoặc mẹ là người dân tộc thiểu số.
Câu 6. Học sinh có cha hoặc mẹ là người dân tộc thiểu số dự thi vào trường Công an không được quá:
A. 20 tuổi B. 21 tuổi C. 22 tuổi D. 24 tuổi
Đáp án C. Mức này được nới thêm 2 tuổi so với học sinh phổ thông nói chung.
Câu 7. Thí sinh không trúng tuyển vào trường Công an nhân dân thì:
A. Không được dự tuyển trường nào khác trong năm đó
B. Được xét tuyển vào các trường đại học, cao đẳng ngoài ngành Công an
C. Bắt buộc phải thi lại vào năm sau
D. Được chuyển thẳng vào trường quân đội
Đáp án B. Quyền học tập của thí sinh vẫn được bảo đảm. D sai vì trường quân đội có quy trình sơ tuyển riêng.
Câu 8. Cơ sở nào sau đây thuộc hệ thống nhà trường Công an nhân dân?
A. Học viện Hậu cần B. Học viện Biên phòng C. Học viện Cảnh sát nhân dân D. Học viện Hải quân
Đáp án C. A, B, D đều là học viện của Bộ Quốc phòng.
Câu 9. Trong tuyển sinh quân sự, quy định nào áp dụng cho tất cả thí sinh?
A. Phải là đảng viên B. Phải qua sơ tuyển C. Phải là quân nhân tại ngũ D. Phải có bằng đại học
Đáp án B. Sơ tuyển giúp kiểm tra lý lịch và sức khỏe trước khi thí sinh dự xét tuyển.
Câu 10. “SQCB” trong hệ thống nhà trường quân đội là trường nào?
A. Sĩ quan Chính trị B. Sĩ quan Công binh C. Sĩ quan Cơ bản D. Sĩ quan Chỉ huy
Đáp án B. Trường Sĩ quan Chính trị viết tắt là SQCT.
Câu 11. Đối tượng được ưu tiên tuyển chọn vào Công an nhân dân là:
A. Sinh viên tốt nghiệp xuất sắc ở trường dân sự, đủ tiêu chuẩn
B. Người có nhiều năm sống ở thành phố lớn
C. Người có người thân đang làm công an
D. Người đã từng trượt tuyển sinh
Đáp án A. Ưu tiên còn dành cho người dân tộc thiểu số và người thường trú từ 10 năm liên tục trở lên ở miền núi, vùng khó khăn.
Câu 12. Ai phân bổ chỉ tiêu tuyển sinh vào các trường Công an nhân dân?
A. Thủ tướng Chính phủ B. Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo C. Bộ trưởng Bộ Công an D. Giám đốc công an tỉnh
Đáp án C. Bộ trưởng Bộ Công an vừa phân bổ chỉ tiêu, vừa hướng dẫn thủ tục tuyển chọn.
V. Câu hỏi tự luận ôn tập
Câu hỏi: Nêu tiêu chuẩn tuyển sinh vào các trường quân đội và cho biết em cần chuẩn bị gì nếu muốn dự tuyển.
Gợi ý trả lời: Đầu tiên, nêu đủ 4 tiêu chuẩn: tự nguyện, lý lịch rõ ràng, tốt nghiệp THPT và đạt điểm quy định, sức khỏe đạt chuẩn. Tiếp theo là phần liên hệ bản thân: học đều các môn thuộc tổ hợp xét tuyển, rèn luyện thể lực, giữ hạnh kiểm tốt. Cuối cùng, em cần theo dõi thông báo tuyển sinh hằng năm và đăng ký sơ tuyển đúng hạn tại địa phương.
VI. Học GDQP 12 theo sách mới
Nếu lớp em học SGK Giáo dục quốc phòng và an ninh 12 bộ Cánh Diều, em có thể tham khảo các bài giải sau:
- Giải GDQP 12 Bài 6 (Cánh Diều): Kĩ thuật bắn súng tiểu liên AK
- Giải GDQP 12 Bài 7 (Cánh Diều): Tìm và giữ phương hướng
- Giải GDQP 12 Bài 8 (Cánh Diều): Vận dụng tư thế, động tác cơ bản khi vận động trong chiến đấu
- Giải GDQP 12 Bài 9 (Cánh Diều): Chạy vũ trang
Câu hỏi thường gặp
GDQP 12 Bài 4 gồm những nội dung chính nào?
Bài gồm hai phần. Phần một là hệ thống nhà trường quân đội và tuyển sinh quân sự, phần hai là hệ thống nhà trường công an và tuyển sinh đào tạo vào Công an nhân dân. Mỗi phần nêu đối tượng, tiêu chuẩn, cách tổ chức tuyển sinh và diện ưu tiên.
Thí sinh dự thi trường quân đội, công an có bắt buộc sơ tuyển không?
Có. Theo SGK, tất cả thí sinh dự tuyển vào trường quân đội hay trường công an đều phải qua sơ tuyển để kiểm tra lý lịch, sức khỏe và các điều kiện khác.
Theo SGK, giới hạn tuổi dự thi trường Công an là bao nhiêu?
Học sinh phổ thông không quá 20 tuổi. Học sinh có cha hoặc mẹ là người dân tộc thiểu số không quá 22 tuổi. Quy định thực tế có thể thay đổi theo từng năm, nên em cần xem hướng dẫn tuyển sinh mới nhất của Bộ Công an.
Trượt trường Công an có được xét tuyển trường khác không?
Được. Thí sinh không trúng tuyển vẫn được tham gia xét tuyển vào các trường đại học, cao đẳng ngoài ngành Công an.