Trả lời nhanh
Ba vật phản xạ âm tốt: tấm kính, gạch men (tường ốp gạch), tấm kim loại. Ba vật phản xạ âm kém: bông (hoặc mút xốp), thảm len, rèm vải nhung. Vật cứng và nhẵn làm âm bật trở lại gần như nguyên vẹn, còn vật mềm, xốp, bề mặt gồ ghề hấp thụ phần lớn âm nên âm phản xạ rất yếu.
Phản xạ âm là gì?
Khi sóng âm truyền đến một mặt chắn, một phần âm bị bật ngược trở lại. Âm bật lại đó gọi là âm phản xạ. Tiếng vang trong hang, trong phòng trống hay giữa các toà nhà cao tầng chính là do phản xạ âm.
Phần âm còn lại không bật ngược trở lại, mà bị vật liệu hấp thụ (biến thành năng lượng nhiệt rất nhỏ trong vật) hoặc truyền sang phía bên kia vật. Vật nào bật lại nhiều âm thì phản xạ âm tốt; vật nào hấp thụ nhiều âm thì phản xạ âm kém.
Ba vật phản xạ âm tốt
Đặc điểm chung là bề mặt cứng, phẳng và nhẵn.
- Tấm kính: bề mặt trơn láng, cứng nên âm gần như bật lại hết.
- Gạch men, đá hoa cương: sàn và tường ốp gạch khiến tiếng nói trong phòng tắm nghe vang, to.
- Tấm kim loại: thép, nhôm đều cứng và nhẵn. Ngoài ra, tường bê tông, tường gạch trát phẳng cũng phản xạ âm tốt.
Ba vật phản xạ âm kém
Đặc điểm chung là mềm, xốp, có nhiều lỗ nhỏ hoặc bề mặt gồ ghề.
- Bông, mút xốp: có vô số lỗ khí li ti nên âm đi vào rồi bị tiêu hao dần.
- Thảm len, thảm nỉ: sợi mềm làm âm bị «nuốt» bớt, nên căn phòng trải thảm đỡ vang hơn.
- Rèm vải nhung, chăn bông, áo len dày: vải dày và mềm hấp thụ âm rất tốt.
Ứng dụng trong đời sống
- Phòng thu âm, phòng karaoke, rạp chiếu phim dùng tấm xốp, cao su non, vải nhung ốp tường để giảm tiếng vang, làm âm thanh rõ hơn.
- Nhà hát, hội trường lớn thiết kế mặt phản xạ cứng ở những vị trí nhất định để tiếng đến được hàng ghế cuối.
- Muốn giảm ồn từ đường phố vào lớp học, người ta dùng cửa kính hai lớp, rèm dày, tường có lớp xốp cách âm.
Mẹo nhớ
Hãy nghĩ đến vật mà em «gõ nghe tiếng cộp, sờ thấy cứng và nhẵn» thì phản xạ âm tốt. Vật «sờ thấy mềm như bông, như thảm» thì phản xạ âm kém, nhưng hấp thụ âm tốt.
Lỗi sai thường gặp
- Nhầm «phản xạ âm kém» với «truyền âm kém». Hai điều này không giống nhau: vật xốp phản xạ kém vì hấp thụ âm, không phải vì âm không đến được.
- Cho rằng chỉ kim loại mới phản xạ âm tốt. Thực tế mọi bề mặt cứng, nhẵn đều làm được.
- Quên rằng bề mặt gồ ghề làm âm phản xạ phân tán, nên nghe yếu hơn mặt nhẵn.
Luyện tập
- Câu 1. Vì sao nói to trong phòng mới xây, chưa có đồ đạc, nghe vang hơn khi đã trải thảm và treo rèm? Đáp án: Tường, sàn trống cứng và nhẵn phản xạ âm mạnh; thảm và rèm mềm hấp thụ bớt âm nên tiếng vang giảm.
- Câu 2. Phân loại: gương, mút xốp, tấm nhôm, áo len dày, nền gạch. Đáp án: Phản xạ âm tốt: gương, tấm nhôm, nền gạch. Phản xạ âm kém: mút xốp, áo len dày.
- Câu 3. Muốn làm phòng tập đàn đỡ ồn ra ngoài, em nên dán thêm vật liệu gì lên tường? Đáp án: Vật liệu xốp, mềm như mút xốp, bông cách âm, vì chúng hấp thụ âm.
Câu hỏi thường gặp
Vật phản xạ âm tốt là gì?
Là những vật cứng, bề mặt nhẵn như tấm kính, gạch men, kim loại, bê tông, làm âm bật lại gần như nguyên vẹn.
Vật phản xạ âm kém là gì?
Là những vật mềm, xốp, gồ ghề như bông, mút xốp, thảm, rèm nhung, hấp thụ phần lớn âm nên âm phản xạ yếu.
Vì sao phòng trống nghe vang hơn phòng có đồ đạc?
Vì tường và sàn cứng phản xạ âm mạnh, trong khi đồ đạc mềm, rèm, thảm hấp thụ bớt âm.
Vật phản xạ âm kém có dùng để chống ồn được không?
Được, vì chúng hấp thụ âm nên dùng làm vật liệu cách âm, giảm tiếng vang và giảm ồn.