Trả lời nhanh
Điểm giống nhau của gió mùa mùa đông và gió tín phong Bắc bán cầu khi hoạt động trên lãnh thổ nước ta là hướng đông bắc. Chọn A. Gió mùa mùa đông lạnh; tín phong nóng hơn và chi phối rõ từ Đà Nẵng trở vào.
Đề bài và các phương án
Điểm giống nhau của gió mùa mùa đông và gió Tín phong Bắc bán cầu hoạt động trên lãnh thổ nước ta là:
- A. hướng gió đông bắc.
- B. tính chất khô nóng.
- C. hướng gió tây nam.
- D. tính chất lạnh khô.
Đáp án đúng: A.
Vì sao hai loại gió cùng hướng đông bắc
Gió mùa mùa đông ở nước ta xuất phát từ cao áp Xibia. Khối khí lạnh đi xuống phía nam và tràn vào lãnh thổ theo hướng đông bắc, nên được gọi là gió mùa Đông Bắc. Mùa hoạt động chính từ tháng 11 đến tháng 4 năm sau.
Gió Tín phong Bắc bán cầu thổi từ cao áp cận chí tuyến về áp thấp xích đạo. Lực Coriolis làm gió lệch phải, thành hướng đông bắc. Nước ta nằm trong vùng nội chí tuyến bán cầu Bắc nên tín phong này có mặt quanh năm trên nguyên tắc, nhưng thường bị gió mùa lấn át. Nó rõ vào thời kì chuyển tiếp và chiếm ưu thế từ Đà Nẵng trở vào trong nửa lạnh của năm, vẫn theo hướng đông bắc.
Điểm đặt cạnh nhau được là hướng: cả hai đều là gió đông bắc trên lãnh thổ. Hướng gió ghi nơi gió thổi tới từ phía đông bắc, mũi tên trên bản đồ chỉ về phía tây nam.
Vì sao ba phương án còn lại không phải điểm giống
Phương án B nói tính chất khô nóng. Gió mùa mùa đông mang không khí lạnh. Nửa đầu mùa đông thường lạnh khô, nửa sau lạnh ẩm và có mưa phùn ở đồng bằng, ven biển Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ. Khối khí ấy không khô nóng. Tính khô nóng gắn với gió phơn Tây Nam, tức gió Tây, gió Lào, vào đầu mùa hạ dọc Trường Sơn. Đó là gió khác.
Phương án C nói hướng tây nam. Hướng tây nam là gió mùa mùa hạ, hoạt động từ tháng 5 đến tháng 10, không phải gió mùa mùa đông và cũng không phải Tín phong Bắc bán cầu trên lãnh thổ ta.
Phương án D nói tính chất lạnh khô. Lạnh khô chỉ đúng với gió mùa Đông Bắc ở nửa đầu mùa đông, và cũng chỉ một phần mùa. Tín phong Bắc bán cầu có tính nóng. Gặp địa hình chắn gió, tín phong gây mưa ở sườn đón gió ven biển Trung Bộ và là nguyên nhân chính của mùa khô ở Tây Nguyên cùng Nam Bộ. Hai gió không cùng tính chất lạnh khô.
Khác nhau cần nhớ khi so sánh
| Tiêu chí | Gió mùa mùa đông | Tín phong Bắc bán cầu |
|---|---|---|
| Nguồn gốc | Cao áp Xibia | Cao áp cận chí tuyến bán cầu Bắc |
| Hướng ở nước ta | Đông bắc | Đông bắc |
| Tính chất | Lạnh; đầu mùa khô, cuối mùa ẩm | Nóng |
| Phạm vi rõ | Chủ yếu từ dãy Bạch Mã trở ra | Rõ từ Đà Nẵng trở vào |
| Hệ quả nổi bật | Mùa đông lạnh ở miền Bắc, mưa phùn cuối mùa | Mưa ven biển Trung Bộ; mùa khô Nam Bộ và Tây Nguyên |
Dãy Bạch Mã chặn phần lớn khối khí lạnh. Xuống phía nam, gió mùa Đông Bắc suy yếu và bớt lạnh. Vì vậy từ Đà Nẵng trở vào, gió đông bắc trong mùa đông chủ yếu là tín phong.
Lãnh thổ nước ta gồm đất liền, vùng trời, hải đảo và vùng biển, trong đó có quần đảo Hoàng Sa và quần đảo Trường Sa. Hướng đông bắc của hai loại gió này thể hiện trên phần đất liền và trên Biển Đông, kể cả vùng biển của hai quần đảo ấy. Phạm vi lạnh sâu của gió mùa Đông Bắc vẫn chủ yếu ở phía bắc Bạch Mã.
Lỗi hay gặp
Em thấy cùng chữ “đông bắc” rồi gán luôn cùng tính chất. Hướng giống nhau không kéo theo nhiệt độ giống nhau. Một bên xuất phát từ vùng cực đới, một bên từ cao áp chí tuyến.
Em chọn D vì nhớ câu “mùa đông lạnh khô”. Câu ấy chỉ nửa đầu gió mùa Đông Bắc. Tín phong không lạnh. Đề hỏi điểm giống nhau, nên tính chất riêng của một loại gió bị loại.
Em chọn C vì nhớ nước ta có hai mùa gió đông bắc và tây nam. Câu này chỉ hỏi hai loại gió hoạt động trong nửa lạnh của năm, không hỏi gió mùa mùa hạ.
Bài luyện
Bài 1. Gió nào tạo mùa đông lạnh ở miền Bắc?
Đáp án: gió mùa Đông Bắc, từ cao áp Xibia, hướng đông bắc.
Bài 2. Từ Đà Nẵng trở vào trong các tháng mùa đông, gió đông bắc chiếm ưu thế là gió nào?
Đáp án: Tín phong Bắc bán cầu. Gió này gây mưa cho ven biển Trung Bộ và mùa khô cho Tây Nguyên, Nam Bộ.
Bài 3. Hướng tây nam thuộc loại gió nào trong năm?
Đáp án: gió mùa mùa hạ. Hướng ấy không phải điểm giống nhau của gió mùa mùa đông và tín phong.
Câu hỏi thường gặp
Điểm giống nhau của gió mùa mùa đông và gió Tín phong Bắc bán cầu là gì?
Cùng hướng đông bắc khi hoạt động trên lãnh thổ nước ta.
Gió mùa mùa đông thổi từ đâu và vào những tháng nào?
Từ cao áp Xibia, chủ yếu từ tháng 11 đến tháng 4 năm sau, gây mùa đông lạnh ở miền Bắc.
Tín phong Bắc bán cầu khác gió mùa đông ở điểm nào?
Tín phong xuất phát từ cao áp cận chí tuyến, tính nóng, và rõ từ Đà Nẵng trở vào.
Vì sao không chọn tính chất lạnh khô?
Lạnh khô chỉ đúng với một phần gió mùa Đông Bắc. Tín phong không lạnh.
Dãy Bạch Mã liên quan thế nào?
Bạch Mã chặn phần lớn khối khí lạnh. Phía nam dãy, gió đông bắc mùa đông chủ yếu là tín phong.