Trả lời nhanh
Địa lí 11 bài 14. Bài 14 Địa lí 11 Kết nối tri thức là bài thực hành về kinh tế đối ngoại Đông Nam Á, gồm hai việc. Một: viết bài giới thiệu du lịch, dựa trên tiềm năng và bảng khách quốc tế, doanh thu giai đoạn 2005–2019 (khách từ 49,3 lên 138,5 triệu lượt, tăng 89,2 triệu; doanh thu từ 33,8 lên 147,6 tỉ USD, tăng 113,8 tỉ USD). Hai: vẽ biểu đồ cột nhóm xuất khẩu và nhập khẩu hàng hóa, dịch vụ các năm 2010, 2015, 2020; cả hai chiều đều tăng và khu vực xuất siêu, cán cân lần lượt 125,5; 124,5 và 149,7 tỉ USD. Một số bài giải ghi mốc doanh thu 147,6 tỉ USD là năm 2020; bảng của bài kết thúc ở năm 2019.
Bài thực hành yêu cầu những gì?
Trang 66 sách Địa lí 11 Kết nối tri thức giao hai sản phẩm, không phải một câu trả lời ngắn.
- Viết bài giới thiệu ngắn về hoạt động du lịch khu vực Đông Nam Á. Gợi ý bố cục trong sách: tiềm năng, rồi tình hình (số lượt khách và doanh thu).
- Dựa vào bảng 12.3, vẽ biểu đồ trị giá xuất khẩu, nhập khẩu hàng hóa và dịch vụ giai đoạn 2010–2020, nhận xét và giải thích.
Tư liệu gồm thông tin em tự thu thập, sách báo, và số trong SGK. Nguồn du lịch ghi Tổ chức Du lịch Thế giới, 2022. Nguồn xuất nhập khẩu ghi Ngân hàng Thế giới, 2022. Khi chép số vào bài, em ghi đơn vị và năm, không làm tròn tùy tiện rồi vẫn viết như số gốc.
Bài giới thiệu dưới đây viết theo bố cục gợi ý của sách, số liệu lấy từ bảng du lịch 2005–2019. Đoạn nhận xét xuất nhập khẩu dùng bảng 12.3.
Bài giới thiệu: Hoạt động du lịch Đông Nam Á
1. Tiềm năng
Đông Nam Á nằm ở vùng nhiệt đới gió mùa, tiếp giáp Thái Bình Dương và Ấn Độ Dương, có biển, đảo, núi, sông và đồng bằng xen nhau. Mỗi nước một bộ cảnh: biển đảo của Thái Lan, In-đô-nê-xi-a, Phi-líp-pin và Việt Nam; đô thị và điểm trung chuyển của Xin-ga-po; di sản gắn với lịch sử ở Campuchia, Việt Nam, In-đô-nê-xi-a. Việt Nam có bờ biển dài, hệ thống đảo và hai quần đảo Hoàng Sa, Trường Sa thuộc chủ quyền Việt Nam trên Biển Đông; cùng với phố cổ, di sản và ẩm thực, đó là nguồn khách nghỉ biển lẫn khách tìm hiểu văn hóa.
Khí hậu ấm quanh năm giúp mùa du lịch dài. Ẩm thực mỗi nước một vị, giá dịch vụ nhiều nơi vừa tầm với khách châu Á, châu Âu và châu Mỹ. ASEAN đơn giản hóa một phần thủ tục đi lại nội khối, hàng không giá rẻ làm quãng đường ngắn giữa các thủ đô trở nên rẻ hơn trước. Tài nguyên người cũng là tiềm năng: dân cư đông, nhiều ngôn ngữ và lễ hội, lao động du lịch trẻ. Hạn chế cần nói thật trong bài: một số nơi quá tải mùa cao điểm, hạ tầng đảo còn mỏng, thiên tai và dịch bệnh làm khách sụt nhanh, như đã thấy sau năm 2019.
2. Tình hình phát triển, 2005–2019
| Năm | Khách quốc tế (triệu lượt) | Doanh thu (tỉ USD) |
|---|---|---|
| 2005 | 49,3 | 33,8 |
| 2010 | 70,4 | 68,5 |
| 2015 | 104,2 | 108,5 |
| 2019 | 138,5 | 147,6 |
Cả hai chỉ tiêu tăng liên tục qua bốn mốc. Khách tăng 138,5 − 49,3 = 89,2 triệu lượt, gấp 138,5 / 49,3 ≈ 2,81 lần (tăng khoảng 180,9%). Doanh thu tăng 147,6 − 33,8 = 113,8 tỉ USD, gấp 147,6 / 33,8 ≈ 4,37 lần. Doanh thu tăng nhanh hơn số lượt khách, nghĩa là số tiền bình quân một lượt cũng nhích lên: năm 2005 khoảng 33,8 tỉ / 49,3 triệu ≈ 686 USD/lượt; năm 2019 khoảng 147,6 / 138,5 ≈ 1.066 USD/lượt.
Tốc độ không đều. Khách: 2005–2010 tăng 21,1 triệu lượt (khoảng 42,8%), 2010–2015 tăng 33,8 triệu (khoảng 48,0%), 2015–2019 tăng 34,3 triệu (khoảng 32,9% trong bốn năm, nhịp chậm lại so với giai đoạn trước). Doanh thu năm 2010 gấp 68,5 / 33,8 ≈ 2,03 lần năm 2005 (tăng 34,7 tỉ USD); 2010–2015 tăng thêm 40,0 tỉ USD; 2015–2019 tăng thêm 39,1 tỉ USD. Giai đoạn sau 2015 vẫn tăng mạnh về lượng tuyệt đối nhưng tốc độ phần trăm giảm vì mẫu số đã lớn.
Giải thích vừa sức bài thực hành: thu nhập và nhu cầu nghỉ dưỡng của khách quốc tế tăng; Đông Nam Á đầu tư cảng hàng không, khách sạn, điểm tham quan; thị trường khách Trung Quốc, Hàn Quốc, châu Âu và nội khối ASEAN mở rộng; chính sách thị thực và đường bay giá rẻ rút ngắn thời gian đi. Việt Nam trong thập niên đó thuộc nhóm điểm đến tăng nhanh của khu vực. Năm 2018 nước ta đón khoảng 15,5 triệu lượt khách quốc tế. Con số này không nằm trong bảng SGK, em chỉ dùng như dẫn chứng phụ và ghi rõ năm.
Một số lời giải viết doanh thu 147,6 tỉ USD thuộc năm 2020, hoặc trộn mốc 2019 của khách với mốc 2020 của doanh thu. Phép 33,8 + 113,8 = 147,6 khớp cột cuối của bảng, và cột cuối là năm 2019. Năm 2020 du lịch thế giới sụt vì dịch, không phải năm đỉnh của dãy số này. Em chép đúng đầu cột.
Xuất khẩu, nhập khẩu và cán cân thương mại, 2010–2020
Bảng 12.3, đơn vị tỉ USD:
| Năm | Xuất khẩu | Nhập khẩu | Cán cân (xuất − nhập) |
|---|---|---|---|
| 2010 | 1.244,9 | 1.119,4 | 125,5 |
| 2015 | 1.506,0 | 1.381,5 | 124,5 |
| 2020 | 1.676,3 | 1.526,6 | 149,7 |
Cán cân tính lại cho chắc: 1.244,9 − 1.119,4 = 125,5; 1.506,0 − 1.381,5 = 124,5; 1.676,3 − 1.526,6 = 149,7. Cả ba năm dương: Đông Nam Á xuất siêu hàng hóa và dịch vụ theo số của bảng.
Cách vẽ. Biểu đồ cột nhóm. Trục hoành là ba năm 2010, 2015, 2020. Trục tung là tỉ USD, chọn mốc tròn cao hơn 1.676,3, chẳng hạn 1.800. Mỗi năm hai cột sát nhau: xuất khẩu một màu, nhập khẩu một màu, có chú giải. Không vẽ đường vì đề hỏi so sánh hai đại lượng rời theo năm, cột nhóm đọc hơn. Ghi tên biểu đồ đủ ba ý: nội dung, địa điểm, thời gian. Số trên hình minh họa đã làm tròn tới hàng đơn vị để khỏi đè chữ; bài nộp em ghi số gốc hoặc ghi chú “làm tròn”.
Nhận xét. Xuất khẩu tăng 1.676,3 − 1.244,9 = 431,4 tỉ USD, khoảng 34,7%. Nhập khẩu tăng 1.526,6 − 1.119,4 = 407,2 tỉ USD, khoảng 36,4%. Nhịp nhanh ở nửa đầu: xuất khẩu 2010–2015 tăng khoảng 21,0% (thêm 261,1 tỉ), 2015–2020 chỉ thêm khoảng 11,3% (170,3 tỉ). Nhập khẩu tương tự: khoảng 23,4% rồi khoảng 10,5%. Cán cân vẫn dương nhưng 2015 (124,5) thấp hơn 2010 (125,5) một chút vì nhập khẩu giai đoạn đó tăng nhanh hơn xuất khẩu; đến 2020 cán cân nới lại 149,7.
Giải thích. Đông Nam Á gắn sâu vào chuỗi sản xuất toàn cầu: điện tử, dệt may, nông sản, nguyên liệu và dịch vụ vận tải, du lịch. Dân số đông và thu nhập tăng làm nhập khẩu máy móc, nguyên liệu và hàng tiêu dùng cùng tăng. Xuất siêu cho thấy năng lực bán ra ngoài vẫn lớn hơn mức mua vào theo số tổng vùng, không có nghĩa mỗi nước đều xuất siêu. Nửa sau chậm lại một phần vì năm 2020 đứt gãy thương mại và đi lại do dịch bệnh, đúng mốc cuối của bảng. Em không quy mọi chênh lệch cho riêng dịch: ngay 2010–2015 tốc độ đã là tốc độ của nền kinh tế mở, còn 2015–2020 là giai đoạn nền đã lớn hơn nên cùng một lượng tăng cũng ra phần trăm nhỏ hơn.
Cách trình bày cho khỏi mất điểm trình bày
- Bài du lịch viết thành đoạn, có mở và kết, không chỉ gạch đầu dòng. Số liệu để trong câu hoặc một bảng nhỏ rồi nhận xét ngay dưới bảng.
- Mỗi nhận xét có một phép trừ hoặc một lần so sánh. “Tăng” mà không nói tăng bao nhiêu là nhận xét chưa xong.
- Giải thích nối với kiến thức bài ASEAN: vị trí cầu nối, nguồn lao động, chính sách mở cửa, khác biệt trình độ giữa các nước. Không chép lại cả bài 13.
- Biểu đồ có tên, chú giải, đơn vị. Cột xuất khẩu luôn cùng một màu ở cả ba năm.
- Đừng cộng khách du lịch với trị giá xuất khẩu. Hai bảng hai đơn vị, hai giai đoạn (một cái tới 2019, một cái tới 2020).
Có thể xem tiếp các bài sát chủ đề này trong cùng sách:
- Câu hỏi trang 66: Viết bài giới thiệu về hoạt động du lịch của khu vực Đông Nam Á
- Bài 13: Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN)
- Bài 15: Vị trí địa lý, điều kiện tự nhiên, dân cư và xã hội khu vực Tây Nam Á
- Bài 16: Kinh tế khu vực Tây Nam Á
- Bài 17: Thực hành viết báo cáo về vấn đề dầu mỏ của khu vực Tây Nam Á
Câu hỏi thường gặp
Địa lí 11 Bài 14 Kết nối tri thức làm những gì?
Hai việc: viết bài giới thiệu du lịch Đông Nam Á, và vẽ biểu đồ cột xuất khẩu, nhập khẩu hàng hóa và dịch vụ giai đoạn 2010–2020 rồi nhận xét, giải thích.
Từ 2005 đến 2019 khách du lịch Đông Nam Á tăng bao nhiêu?
Từ 49,3 triệu lượt lên 138,5 triệu lượt, tăng 89,2 triệu lượt, gấp khoảng 2,81 lần. Doanh thu từ 33,8 lên 147,6 tỉ USD, tăng 113,8 tỉ USD.
Vì sao không ghi doanh thu 147,6 tỉ USD vào năm 2020?
Cột cuối của bảng du lịch là năm 2019. Phép 33,8 + 113,8 = 147,6 khớp cột đó. Một số bài giải ghi nhầm năm 2020.
Cán cân thương mại Đông Nam Á các năm 2010, 2015, 2020 là bao nhiêu?
Lần lượt 125,5; 124,5 và 149,7 tỉ USD. Cả ba năm xuất khẩu lớn hơn nhập khẩu, khu vực xuất siêu theo bảng 12.3.
Biểu đồ xuất nhập khẩu vẽ loại nào?
Biểu đồ cột nhóm: trục hoành là 2010, 2015, 2020; mỗi năm hai cột xuất khẩu và nhập khẩu; trục tung tỉ USD; có tên biểu đồ, đơn vị và chú giải.