Trả lời nhanh
Bài 4 “Cây và hoa bên lăng Bác” (Tiếng Việt 2 tập 2, Chân trời sáng tạo, trang 93 – 97) tả các loài cây, hoa từ khắp miền đất nước được trồng quanh lăng Bác ở quảng trường Ba Đình, Hà Nội, như cùng con người bày tỏ lòng kính yêu Bác. Đáp án chính: lăng Bác đặt ở quảng trường Ba Đình; từ viết đúng là mũi tàu, huy hiệu, thành lũy, gần gũi; từ không cùng nhóm là đất nước (nhóm ca ngợi Bác) và nhân dân (nhóm chỉ quê hương, đất nước); ô chữ hàng dọc là CÂY VÀ HOA.
Khởi động (trang 93)
Yêu cầu: chia sẻ với bạn một vài điều em biết về Bác Hồ.
Gợi ý trả lời: Em có thể nói vài ý ngắn, mỗi ý một câu:
- Bác Hồ sinh ngày 19 tháng 5 năm 1890 ở huyện Nam Đàn, tỉnh Nghệ An.
- Năm 1911, Bác rời bến Nhà Rồng ra nước ngoài tìm đường cứu nước.
- Ngày 2 tháng 9 năm 1945, Bác đọc bản Tuyên ngôn độc lập tại quảng trường Ba Đình.
- Bác sống giản dị, rất yêu thương thiếu nhi; Bác dạy các cháu “Năm điều Bác Hồ dạy”.
Đọc: Cây và hoa bên lăng Bác (trang 93, 94)
Nội dung bài đọc: Bài văn giới thiệu những loài cây, loài hoa quý được mang về từ nhiều vùng miền và trồng quanh lăng Bác. Mỗi loài như mang theo tình cảm của nhân dân một vùng, cùng nhau tỏa hương, khoe sắc để dâng lên Bác lòng tôn kính.
Câu 1. Lăng Bác Hồ được đặt ở đâu?
Lăng Bác được đặt trên quảng trường Ba Đình lịch sử, ở thủ đô Hà Nội.
Câu 2. Kể tên những loài cây và hoa được trồng ở lăng Bác có trong đoạn 2
Đoạn 2 nhắc đến cây vạn tuế (mười tám cây đứng ngay thềm lăng) và hoa ban nở ở hướng chính lăng, bên cạnh hàng cây dầu nước.
Câu 3. Mỗi loài cây và hoa được tả bằng những từ ngữ nào?
| Cây, hoa | Từ ngữ miêu tả |
|---|---|
| Vạn tuế | đứng trang nghiêm như một hàng quân danh dự |
| Hoa ban | đã nở lứa đầu |
| Đào Sơn La | khỏe khoắn vươn lên, reo vui |
| Hoa dạ hương | chưa đơm bông |
| Hoa nhài | trắng mịn |
| Hoa mộc, hoa ngâu | kết chùm, tỏa hương ngào ngạt |
Em đọc kĩ câu hỏi trong sách để biết cần tìm ở đoạn nào, rồi chép đúng các từ ngữ gắn với từng loài cây, hoa.
Câu 4. Đọc câu văn cho thấy cây và hoa cũng mang tình cảm của con người đối với Bác Hồ
Đó là câu cuối bài: “Cây và hoa của non sông gấm vóc đang dâng niềm tôn kính thiêng liêng theo đoàn người vào lăng viếng Bác.” Tác giả nhân hóa cây và hoa, coi chúng như những người con đang cùng đoàn người vào thăm Bác.
Viết (trang 94, 95)
a. Nghe – viết: Cây và hoa bên lăng Bác (từ đầu đến “trang nghiêm”)
Khi nghe – viết, em chú ý viết hoa tên riêng Ba Đình, chữ đầu câu và đầu đoạn; viết đúng các từ dễ sai như uy nghi, tụ hội, đâm chồi, phô sắc, tỏa ngát, vạn tuế, trang nghiêm. Sau khi viết, em đổi vở với bạn để soát lỗi.
b. Chọn những ngôi sao có từ ngữ viết đúng
Các từ viết đúng chính tả là: mũi tàu, huy hiệu, thành lũy, gần gũi. Mẹo phân biệt ui/uy: “uy” thường xuất hiện trong từ Hán Việt (huy hiệu, thành lũy, uy nghi), còn “ui” có trong nhiều từ thuần Việt chỉ đồ vật, cảm giác (mũi, núi, gần gũi, vui).
c. Chọn tiếng ở chiếc lá phù hợp với tiếng ở mỗi bông hoa
- Phân biệt s/x: giọt sương, xương rồng, xúc xắc, phô sắc.
- Phân biệt ưc/ưt: mứt dừa, mức độ, nức nở, nứt nẻ.
Để nhớ lâu, em đặt câu ngắn: “Bà làm mứt dừa ngày Tết”, “Đất ruộng nứt nẻ vì nắng hạn”, “Em bé khóc nức nở”.
Từ và câu (trang 95)
Bài 3. Tìm từ ngữ không cùng nhóm trong mỗi khung
- Nhóm từ ngữ ca ngợi Bác Hồ (giản dị, sáng suốt, tiết kiệm, yêu nước…): từ không cùng nhóm là đất nước, vì đây là từ chỉ sự vật, không phải từ chỉ phẩm chất của Bác.
- Nhóm từ ngữ chỉ quê hương, đất nước (non sông, quê nhà, Tổ quốc, non nước…): từ không cùng nhóm là nhân dân, vì đây là từ chỉ người.
Bài 4. Đặt 2 – 3 câu về hoạt động của các bạn thiếu nhi trong ngày Tết trồng cây
Tết trồng cây là phong trào do Bác Hồ phát động, diễn ra vào dịp đầu xuân. Câu mẫu:
- Sáng nay, chi đội lớp em trồng mười cây bàng non quanh sân trường.
- Bạn Minh đào hố, bạn Lan đặt cây con xuống, còn em vun đất cho chặt gốc.
- Trồng xong, chúng em tưới nước và cắm biển ghi tên lớp để chăm sóc cây.
Kể chuyện: Ai ngoan sẽ được thưởng (trang 96, 97)
a, b. Đọc lại truyện và sắp xếp tranh theo trình tự sự việc
Câu chuyện gồm bốn sự việc chính, em xếp tranh theo đúng thứ tự này:
- Bác Hồ đến thăm trại nhi đồng, các em ùa ra vây quanh Bác.
- Bác đi thăm phòng ngủ, phòng ăn, nhà bếp, nơi tắm rửa của các cháu.
- Bác ngồi giữa các cháu, hỏi chuyện ăn ngủ, học hành; khi các em xin chia kẹo, Bác nói ai ngoan sẽ được thưởng.
- Bạn Tộ thật thà nhận mình chưa ngoan; Bác khen Tộ biết nhận lỗi và vẫn chia kẹo cho bạn.
c, d. Kể từng đoạn và kể toàn bộ câu chuyện
Bài kể mẫu: Một buổi sáng, Bác Hồ đến thăm trại nhi đồng. Vừa thấy Bác, các em reo lên rồi chạy ùa tới, quây quanh Bác. Bác cùng các em đi xem phòng ngủ, phòng ăn, nhà bếp, chỗ tắm rửa; chỗ nào cũng sạch sẽ, gọn gàng. Sau đó Bác ngồi giữa các em, ân cần hỏi các cháu chơi có vui không, ăn có no không, các cô có mắng phạt không. Khi các em xin Bác chia kẹo, Bác cười và bảo: ai ngoan thì sẽ được thưởng. Các bạn đều giơ tay nhận mình ngoan, chỉ có Tộ ngồi im. Bác hỏi vì sao, Tộ đỏ mặt thưa rằng hôm nay cháu không vâng lời cô nên chưa ngoan. Bác xoa đầu Tộ, khen cháu biết nhận lỗi là đáng khen, rồi vẫn chia cho Tộ phần kẹo như các bạn. Câu chuyện dạy em: thật thà, dám nhận lỗi là một việc làm ngoan.
Nói, viết về tình cảm với bạn bè
a. Nói về tình cảm với một người bạn. Em trả lời ba ý gợi ý: bạn tên là gì, ở lớp hai bạn thường cùng làm gì, em thích nhất điều gì ở bạn.
b. Viết 4 – 5 câu. Hai đoạn mẫu:
Mẫu 1: Bạn thân của em là Ngọc Hà. Ở lớp, chúng em ngồi cạnh nhau và cùng làm chung nhóm học tập. Giờ ra chơi, hai đứa thường nhảy dây hoặc đọc truyện ở thư viện. Em thích nhất là Hà luôn kiên nhẫn giảng lại bài khi em chưa hiểu. Em mong tình bạn của chúng em sẽ mãi bền lâu.
Mẫu 2: Em quý nhất bạn Quang ở tổ hai. Quang và em cùng trực nhật lớp vào thứ Ba hằng tuần. Bạn rất vui tính, hay kể chuyện cười làm cả nhóm bật cười. Hôm em quên bút chì màu, Quang đã cho em mượn ngay. Em sẽ luôn giúp đỡ Quang như bạn đã giúp em.
Vận dụng (trang 97)
1. Đọc một bài đọc về Bác Hồ và viết phiếu đọc sách
Em tìm một câu chuyện về Bác trong tủ sách lớp hoặc thư viện (ví dụ các truyện kể về Bác với thiếu nhi), rồi ghi vào phiếu: tên bài, tên tác giả (nếu có), nhân vật, chi tiết em thích nhất và điều em học được. Ví dụ: “Chi tiết em thích là Bác dặn các cháu luôn giữ đôi tay sạch sẽ. Em học được thói quen rửa tay trước khi ăn.”
2. Giải ô chữ
Các ô hàng ngang là tên những cây, hoa xuất hiện trong bài đọc, như: ngâu, vạn tuế, nhài, hồng, đào, ban. Khi điền đủ các hàng, những chữ cái ở cột tô màu ghép thành từ hàng dọc: CÂY VÀ HOA. Em đọc từng gợi ý trong sách để đặt đúng mỗi từ vào hàng tương ứng.
Bài học rút ra
- Cây và hoa bên lăng Bác đến từ nhiều miền, thể hiện tấm lòng của nhân dân cả nước hướng về Bác.
- Biện pháp nhân hóa giúp cây, hoa có tình cảm như con người.
- Bài học giúp em ôn chính tả ui/uy, s/x, ưc/ưt, mở rộng vốn từ về Bác Hồ và quê hương, đất nước, đồng thời biết thật thà, dám nhận lỗi qua câu chuyện “Ai ngoan sẽ được thưởng”.
Câu hỏi thường gặp
Lăng Bác Hồ nằm ở đâu?
Lăng Chủ tịch Hồ Chí Minh nằm trên quảng trường Ba Đình, thủ đô Hà Nội.
Bài Cây và hoa bên lăng Bác có những loài cây, hoa nào?
Bài nhắc đến vạn tuế, dầu nước, hoa ban, đào Sơn La, sứ đỏ, dạ hương, nhài, mộc và ngâu.
Câu văn nào cho thấy cây và hoa mang tình cảm của con người với Bác?
Câu cuối bài: cây và hoa của non sông gấm vóc đang dâng niềm tôn kính thiêng liêng theo đoàn người vào lăng viếng Bác.
Từ nào không cùng nhóm với non sông, quê nhà, Tổ quốc, non nước?
Từ nhân dân, vì nó chỉ người, còn các từ kia chỉ quê hương, đất nước.
Câu chuyện Ai ngoan sẽ được thưởng khuyên em điều gì?
Câu chuyện khuyên em sống thật thà, biết nhận lỗi; dám nhận lỗi cũng là một biểu hiện ngoan.