Trả lời nhanh
Nơi có khí hậu ấm, mưa nhiều trong đề là vùng ôn đới ở bờ tây của các lục địa, tiêu biểu như Tây Âu. Nguyên nhân chủ yếu là hoạt động của gió Tây ôn đới thổi từ đại dương vào cùng dòng biển nóng chảy ven bờ, mang hơi ẩm và nhiệt cho vùng này, tạo ra khí hậu ôn đới hải dương.
Hiểu đề: bờ tây, ôn đới và hải dương
Ôn đới là vùng nằm giữa khoảng vĩ độ 40° và 60° ở mỗi bán cầu. Bờ tây của lục địa là phía hướng ra đại dương nằm ở phía tây. Hai điều kiện này gặp nhau ở Tây Âu, Tây Bắc Mỹ và nam Chi-lê, những nơi có khí hậu ôn đới hải dương khác hẳn khí hậu ôn đới lục địa ở sâu bên trong.
Hai nhân tố chính tạo ra khí hậu ấm, ẩm
Gió Tây ôn đới
Ở vĩ độ ôn đới, gió thổi quanh năm theo hướng từ tây sang đông. Với vùng bờ tây, gió này thổi từ đại dương vào lục địa nên mang theo nhiều hơi nước. Khi gặp địa hình hoặc không khí lạnh hơn, hơi nước ngưng tụ thành mây và mưa.
Dòng biển nóng
Dòng biển nóng chảy sát bờ làm ấm không khí phía trên mặt biển. Ví dụ, dòng biển nóng Bắc Đại Tây Dương mang nước ấm từ vĩ độ thấp lên vĩ độ cao, nhờ đó mùa đông ở Tây Âu ôn hoà hơn nhiều so với những nơi cùng vĩ độ ở bờ đông Bắc Mỹ.
Sơ đồ lập luận
- Gió Tây ôn đới thổi từ đại dương vào bờ tây lục địa.
- Gió đi qua dòng biển nóng nên vừa ấm hơn vừa nhiều hơi nước hơn.
- Gió vào đất liền, gặp địa hình nâng cao hoặc không khí lạnh, tạo mưa.
- Kết quả: mùa hạ mát, mùa đông ấm, mưa phân bố quanh năm.
So sánh bờ tây và bờ đông ở ôn đới
| Tiêu chí | Bờ tây lục địa | Bờ đông lục địa |
|---|---|---|
| Dòng biển ven bờ | Thường là dòng nóng | Thường là dòng lạnh |
| Gió chủ đạo | Từ biển vào đất liền | Từ lục địa ra biển (về mùa đông) |
| Mùa đông | Ấm hơn | Lạnh hơn |
| Lượng mưa | Nhiều, đều quanh năm | Ít hơn, theo mùa |
Cách loại đáp án sai
- Tín phong: thổi ở vĩ độ thấp, không phải khu vực ôn đới.
- Gió mùa: là gió đổi theo mùa, gắn với khu vực chênh lệch nhiệt lục địa – đại dương rất lớn như châu Á, không phải nguyên nhân của khí hậu ôn đới hải dương ở Tây Âu.
- Dòng biển lạnh: sẽ làm khí hậu khô và mát hơn, ngược với nội dung đề.
- Gió fơn: là gió khô nóng ở sườn khuất gió, không tạo ra mưa nhiều.
Lưu ý để không nhầm
Nhiều học sinh thấy chữ “mưa nhiều” liền chọn gió mùa. Hãy nhìn vị trí: ôn đới và bờ tây là hai từ khoá, chúng dẫn thẳng đến gió Tây ôn đới. Còn ở các vùng nhiệt đới gió mùa như Nam Á và Đông Nam Á, mưa nhiều gắn với gió mùa mùa hạ thổi từ biển vào.
Ảnh hưởng đến đời sống
Khí hậu ôn đới hải dương cho phép Tây Âu có đồng cỏ xanh quanh năm, nền chăn nuôi bò sữa và trồng cây ăn quả phát triển. Sông ngòi ít đóng băng nên giao thông đường thủy thuận lợi. Đây cũng là một trong những vùng dân cư đông đúc và kinh tế phát triển.
Luyện tập
- Vì sao London ấm hơn nhiều so với những nơi cùng vĩ độ ở miền đông Canada? Do chịu ảnh hưởng của dòng biển nóng và gió Tây ôn đới từ Đại Tây Dương.
- Gió Tây ôn đới thổi theo hướng nào? Từ tây sang đông.
- Dòng biển lạnh ven bờ gây ra hiệu ứng gì? Làm không khí mát và khô, ít mưa.
Câu hỏi thường gặp
Vùng nào có khí hậu ấm, mưa nhiều ở ôn đới?
Vùng ôn đới ở bờ tây các lục địa, tiêu biểu là Tây Âu, có khí hậu ôn đới hải dương ấm và mưa nhiều.
Nguyên nhân chủ yếu tạo ra khí hậu này là gì?
Là hoạt động của gió Tây ôn đới từ đại dương thổi vào và các dòng biển nóng chảy ven bờ.
Khí hậu ôn đới hải dương khác ôn đới lục địa ra sao?
Ôn đới hải dương mùa hạ mát, mùa đông ấm, mưa nhiều quanh năm; ôn đới lục địa mùa đông lạnh sâu, mùa hạ nóng hơn và mưa ít.