Hướng gió chính ở phần đất liền Đông Nam Á vào mùa đông là hướng nào?

Vì sao khu vực này có gió mùa?

Gió mùa là loại gió đổi hướng theo mùa. Nguyên nhân là sự chênh lệch nhiệt độ giữa lục địa châu Á rộng lớn và các đại dương xung quanh. Đất liền nóng lên và nguội đi nhanh hơn nước biển, nên khí áp hai nơi đổi chiều giữa hai mùa.

Đông Nam Á nằm giữa lục địa châu Á và Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương, lại gần xích đạo, nên chịu ảnh hưởng của gió mùa rất rõ. Vì vậy khu vực này thuộc kiểu khí hậu nhiệt đới gió mùa và xích đạo.

Gió mùa mùa đông: hướng đông bắc

• Thời gian: khoảng tháng 11 đến tháng 3 năm sau.
• Nguồn gốc: mùa đông lục địa châu Á rất lạnh, hình thành khối áp cao (cao áp Xi-bia). Không khí từ đây thổi ra biển, nơi có áp thấp hơn.
• Hướng gió: đông bắc.
• Tính chất: lạnh, khô vì đi qua lục địa. Khi vào miền Bắc Việt Nam, gió có thể đi qua một đoạn biển nên trở nên lạnh ẩm, gây mưa phùn.

Gió mùa mùa hạ: hướng tây nam

• Thời gian: khoảng tháng 5 đến tháng 10.
• Nguồn gốc: lục địa nóng lên, hình thành áp thấp. Không khí ẩm từ các khối áp cao trên Ấn Độ Dương thổi vào đất liền.
• Hướng gió: tây nam (gió từ Nam bán cầu vượt qua xích đạo bị lệch hướng nên cũng thành tây nam).
• Tính chất: nóng, ẩm, mang nhiều mưa. Đây là mùa mưa của phần lớn Đông Nam Á lục địa.

Bảng tóm tắt để ôn nhanh

Mẹo nhớ và lỗi sai thường gặp

• Mẹo nhớ: “Đông – Đông bắc, Hạ – Tây nam”. Hai hướng này luôn ngược nhau, nên nhớ được một hướng là suy ra hướng còn lại.
• Nhầm lẫn 1: chọn gió tây nam cho mùa đông. Đó là gió mùa hạ, không phải mùa đông.
• Nhầm lẫn 2: cho rằng gió mùa đông bắc luôn mang mưa. Thực tế gió này khô ở phần lớn khu vực, nên đó là mùa khô.
• Nhầm lẫn 3: áp dụng cho cả hải đảo. Với quần đảo gần hoặc nằm ở Nam bán cầu như In-đô-nê-xi-a, hướng gió bị lệch do vượt xích đạo nên không hoàn toàn giống phần đất liền. Câu hỏi này chỉ hỏi phần đất liền.

Luyện tập

1. Câu 1. Gió mùa mùa hạ ở Đông Nam Á lục địa có hướng nào và tính chất ra sao?
   Đáp án: hướng tây nam, nóng và ẩm, gây mưa.
2. Câu 2. Vì sao mùa đông gió lại thổi từ lục địa ra biển?
   Đáp án: mùa đông lục địa lạnh nên có áp cao, biển ấm hơn nên áp thấp hơn; gió thổi từ nơi áp cao đến nơi áp thấp.
3. Câu 3. Điền vào chỗ trống: “Đông Nam Á có khí hậu ……… nên có hai mùa gió thay đổi hướng theo mùa.”
   Đáp án: gió mùa (nhiệt đới gió mùa).