Đỉnh lũ của sông ngòi Bắc Bộ vào tháng mấy? Tháng 8 hay tháng 9?

Vì sao đỉnh lũ ở Bắc Bộ rơi vào tháng 8?

Chế độ nước của sông ngòi phụ thuộc chủ yếu vào chế độ mưa. Ở Bắc Bộ, mùa mưa bắt đầu từ khoảng tháng 5–6 và đạt cực đại vào tháng 7–8, nên nước sông dâng cao nhất vào tháng 8.

• Gió mùa Tây Nam và dải hội tụ nhiệt đới: mang ẩm lớn, gây mưa kéo dài trên lưu vực.
• Bão và áp thấp nhiệt đới: hoạt động nhiều nhất vào giữa và cuối mùa hè, gây mưa rất lớn trong thời gian ngắn.
• Địa hình: sông Hồng, sông Thái Bình có lưu vực phần lớn là đồi núi dốc ở thượng nguồn, nước tập trung nhanh về đồng bằng nên lũ lên nhanh, đỉnh lũ cao.

Vì sao không chọn tháng 9?

Sang tháng 9, mưa ở Bắc Bộ đã bắt đầu giảm dần, không khí lạnh bắt đầu xuất hiện, nên lượng nước sông thường thấp hơn tháng 8. Tuy nhiên, có những năm bão đổ bộ muộn (đầu tháng 9) làm xuất hiện lũ lớn. Đó là hiện tượng bất thường của từng năm, còn đặc điểm trung bình nhiều năm mà sách giáo khoa nêu vẫn là tháng 8.

Khi làm trắc nghiệm, em hãy luôn trả lời theo quy luật chung, không theo một trận lũ cụ thể.

So sánh mùa lũ ba miền

Thời gian mùa lũ ở Trung Bộ và Nam Bộ có thể chênh nhau đôi chút giữa các tài liệu, nhưng quy luật chung là: càng vào phía nam và phía đông dãy Trường Sơn, lũ càng đến muộn hơn Bắc Bộ.

Mẹo nhớ

• Bắc Bộ: “6 – 10, đỉnh 8” – mưa hè là chính.
• Miền Trung lũ muộn hơn, vào thu – đông; Nam Bộ đỉnh lũ thường vào tháng 9–10.
• Hỏi “đỉnh lũ” thì chọn một tháng, hỏi “mùa lũ” thì chọn khoảng thời gian. Đây là chỗ học sinh hay nhầm.

Lỗi sai thường gặp

• Nhầm mùa lũ (6–10) với đỉnh lũ (8).
• Nhớ trận lũ lớn một năm nào đó vào tháng 9 rồi suy ra tháng 9 là đỉnh lũ trung bình.
• Gán chế độ nước của sông miền Trung (lũ muộn) cho sông Hồng.

Luyện tập

1. Điền khuyết: Sông ngòi Bắc Bộ có mùa lũ từ tháng … đến tháng …, đỉnh lũ vào tháng …
   Đáp án: 6; 10; 8.
2. Giải thích ngắn: Vì sao sông ngòi miền Trung thường có lũ muộn hơn sông ngòi Bắc Bộ?
   Gợi ý: mưa lớn ở miền Trung tập trung vào thu – đông do bão muộn và các hình thế thời tiết gây mưa cuối năm, trong khi Bắc Bộ mưa nhiều nhất vào mùa hè.
3. Đúng/Sai: “Đỉnh lũ của sông Hồng luôn xảy ra đúng tháng 8 mỗi năm.”
   Đáp án: Sai. Tháng 8 là quy luật trung bình, từng năm có thể lệch do bão.