Trả lời nhanh
Vùng phía Tây Hoa Kì chủ yếu có khí hậu hoang mạc và bán hoang mạc (khô hạn) ở vùng núi, cao nguyên và bồn địa nội địa. Nguyên nhân là các dãy núi cao của hệ thống Coóc-đi-e chắn gió ẩm từ Thái Bình Dương. Riêng dải đất hẹp ven biển có khí hậu ôn đới hải dương (phía bắc) và cận nhiệt Địa Trung Hải (phía nam).
Đề bài hỏi gì và nên chọn thế nào?
Câu hỏi “Vùng phía Tây Hoa Kì chủ yếu có khí hậu…” thường được ra dưới dạng điền khuyết hoặc trắc nghiệm trong bài Hoa Kì (Địa lí 11). Đáp án mà đề muốn hỏi là kiểu khí hậu chiếm diện tích lớn nhất ở miền Tây, tức khí hậu hoang mạc và bán hoang mạc.
Nếu đề có thêm cụm “ven Thái Bình Dương” hoặc “dải ven biển”, bạn mới chọn ôn đới hải dương hoặc cận nhiệt Địa Trung Hải. Vì vậy, hãy đọc kĩ từ giới hạn trong câu hỏi trước khi chọn.
Vì sao miền Tây Hoa Kì khô hạn?
- Địa hình chắn gió: Miền Tây gồm các dãy núi trẻ cao (Cascade, Sierra Nevada, Rốc-ki…) xen các cao nguyên, bồn địa. Gió tây mang hơi ẩm từ Thái Bình Dương vào, gặp núi thì gây mưa ở sườn đón gió gần biển.
- Hiệu ứng “bóng mưa”: Khi vượt sang sườn khuất gió phía đông, không khí đã mất phần lớn hơi nước nên khô và nóng. Mưa ít, lượng bốc hơi lớn.
- Vị trí xa biển: Các bồn địa nội địa (như bồn địa Lớn, hoang mạc Mô-ha-vê) bị núi bao quanh nên rất khó đón ẩm.
Hệ quả là cảnh quan nội địa phía Tây thưa thớt cây cỏ, dân cư ít, nhiều nơi chỉ phát triển chăn nuôi quy mô lớn hoặc khai thác khoáng sản.
Bức tranh khí hậu miền Tây theo từng dải
| Khu vực | Kiểu khí hậu | Đặc điểm nổi bật |
|---|---|---|
| Nội địa: núi, cao nguyên, bồn địa | Hoang mạc và bán hoang mạc | Mưa rất ít, biên độ nhiệt ngày – đêm lớn, mùa hè nóng |
| Ven Thái Bình Dương phía bắc (như bang Oa-sinh-tơn, O-rê-gân) | Ôn đới hải dương | Mưa nhiều, mùa đông ấm, mùa hè mát |
| Ven Thái Bình Dương phía nam (như California) | Cận nhiệt Địa Trung Hải | Mùa hè khô nóng, mưa tập trung vào mùa đông |
Loại trừ các kiểu khí hậu dễ nhầm
- Ôn đới lục địa: đặc trưng cho khu vực Trung tâm (đồng bằng lớn), không phải đặc trưng chung của miền Tây.
- Cận nhiệt đới ẩm: thường gắn với vùng phía đông nam, gần vịnh Mê-hi-cô, mưa nhiều quanh năm.
- Nhiệt đới: chỉ có ở quần đảo Ha-oai và nam Phlo-ri-đa, không phải miền Tây lục địa.
- Hàn đới, cận cực: xuất hiện ở bang A-lax-ka, tách khỏi phần lục địa chính.
Mẹo nhớ nhanh
Nhớ câu: “Tây khô – Đông ẩm”. Núi cao ở Tây chắn mưa nên khô; đồng bằng và duyên hải phía Đông đón gió ẩm từ Đại Tây Dương và vịnh Mê-hi-cô nên ẩm hơn. Riêng sát bờ Thái Bình Dương thì “ven biển thì ẩm, vào trong thì khô”.
Lỗi sai thường gặp
- Thấy “gần Thái Bình Dương” liền chọn ôn đới hải dương cho cả miền Tây. Thực tế dải này rất hẹp.
- Nhầm khí hậu miền Tây với Trung tâm vì cùng có “lục địa”. Miền Tây khô vì địa hình, không chỉ vì xa biển.
- Quên rằng khí hậu Hoa Kì phân hoá rất đa dạng do lãnh thổ rộng, có cả A-lax-ka và Ha-oai.
Luyện tập
- Điền khuyết: “Do các dãy núi cao chắn gió ẩm, nội địa phía Tây Hoa Kì có khí hậu …”.
Đáp án: hoang mạc và bán hoang mạc. - Bang California có mùa hè khô nóng, mưa vào mùa đông. Đó là kiểu khí hậu nào?
Đáp án: cận nhiệt Địa Trung Hải. - Giải thích ngắn gọn vì sao sườn phía đông dãy Sierra Nevada khô hơn sườn phía tây.
Gợi ý: sườn tây đón gió ẩm từ biển nên mưa nhiều; khi gió vượt đỉnh sang sườn đông, hơi nước đã giảm, không khí khô và nóng lên.
Câu hỏi thường gặp
Vùng phía Tây Hoa Kì chủ yếu có khí hậu gì?
Chủ yếu là khí hậu hoang mạc và bán hoang mạc ở vùng núi, cao nguyên, bồn địa nội địa; dải ven Thái Bình Dương có ôn đới hải dương và cận nhiệt Địa Trung Hải.
Vì sao miền Tây Hoa Kì khô hạn?
Vì hệ thống núi Coóc-đi-e cao chắn gió ẩm từ Thái Bình Dương, sườn khuất gió và các bồn địa nội địa nhận rất ít mưa.
Khí hậu ven Thái Bình Dương của Hoa Kì khác nội địa thế nào?
Ven biển được điều hoà bởi đại dương: phía bắc ôn đới hải dương mưa nhiều, phía nam cận nhiệt Địa Trung Hải mùa hè khô, mùa đông mưa. Nội địa khô hạn hơn nhiều.
Khu vực Trung tâm Hoa Kì có khí hậu gì?
Phần lớn là ôn đới lục địa ở phía bắc và cận nhiệt ẩm ở phía nam, khác với miền Tây khô hạn.