Trả lời nhanh
Đáp án D. 4. Hệ thống điện quốc gia gồm nguồn điện, lưới điện và các hộ tiêu thụ, được nối thành một hệ thống để thực hiện 4 quá trình liên tiếp: sản xuất, truyền tải, phân phối và sử dụng điện năng. Điện năng đi từ nhà máy đến nơi dùng theo đúng thứ tự này.
Đề bài
Hệ thống điện quốc gia thực hiện mấy quá trình?
- A. 1
- B. 2
- C. 3
- D. 4
Giải thích: vì sao là 4 quá trình?
Hệ thống điện quốc gia là tập hợp các nhà máy điện, đường dây, trạm biến áp và các hộ tiêu thụ điện, được liên kết với nhau trong phạm vi cả nước. Muốn điện từ nhà máy đến được bóng đèn trong nhà em thì phải qua đủ bốn công đoạn.
| Quá trình | Làm gì | Thành phần tham gia |
|---|---|---|
| 1. Sản xuất điện năng | Biến đổi các dạng năng lượng (thuỷ năng, nhiệt năng, gió, mặt trời…) thành điện năng | Nhà máy thuỷ điện, nhiệt điện, điện gió, điện mặt trời… |
| 2. Truyền tải điện năng | Đưa điện đi xa, dùng điện áp cao (ví dụ 110 kV, 220 kV, 500 kV) để giảm hao tổn trên đường dây | Trạm tăng áp, đường dây cao áp, trạm biến áp trung gian |
| 3. Phân phối điện năng | Hạ điện áp xuống mức trung áp, hạ áp rồi đưa tới từng khu vực | Lưới điện phân phối, trạm hạ áp (ví dụ 22 kV xuống 0,4 kV) |
| 4. Sử dụng điện năng | Chuyển điện năng thành quang năng, cơ năng, nhiệt năng… phục vụ sản xuất và đời sống | Nhà máy, trường học, hộ gia đình, thiết bị điện |
Loại trừ từng phương án
- A. 1 – Sai. Chỉ riêng việc “phát điện” không đưa được điện đến người dùng.
- B. 2 – Sai. Gộp thành “sản xuất – tiêu thụ” là bỏ qua hệ thống đường dây và trạm biến áp, vốn là phần lớn của hệ thống điện.
- C. 3 – Dễ nhầm nhất. Nhiều tài liệu nói hệ thống điện có 3 khâu: sản xuất, truyền tải, phân phối. Cách đếm đó chưa tính khâu sử dụng. Đề hỏi “hệ thống điện quốc gia thực hiện quá trình”, gồm cả hộ tiêu thụ, nên đáp án chuẩn là 4.
- D. 4 – Đúng: sản xuất → truyền tải → phân phối → sử dụng.
Lưu ý: nếu đề của em ghi rõ “gồm 3 khâu của lưới điện” hoặc liệt kê sẵn ba quá trình thì em cần làm theo cách đếm trong sách em đang học. Với câu hỏi như trên, đáp án là D.
Mẹo nhớ nhanh
Nhớ câu “Sản – Tải – Phân – Dùng” (sản xuất, truyền tải, phân phối, sử dụng). Em hình dung như nước máy: nhà máy nước (sản xuất), ống lớn đi xa (truyền tải), ống nhánh vào khu phố (phân phối), vòi nước trong nhà (sử dụng).
Lỗi sai thường gặp
- Chọn C vì chỉ nhớ “sản xuất, truyền tải, phân phối”.
- Nhầm truyền tải với phân phối. Truyền tải dùng điện áp rất cao, đi xa, ít rẽ nhánh. Phân phối dùng điện áp thấp hơn, rẽ nhánh đến từng nơi dùng.
- Cho rằng truyền tải điện áp cao là để tăng điện năng. Thực ra là để giảm dòng điện, từ đó giảm hao tổn trên dây (công suất hao phí tỉ lệ với bình phương cường độ dòng điện).
Bài luyện tập
- Trạm biến áp đặt ngay cạnh nhà máy thuỷ điện để nâng điện áp lên 220 kV thuộc quá trình nào?
Đáp án: truyền tải điện năng (khâu chuẩn bị đưa điện đi xa). - Trạm hạ áp đưa điện từ 22 kV xuống 0,4 kV cấp cho khu dân cư thuộc quá trình nào?
Đáp án: phân phối điện năng. - Máy bơm nước ở trạm bơm nông nghiệp biến điện năng thành cơ năng thuộc quá trình nào?
Đáp án: sử dụng điện năng.
Câu hỏi thường gặp
Hệ thống điện quốc gia gồm những thành phần nào?
Gồm nguồn điện (các nhà máy điện), lưới điện (đường dây và trạm biến áp) và các hộ tiêu thụ điện, được liên kết với nhau thành một hệ thống thống nhất.
Vì sao truyền tải điện đi xa phải dùng điện áp cao?
Với cùng công suất, điện áp càng cao thì dòng điện càng nhỏ. Công suất hao phí trên dây tỉ lệ với bình phương dòng điện nên điện áp cao giúp giảm hao tổn.
Truyền tải điện khác phân phối điện thế nào?
Truyền tải đưa điện đi xa bằng đường dây điện áp rất cao (110 kV, 220 kV, 500 kV). Phân phối hạ điện áp xuống trung áp, hạ áp rồi rẽ nhánh đến từng khu vực và hộ dùng điện.
Có tài liệu nói 3 quá trình, vậy chọn đáp án nào?
Cách nói 3 khâu chỉ tính sản xuất, truyền tải, phân phối. Khi hệ thống điện bao gồm cả hộ tiêu thụ thì có thêm sử dụng, thành 4 quá trình, nên chọn D.