Trả lời nhanh
Khối khí chí tuyến (kí hiệu T) có đặc điểm nóng. Loại hình thành trên lục địa (Tc) rất nóng và khô, loại hình thành trên biển (Tm) nóng và ẩm hơn. Nếu đề hỏi “khối khí nào rất nóng” trong các khối khí nóng, hãy nghĩ tới khối khí chí tuyến lục địa; còn khối khí xích đạo thì nóng ẩm.
Khối khí là gì và vì sao có tính chất khác nhau?
Khối khí là một phần khí quyển rộng hàng nghìn km, có tính chất vật lí tương đối đồng nhất về nhiệt độ và độ ẩm. Tính chất ấy do nơi khối khí hình thành quyết định.
Nơi hình thành càng gần xích đạo thì khối khí càng nóng. Nếu hình thành trên biển thì nhiều hơi nước (ẩm), nếu hình thành trên đất liền thì ít hơi nước (khô).
Các khối khí chính trên Trái Đất
| Khối khí | Kí hiệu | Nơi hình thành | Tính chất |
|---|---|---|---|
| Cực (Bắc cực) | A | Vùng cực | Rất lạnh |
| Ôn đới | P | Vĩ độ ôn đới | Lạnh |
| Chí tuyến (nhiệt đới) | T | Khu vực chí tuyến | Nóng |
| Xích đạo | E | Vùng xích đạo | Nóng ẩm |
Các khối khí A, P, T còn chia thành hai kiểu theo bề mặt đệm: hải dương (thêm chữ m, ví dụ Tm) và lục địa (thêm chữ c, ví dụ Tc). Khối khí xích đạo luôn ẩm nên thường chỉ kí hiệu E.
Đặc điểm của khối khí chí tuyến
- Tc (chí tuyến lục địa): hình thành trên đất liền ở vùng chí tuyến như các hoang mạc, nên rất nóng và khô.
- Tm (chí tuyến hải dương): hình thành trên biển vùng chí tuyến, nóng và có độ ẩm cao hơn Tc.
Vì thế khi đề chỉ hỏi “đặc điểm của khối khí chí tuyến”, đáp án đúng nhất là nóng. Nếu đề nhắc thêm “lục địa” hoặc “khô” thì chọn rất nóng, khô.
Vì sao không chọn các khối khí còn lại?
- Khối khí cực (A): hình thành ở vĩ độ cao, rất lạnh, nên không thể là khối khí nóng.
- Khối khí ôn đới (P): nhiệt độ thấp, thuộc loại lạnh.
- Khối khí xích đạo (E): cũng nóng nhưng đặc trưng là ẩm (hình thành trên vùng đại dương và rừng xích đạo mưa nhiều), nên nếu đề có từ “khô” thì không chọn.
Mẹo nhớ nhanh
- Đi từ cực về xích đạo: rất lạnh → lạnh → nóng → nóng ẩm (A – P – T – E).
- Chữ c là “continental” (lục địa) → khô; chữ m là “maritime” (biển) → ẩm.
- Chí tuyến là vùng có các hoang mạc lớn (Sahara, Ả Rập…) nên khối khí chí tuyến lục địa khô và rất nóng.
Lỗi sai thường gặp
- Nhầm “chí tuyến” với “xích đạo” vì cùng nóng. Hãy nhìn từ khoá về độ ẩm: xích đạo → ẩm, chí tuyến lục địa → khô.
- Cho rằng mọi khối khí chí tuyến đều khô. Thực tế Tm hình thành trên biển nên ẩm hơn.
- Nhầm khối khí với front (frông): khối khí là khối không khí đồng nhất, còn frông là mặt ngăn cách giữa hai khối khí.
Bài luyện tập
- Khối khí hình thành trên hoang mạc Sahara có kí hiệu và tính chất thế nào?
Đáp án: Tc, rất nóng và khô. - Khối khí nào thường nóng và ẩm, hình thành ở vùng gần xích đạo?
Đáp án: Khối khí xích đạo (E). - Giải thích vì sao Tm ẩm hơn Tc.
Đáp án: Tm hình thành trên biển, bốc hơi nước nhiều nên chứa nhiều hơi nước; Tc hình thành trên đất liền khô nên ít hơi nước.
Câu hỏi thường gặp
Khối khí chí tuyến có đặc điểm gì?
Khối khí chí tuyến (T) có tính chất nóng. Kiểu lục địa (Tc) rất nóng và khô, kiểu hải dương (Tm) nóng và ẩm hơn.
Khối khí xích đạo khác khối khí chí tuyến ở điểm nào?
Cả hai đều nóng, nhưng khối khí xích đạo (E) có độ ẩm cao, còn khối khí chí tuyến lục địa (Tc) khô.
Kí hiệu Tc và Tm nghĩa là gì?
T là khối khí chí tuyến; c là lục địa, m là hải dương. Tc nóng khô, Tm nóng ẩm.
Khối khí nào lạnh nhất?
Khối khí cực (Bắc cực, kí hiệu A) hình thành ở vùng cực nên rất lạnh.