Trả lời nhanh
Thứ tự đúng khi làm đất trồng cây là: cày đất → bừa hoặc đập đất → lên luống (đối với cây trồng cần lên luống). Cày làm đất tơi xốp và lật lớp đất, bừa hoặc đập làm nhỏ các tảng đất và san phẳng mặt ruộng, sau cùng mới tạo luống để gieo trồng. Các phương án đảo thứ tự các bước này đều sai.
Đề bài và cách làm
Câu hỏi thường gặp trong phần Công nghệ 7 (trồng trọt) là: “Trong các phương án dưới đây, đâu là thứ tự đúng khi làm đất trồng cây: cày đất, bừa hoặc đập đất, …?” Phương án đúng luôn bắt đầu bằng cày đất, tiếp theo là bừa hoặc đập đất, và bước tạo hình mặt đất (lên luống) đứng sau cùng.
Lưu ý: bài này không chép nguyên văn bốn phương án A, B, C, D, nên em hãy đối chiếu đề của mình với thứ tự chuẩn ở trên. Phương án nào có đúng thứ tự “cày → bừa/đập → lên luống” thì chọn.
Các bước làm đất và mục đích từng bước
| Thứ tự | Công việc | Mục đích |
|---|---|---|
| 1 | Cày đất | Xáo trộn, làm đất tơi xốp, thoáng khí; vùi cỏ dại, tàn dư cây trước; hạn chế sâu bệnh trong đất. |
| 2 | Bừa hoặc đập đất | Làm nhỏ các tảng đất sau cày, san phẳng mặt ruộng, nhặt bớt cỏ và rễ. |
| 3 | Lên luống (nếu cần) | Tạo luống cao, rãnh thoát nước, giúp rễ cây thông thoáng, dễ chăm sóc; thường áp dụng với rau, khoai, đậu, … |
Với lúa nước thì sau khi cày, bừa còn làm đất nhuyễn, bằng phẳng trong điều kiện có nước, và không cần lên luống.
Vì sao phải làm theo thứ tự này?
- Cày trước: đất còn cứng, nén chặt nên phải cày để lật và xới tơi lớp đất mặt. Chưa cày mà bừa thì chỉ cào được lớp đất trên cùng.
- Bừa/đập sau cày: cày xong đất thành những tảng lớn. Phải bừa hoặc đập nhỏ thì hạt và rễ non mới tiếp xúc tốt với đất.
- Lên luống cuối cùng: luống chỉ đẹp và chắc khi đất đã tơi nhỏ, phẳng. Lên luống trên đất còn nhiều tảng thì luống sụt lở, mặt luống gồ ghề.
Loại trừ các cách sắp xếp sai
- Lên luống rồi mới cày/bừa: sai vì cày bừa sẽ phá luống vừa tạo.
- Bừa trước, cày sau: sai vì đất sau cày lại thành tảng lớn, công bừa trước đó mất tác dụng.
- Bỏ bước cày, chỉ bừa: sai với đất đã nén chặt, vì đất chưa được xới sâu và tơi xốp.
Mẹo nhớ
Nhớ câu: “Cày – Bừa – Luống”, đi từ thô đến tinh: cày xới sâu, bừa làm nhỏ, lên luống tạo hình. Nếu đề có thêm bước bón phân lót thì bước này thực hiện trước khi gieo trồng, thường vào lúc cày hoặc trước khi lên luống, tuỳ loại cây.
Lỗi sai thường gặp
- Nghĩ rằng cây nào cũng phải lên luống. Thực tế lúa nước không lên luống.
- Nhầm “đập đất” với “cày đất”. Đập đất là làm vỡ các tảng đất nhỏ, thường dùng ở vườn nhỏ, không phải bước xới sâu như cày.
- Nhầm làm đất với bón phân: bón lót là bước chuẩn bị dinh dưỡng, không phải công việc làm tơi đất.
Luyện tập
- Sắp xếp theo thứ tự đúng: (a) lên luống; (b) cày đất; (c) bừa đất.
Đáp án: (b) → (c) → (a). - Vì sao trồng lúa nước thường không cần lên luống?
Đáp án: Lúa cần giữ nước trên ruộng, nên mặt ruộng phải nhuyễn và bằng phẳng, không cần luống cao để thoát nước. - Nêu một tác dụng của việc cày đất.
Đáp án: Làm đất tơi xốp, thoáng khí, vùi cỏ dại và tàn dư cây trồng, hạn chế sâu bệnh.
Câu hỏi thường gặp
Thứ tự đúng khi làm đất trồng cây là gì?
Cày đất, sau đó bừa hoặc đập đất, cuối cùng lên luống đối với những cây trồng cần lên luống.
Vì sao phải bừa hoặc đập đất sau khi cày?
Sau khi cày đất thành tảng lớn. Bừa hoặc đập làm đất nhỏ, mặt đất bằng phẳng để hạt và rễ non tiếp xúc tốt với đất.
Cây nào cũng phải lên luống không?
Không. Rau, khoai, đậu thường lên luống để thoát nước, còn lúa nước cần mặt ruộng nhuyễn và bằng phẳng, không lên luống.
Bón phân lót nằm ở bước nào?
Bón lót là việc chuẩn bị dinh dưỡng trước khi gieo trồng, thường thực hiện cùng lúc cày hoặc trước khi lên luống, tuỳ loại cây.