Trả lời nhanh
Mạng xã hội có các chức năng cơ bản: (1) tạo tài khoản, hồ sơ cá nhân; (2) kết nối, kết bạn, lập nhóm; (3) đăng và chia sẻ thông tin (văn bản, ảnh, video); (4) nhắn tin, gọi, bình luận, trao đổi; (5) học tập, giải trí; (6) quảng bá, kinh doanh. Nhờ đó con người liên lạc và chia sẻ qua Internet mà không bị giới hạn bởi khoảng cách.
Mạng xã hội là gì?
Mạng xã hội là dịch vụ trên Internet cho phép người dùng tạo tài khoản, kết nối với nhau và cùng chia sẻ thông tin. Người dùng vừa là người xem, vừa là người đăng nội dung. Ví dụ quen thuộc: Facebook, Zalo, YouTube, TikTok, Instagram.
Các chức năng cơ bản của mạng xã hội
| Chức năng | Em làm được gì? | Ví dụ |
|---|---|---|
| Tạo hồ sơ cá nhân | Có tài khoản riêng, ảnh đại diện, thông tin giới thiệu bản thân | Lập trang cá nhân, đặt ảnh đại diện |
| Kết nối | Kết bạn, theo dõi, tham gia nhóm có cùng sở thích | Vào nhóm lớp, nhóm câu lạc bộ |
| Chia sẻ thông tin | Đăng bài, ảnh, video, đường liên kết | Đăng ảnh buổi dã ngoại của lớp |
| Trao đổi, trò chuyện | Nhắn tin, gọi thoại, gọi video, bình luận, bày tỏ cảm xúc | Hỏi bạn bài tập qua nhóm chat |
| Học tập, tìm kiếm thông tin | Xem bài giảng, theo dõi kênh giáo dục, cập nhật tin tức | Xem video hướng dẫn trên YouTube |
| Giải trí | Xem video, nghe nhạc, chơi trò chơi | Xem clip ngắn sau giờ học |
| Quảng bá, kinh doanh | Giới thiệu sản phẩm, tìm khách hàng, tổ chức bán hàng trực tuyến | Cửa hàng đăng sản phẩm trên trang bán hàng |
Vì sao mạng xã hội có những chức năng này?
Bản chất của mạng xã hội là “xã hội trên Internet”, nên nó cần đủ ba thứ: có người (hồ sơ), có quan hệ (kết nối) và có nội dung (chia sẻ, trao đổi). Các chức năng học tập, giải trí, kinh doanh chỉ là cách ba thứ đó được dùng vào các mục đích khác nhau.
Mẹo nhớ: “Lập – Nối – Chia – Chat – Học – Chơi – Bán” (lập hồ sơ, kết nối, chia sẻ, trò chuyện, học, giải trí, bán hàng).
Mạng xã hội có lợi ích và rủi ro gì?
- Lợi ích: liên lạc nhanh với người thân, bạn bè ở xa; học hỏi, cập nhật tin tức; tham gia hoạt động cộng đồng.
- Rủi ro: lộ thông tin cá nhân, gặp tin giả, bị bắt nạt trên mạng, nội dung không phù hợp lứa tuổi, mất thời gian học.
Lưu ý khi sử dụng mạng xã hội
- Không công khai địa chỉ nhà, số điện thoại, mật khẩu hay ảnh riêng tư.
- Kiểm tra nguồn tin trước khi chia sẻ.
- Không đăng, bình luận xúc phạm người khác; tôn trọng quy định pháp luật và quy tắc cộng đồng.
- Không nhận lời kết bạn, không gặp người lạ quen qua mạng khi chưa có sự đồng ý của bố mẹ.
- Dành thời gian hợp lý, ưu tiên học tập và nghỉ ngơi.
Lỗi sai thường gặp khi trả lời
- Chỉ kể “để giải trí” và “nhắn tin” mà quên chức năng kết nối và chia sẻ thông tin – đây là hai chức năng cốt lõi.
- Liệt kê tên ứng dụng (Facebook, Zalo…) thay vì nêu chức năng. Tên ứng dụng chỉ nên dùng làm ví dụ.
- Nhầm mạng xã hội với thư điện tử hoặc trang web tin tức: các trang này không cho người dùng tạo hồ sơ và kết nối thành cộng đồng như mạng xã hội.
Mẫu câu trả lời ngắn gọn
“Theo em, mạng xã hội có các chức năng: tạo tài khoản và hồ sơ cá nhân; kết nối với bạn bè, tham gia nhóm; đăng và chia sẻ ảnh, video, tin tức; nhắn tin, gọi điện, bình luận để trao đổi; ngoài ra còn dùng để học tập, giải trí và bán hàng. Em dùng mạng xã hội chủ yếu để trao đổi bài với bạn trong nhóm lớp.”
Bài luyện tập
Bài 1. Lớp em lập nhóm trên mạng xã hội để thông báo lịch học và gửi tài liệu. Nhóm này dùng những chức năng nào?
Đáp án: Kết nối (lập nhóm, mời thành viên), chia sẻ thông tin (gửi tài liệu, đăng thông báo) và trao đổi (bình luận, nhắn tin).
Bài 2. Một bạn đăng ảnh thẻ học sinh có đầy đủ họ tên, lớp, địa chỉ lên trang cá nhân công khai. Việc làm này có vấn đề gì?
Đáp án: Làm lộ thông tin cá nhân, người xấu có thể lợi dụng để lừa đảo hoặc quấy rối. Cần xoá bài, hoặc để chế độ riêng tư và không đăng thông tin nhạy cảm.
Bài 3. Trang web đọc báo điện tử có phải mạng xã hội không? Vì sao?
Đáp án: Thường không. Người đọc chủ yếu xem tin do toà soạn đăng, không tạo hồ sơ riêng, kết bạn và tự đăng nội dung như ở mạng xã hội.
Câu hỏi thường gặp
Chức năng chính của mạng xã hội là gì?
Chức năng chính là kết nối mọi người và chia sẻ, trao đổi thông tin qua Internet. Từ đó mạng xã hội còn được dùng để học tập, giải trí và kinh doanh.
Nêu 3 ví dụ về mạng xã hội phổ biến.
Facebook, YouTube và Zalo là các ví dụ quen thuộc. Mỗi mạng có thế mạnh riêng: Facebook thiên về kết bạn và đăng bài, YouTube về video, Zalo về nhắn tin.
Học sinh cần lưu ý gì khi dùng mạng xã hội?
Không công khai thông tin cá nhân, kiểm tra tin trước khi chia sẻ, ứng xử văn minh, không gặp người lạ quen qua mạng và dùng thời gian hợp lý.
Mạng xã hội khác thư điện tử ở điểm nào?
Thư điện tử chủ yếu gửi nhận thư riêng giữa các địa chỉ. Mạng xã hội có hồ sơ, danh sách bạn bè, nhóm và cho phép đăng nội dung để nhiều người cùng xem, tương tác.