Trả lời nhanh
Đáp án B – phương pháp đường chuyển động. Dòng biển là khối nước chuyển dịch theo một hướng nhất định, nên trên bản đồ người ta vẽ bằng các mũi tên chỉ hướng chảy. Phương pháp đường chuyển động chuyên dùng để biểu hiện hướng di chuyển, tốc độ hay khối lượng của các đối tượng địa lí như dòng biển, gió, bão.
Đề bài
Dòng biển thường được biểu hiện bằng phương pháp:
- A. Chấm điểm
- B. Đường chuyển động
- C. Kí hiệu
- D. Bản đồ – biểu đồ
Vì sao chọn đáp án B?
Muốn chọn đúng phương pháp biểu hiện, em hãy hỏi: đối tượng cần vẽ đứng yên hay đang di chuyển? Dòng biển là dòng nước chảy trên đại dương, có hướng, có nơi bắt đầu và nơi kết thúc. Vì vậy phải dùng mũi tên – tức là phương pháp đường chuyển động.
Trên bản đồ các đại dương, mũi tên còn mang thêm thông tin:
- Hướng mũi tên: hướng chảy của dòng biển.
- Màu mũi tên: thường màu đỏ/cam là dòng biển nóng, màu xanh lam là dòng biển lạnh.
- Độ dày, độ dài mũi tên: có thể thể hiện lưu lượng hoặc tốc độ của dòng chảy.
Loại trừ các phương án còn lại
| Phương án | Biểu hiện cái gì? | Ví dụ | Có hợp với dòng biển? |
|---|---|---|---|
| A. Chấm điểm | Đối tượng phân bố phân tán, lẻ tẻ; mỗi chấm đại diện một số lượng nhất định | Dân cư nông thôn, vật nuôi, cây trồng | Sai – dòng biển không phải các điểm rời rạc |
| B. Đường chuyển động | Hướng di chuyển, tốc độ, khối lượng | Dòng biển, gió, bão, luồng di cư, luồng hàng hoá | Đúng |
| C. Kí hiệu | Đối tượng phân bố tại những điểm cụ thể | Mỏ khoáng sản, nhà máy, sân bay, cảng | Sai – kí hiệu chỉ vị trí, không chỉ hướng chảy |
| D. Bản đồ – biểu đồ | Tổng giá trị của hiện tượng theo từng đơn vị lãnh thổ, đặt biểu đồ trong lãnh thổ đó | Cột sản lượng lúa theo tỉnh, biểu đồ tròn cơ cấu GDP theo vùng | Sai – không thể hiện chuyển động |
Mẹo nhớ nhanh
- Có mũi tên → đường chuyển động: gió, bão, dòng biển, luồng người, luồng hàng.
- Có một điểm cố định → kí hiệu: mỏ, nhà máy, thành phố.
- Có nhiều chấm nhỏ → chấm điểm: phân bố dân cư, đàn gia súc.
- Có cột/tròn đặt trong từng tỉnh, quốc gia → bản đồ – biểu đồ.
Lỗi sai thường gặp
- Chọn “kí hiệu” vì thấy có mũi tên là một dạng kí hiệu. Thực ra phương pháp kí hiệu dùng để chỉ vị trí điểm; mũi tên chỉ hướng thuộc phương pháp đường chuyển động.
- Nhầm với “bản đồ – biểu đồ” chỉ vì cả hai đều có thể có yếu tố “độ lớn”. Bản đồ – biểu đồ gắn với đơn vị lãnh thổ, không thể hiện hướng.
- Quên rằng mũi tên không chỉ dùng cho dòng biển. Cùng một phương pháp này còn biểu hiện gió mùa, bão, luồng xuất nhập khẩu.
Bài luyện tập
- Để thể hiện các luồng xuất khẩu gạo từ Việt Nam sang các châu lục, nên dùng phương pháp nào?
Đáp án: đường chuyển động, vì có hướng và khối lượng vận chuyển. - Để thể hiện sự phân bố rải rác của đàn trâu ở miền núi, nên dùng phương pháp nào?
Đáp án: chấm điểm, mỗi chấm tương ứng một số lượng con nhất định. - Để thể hiện sản lượng điện của từng tỉnh bằng các cột đặt trong ranh giới tỉnh, dùng phương pháp nào?
Đáp án: bản đồ – biểu đồ.
Kết luận
Dòng biển có hướng chảy nên được vẽ bằng mũi tên theo phương pháp đường chuyển động. Gặp câu hỏi dạng này, em chỉ cần xác định đối tượng có di chuyển hay không để chọn đúng phương pháp.
Câu hỏi thường gặp
Phương pháp đường chuyển động dùng để biểu hiện những đối tượng nào?
Dùng cho các đối tượng có sự di chuyển như dòng biển, gió, bão, luồng di dân, luồng vận chuyển hàng hoá; thể hiện hướng, tốc độ và khối lượng di chuyển.
Trên bản đồ, dòng biển nóng và dòng biển lạnh phân biệt thế nào?
Thường dùng màu mũi tên: màu đỏ hoặc cam cho dòng biển nóng, màu xanh lam cho dòng biển lạnh. Em cần xem chú giải của từng bản đồ để chắc chắn.
Phương pháp kí hiệu khác phương pháp đường chuyển động ở điểm nào?
Phương pháp kí hiệu thể hiện đối tượng phân bố tại một điểm cụ thể như mỏ, nhà máy, sân bay; còn đường chuyển động dùng mũi tên để thể hiện hướng di chuyển của đối tượng.
Phương pháp bản đồ – biểu đồ dùng khi nào?
Dùng khi muốn thể hiện giá trị tổng cộng hoặc cơ cấu của một hiện tượng theo từng đơn vị lãnh thổ, bằng cách đặt biểu đồ cột hoặc tròn vào đúng đơn vị đó trên bản đồ.