Trong cửa sổ shell của Python: cách dùng và ví dụ

Trả lời nhanh

Trong cửa sổ Shell của Python (chế độ tương tác), em gõ từng lệnh ngay sau dấu nhắc >>> rồi nhấn Enter, Python thực hiện lệnh đó và hiển thị kết quả tức thì. Shell phù hợp để thử nhanh biểu thức, kiểm tra kiểu dữ liệu, nhưng các lệnh gõ ở đây không được lưu thành chương trình. Muốn lưu và chạy nhiều lệnh, em phải tạo file mới.

Cửa sổ Shell là gì?

Khi mở phần mềm IDLE đi kèm Python, cửa sổ đầu tiên hiện ra chính là Shell. Dòng đầu cho biết phiên bản Python, tiếp đó là dấu nhắc >>>. Dấu nhắc này có nghĩa Python đang chờ em nhập lệnh.

Python ở đây hoạt động như một máy tính bỏ túi thông minh: gõ gì, thực hiện nấy, lỗi cũng báo ngay.

Cách dùng cơ bản

>>> 3 + 4
7
>>> print("Xin chào")
Xin chào
>>> a = 5
>>> a * 2
10

Biểu thức như 3 + 4 được tính và in kết quả luôn, không cần print.
Câu lệnh gán a = 5 không in gì nhưng biến a đã được ghi nhớ trong phiên làm việc.
Các lệnh sau có thể dùng lại biến đã tạo trước đó, miễn là chưa đóng Shell hay khởi động lại.

Shell và file chương trình khác nhau thế nào?

Tiêu chí	Cửa sổ Shell	File chương trình (script)
Cách chạy	Gõ từng lệnh, Enter là chạy	Viết nhiều lệnh, nhấn F5 để chạy cả file
Lưu lại	Không lưu chương trình	Lưu thành file có đuôi .py
Hiển thị giá trị biểu thức	Tự in kết quả	Phải dùng print()
Phù hợp để	Thử nghiệm, kiểm tra nhanh	Viết chương trình hoàn chỉnh

Để tạo file, trong IDLE chọn File rồi New File (hoặc Ctrl + N), viết lệnh, lưu lại và nhấn F5. Kết quả khi đó lại hiển thị trong cửa sổ Shell.

Một số thao tác hữu ích

Dùng Alt + P và Alt + N để gọi lại lệnh đã gõ trước đó hoặc sau đó.
Gõ help() để xem trợ giúp, quit() hoặc exit() để thoát khi chạy Shell dạng dòng lệnh.
Nhấn Ctrl + C để dừng một lệnh đang chạy quá lâu.
Khi viết lệnh nhiều dòng như if hay for, cần thụt lề đúng; Shell hiện dấu chấm để chờ dòng tiếp theo.

Thông báo lỗi trong Shell

Nếu gõ sai, Python báo lỗi ngay bên dưới. Ví dụ gõ prin("a") sẽ có lỗi tên chưa được định nghĩa (NameError), gõ thiếu dấu ngoặc sẽ có lỗi cú pháp (SyntaxError). Em đọc dòng cuối của thông báo để biết loại lỗi, sau đó sửa lại và gõ lại lệnh.

Lỗi sai thường gặp

Gõ luôn cả dấu >>> vào lệnh. Dấu này do Python tự hiện, em không gõ.
Nghĩ lệnh trong Shell sẽ được lưu khi tắt cửa sổ. Thực tế mọi thứ biến mất, nên cần viết trong file.
Chạy file bằng cách gõ nội dung file vào Shell từng dòng một thay vì dùng Run Module hoặc F5.

Luyện tập

Gõ 10 // 3 trong Shell cho kết quả gì? Đáp án: 3, vì là phép chia lấy phần nguyên.
Gõ x = 4 rồi x ** 2 cho kết quả gì? Đáp án: 16.
Vì sao viết chương trình dài không nên làm trong Shell? Đáp án: Vì lệnh không được lưu và khó chỉnh sửa; cần dùng file .py.

Câu hỏi thường gặp

Dấu >>> trong Python có nghĩa là gì?

Đó là dấu nhắc lệnh, cho biết Python đang ở chế độ tương tác và sẵn sàng nhận lệnh mới từ em.

Làm sao lưu chương trình đã viết trong Python?

Em tạo file mới bằng File rồi New File, viết lệnh, lưu với đuôi .py và nhấn F5 để chạy.

Vì sao trong Shell gõ biểu thức không cần print?

Vì ở chế độ tương tác, Python tự hiển thị giá trị của biểu thức vừa tính.

Cách thoát khỏi Python Shell là gì?

Gõ quit() hoặc exit(), hoặc đóng cửa sổ IDLE.