Trả lời nhanh
Trong sản xuất trồng trọt thường có 4 phương pháp tưới nước chính: tưới tràn (tưới ngập), tưới theo hàng (theo rãnh), tưới phun mưa và tưới nhỏ giọt. Hai cách đầu dùng nhiều nước, dễ làm; hai cách sau tiết kiệm nước hơn nhưng cần đầu tư thiết bị. Ngoài ra, ở vườn nhỏ người ta còn tưới thủ công bằng thùng, ca, vòi.
Vì sao phải chọn đúng cách tưới nước?
Nước giúp cây hút chất dinh dưỡng, quang hợp và giữ cho tế bào căng. Thiếu nước cây héo, chậm lớn; thừa nước rễ thiếu oxygen, dễ thối và sinh bệnh.
Mỗi loại cây, mỗi giai đoạn sinh trưởng và mỗi loại đất cần lượng nước khác nhau. Vì vậy cần chọn phương pháp tưới sao cho đủ nước, đúng lúc, ít lãng phí.
Các phương pháp tưới nước cho cây trồng
1. Tưới tràn (tưới ngập)
Nước được dẫn vào ruộng qua kênh mương, phủ kín mặt đất hoặc giữ thành một lớp nước trên ruộng. Cách này dùng nhiều cho lúa nước.
- Ưu điểm: đơn giản, chi phí thấp, ít cần thiết bị.
- Nhược điểm: tốn nhiều nước, nước phân bố không đều, dễ rửa trôi chất dinh dưỡng, có thể làm đất bị xói hoặc úng.
2. Tưới theo hàng (tưới theo rãnh)
Nước chảy trong các rãnh giữa các luống hoặc hàng cây rồi ngấm dần vào đất tới vùng rễ. Cách này hợp với ngô, khoai, mía, rau trồng luống.
- Ưu điểm: tiết kiệm nước hơn tưới tràn, không làm ướt lá nên giảm bệnh trên lá.
- Nhược điểm: phải san phẳng, làm rãnh có độ dốc vừa phải; tốn công làm đất.
3. Tưới phun mưa
Dùng máy bơm đẩy nước theo đường ống đến các vòi phun, nước tung ra thành hạt nhỏ như mưa. Thường dùng cho rau, hoa, cây công nghiệp, đồng cỏ.
- Ưu điểm: nước phân bố khá đều, tiết kiệm nước, tưới được cả nơi đất dốc, làm mát và rửa bụi cho cây.
- Nhược điểm: cần đầu tư máy bơm, đường ống; gió lớn làm nước bay lệch; lá ướt lâu có thể thuận lợi cho nấm bệnh.
4. Tưới nhỏ giọt
Nước chảy trong ống rồi nhỏ từng giọt trực tiếp vào gốc cây qua đầu nhỏ giọt. Hay dùng cho cây ăn quả, rau trong nhà màng, vùng khan hiếm nước.
- Ưu điểm: tiết kiệm nước nhất, nước đến đúng vùng rễ, kết hợp được bón phân hoà tan, ít cỏ dại.
- Nhược điểm: chi phí lắp đặt cao, đầu nhỏ giọt dễ bị tắc nếu nước bẩn, cần bảo dưỡng.
Bảng so sánh nhanh
| Phương pháp | Lượng nước dùng | Chi phí đầu tư | Thường dùng cho |
|---|---|---|---|
| Tưới tràn | Nhiều | Thấp | Lúa nước |
| Tưới theo hàng (rãnh) | Trung bình | Thấp – trung bình | Ngô, khoai, mía, rau luống |
| Tưới phun mưa | Ít hơn | Trung bình – cao | Rau, hoa, cây công nghiệp |
| Tưới nhỏ giọt | Ít nhất | Cao | Cây ăn quả, rau nhà màng |
Làm sao chọn phương pháp tưới phù hợp?
Em cân nhắc bốn yếu tố sau:
- Loại cây: cây ưa nước (lúa) hợp tưới tràn; cây sợ úng, giá trị cao hợp tưới nhỏ giọt, phun mưa.
- Nguồn nước: nước khan hiếm thì ưu tiên cách tiết kiệm.
- Địa hình, loại đất: đất dốc, đất cát giữ nước kém nên tránh tưới tràn.
- Điều kiện kinh tế: quy mô nhỏ có thể tưới thủ công hoặc tưới rãnh; quy mô lớn nên đầu tư hệ thống tự động.
Mẹo nhớ thứ tự tiết kiệm nước tăng dần: tràn → rãnh → phun → nhỏ giọt.
Lưu ý khi tưới nước
- Tưới vào sáng sớm hoặc chiều mát để giảm bốc hơi và tránh sốc nhiệt cho cây.
- Tưới theo nhu cầu của cây: cây con và giai đoạn ra hoa, đậu quả cần chú ý đủ ẩm.
- Sau mưa lớn cần tháo nước, tránh úng.
Lỗi sai thường gặp
- Cho rằng tưới càng nhiều càng tốt – thực tế thừa nước làm thối rễ.
- Nhầm tưới theo rãnh với tưới tràn: tưới rãnh nước chỉ chảy trong rãnh, không phủ kín mặt luống.
- Nhầm tưới phun mưa với tưới nhỏ giọt: phun mưa nước bắn lên cả lá, còn nhỏ giọt chỉ làm ướt vùng gốc.
Bài luyện tập
Câu 1. Một hộ trồng 500 gốc cam ở vùng đồi thiếu nước, có vốn đầu tư. Nên chọn cách tưới nào?
Đáp án: tưới nhỏ giọt, vì tiết kiệm nước nhất, cấp nước đúng gốc và phù hợp đất dốc.
Câu 2. Vì sao ruộng lúa nước thường dùng tưới tràn?
Đáp án: lúa ưa nước, cần giữ một lớp nước trên ruộng; cách này đơn giản, chi phí thấp và ruộng lúa thường bằng phẳng, dễ giữ nước.
Câu 3. Nêu một nhược điểm chung của tưới phun mưa và tưới nhỏ giọt.
Đáp án: cần đầu tư thiết bị (máy bơm, đường ống) nên chi phí ban đầu cao.
Câu hỏi thường gặp
Có bao nhiêu cách tưới nước cho cây trồng?
Thường nêu 4 phương pháp chính: tưới tràn, tưới theo hàng (rãnh), tưới phun mưa và tưới nhỏ giọt. Một số tài liệu thêm tưới thủ công cho vườn nhỏ.
Phương pháp tưới nào tiết kiệm nước nhất?
Tưới nhỏ giọt, vì nước chỉ nhỏ vào vùng gốc rễ nên ít thất thoát do bay hơi và chảy tràn.
Cây lúa nên dùng cách tưới nào?
Lúa nước thường dùng tưới tràn vì cần giữ một lớp nước trên ruộng ở nhiều giai đoạn sinh trưởng.
Nên tưới nước cho cây vào lúc nào trong ngày?
Nên tưới vào sáng sớm hoặc chiều mát để giảm bốc hơi nước và tránh làm cây bị sốc nhiệt.