Trả lời nhanh
Có 2 hình thức gieo trồng chính: (1) gieo hạt trực tiếp xuống đất hoặc giá thể và (2) trồng bằng cây con (cây đã được ươm sẵn từ hạt hoặc nhân giống từ hom, củ, cành…). Cách chọn hình thức phụ thuộc vào loại cây, đặc điểm hạt giống, mùa vụ và điều kiện đất đai.
Hai hình thức gieo trồng chính là gì?
Gieo trồng là khâu đưa hạt giống hoặc cây giống xuống ruộng, vườn để cây mọc và phát triển. Dù cây gì thì cũng chỉ có hai cách đưa giống ra đồng:
- Gieo hạt: hạt được đặt trực tiếp vào đất ở vị trí cây sẽ sống đến khi thu hoạch.
- Trồng cây con: hạt hoặc vật liệu giống được ươm trước ở vườn ươm, khay bầu; khi cây đủ lớn thì mới đem trồng ra ruộng.
1. Gieo hạt trực tiếp
Hình thức này thường dùng cho cây có hạt nhỏ, mọc khoẻ, ít bị tổn thương khi mới nảy mầm, hoặc cây có rễ cọc khó chịu được việc nhổ đi trồng lại. Gieo hạt có ba kiểu thường gặp:
- Gieo vãi: rải hạt đều trên mặt luống (rau muống, rau cải, lúa sạ).
- Gieo hàng: gieo theo rạch thẳng hàng, dễ chăm sóc và làm cỏ (đậu, ngô, lạc).
- Gieo hốc (gieo theo khóm): mỗi hốc đặt 2–3 hạt, cách đều nhau (ngô, đậu đỗ, bầu bí).
Ưu điểm: nhanh, ít công, chi phí thấp, cây không bị đứt rễ. Nhược điểm: tốn nhiều hạt giống, khó kiểm soát mật độ, cây non dễ bị sâu bệnh và cỏ dại tấn công ngay từ đầu.
2. Trồng bằng cây con
Hình thức này dùng cho cây có hạt nhỏ khó gieo thẳng, cây cần chăm sóc kĩ giai đoạn đầu hoặc cây nhân giống vô tính. Cây con có thể lấy từ:
- Hạt gieo ươm trong vườn ươm, bầu, khay (cà chua, ớt, bắp cải, su hào, lúa cấy).
- Hom, cành giâm, cành chiết, cây ghép (sắn, mía, khoai lang, cam, bưởi).
- Củ hoặc thân ngầm (khoai tây, gừng, khoai môn) – nhiều tài liệu xếp vào nhóm trồng bằng vật liệu nhân giống.
Ưu điểm: chọn được cây khoẻ, đều; tiết kiệm giống; chủ động mùa vụ, đất ruộng được tận dụng cho vụ trước. Nhược điểm: mất công ươm, vận chuyển, trồng; nếu nhổ cây không cẩn thận thì rễ bị đứt, cây bén rễ chậm.
Bảng so sánh nhanh
| Tiêu chí | Gieo hạt trực tiếp | Trồng cây con |
|---|---|---|
| Vật liệu | Hạt giống | Cây đã ươm, hom, cành, củ |
| Công lao động | Ít | Nhiều hơn (ươm, nhổ, trồng) |
| Lượng giống | Nhiều | Tiết kiệm |
| Độ đồng đều | Khó kiểm soát | Dễ chọn cây khoẻ, đều |
| Ví dụ | Ngô, đậu, rau cải | Cà chua, bắp cải, mía, cam |
Mẹo nhớ và lỗi hay gặp
- Mẹo nhớ: “Một là gieo, hai là trồng” – gieo thì dùng hạt, trồng thì dùng cây.
- Lỗi 1: Nhầm “gieo vãi, gieo hàng, gieo hốc” là ba hình thức. Đó chỉ là ba cách gieo thuộc hình thức gieo hạt.
- Lỗi 2: Nhầm gieo trồng với nhân giống. Nhân giống là cách tạo ra cây giống (hạt, giâm, chiết, ghép); gieo trồng là đưa giống ra ruộng.
- Lưu ý: một số sách chia chi tiết hơn (gieo hạt, trồng cây con, trồng bằng củ, hom). Nếu đề bài hỏi “hình thức gieo trồng chính” thì đáp án thường là 2; hãy bám theo cách chia trong sách em đang học.
Bài luyện tập
- Bài 1. Xếp các cây sau vào đúng hình thức gieo trồng thông thường: rau muống, cà chua, ngô, bắp cải.
Đáp án: gieo hạt trực tiếp – rau muống, ngô; trồng cây con – cà chua, bắp cải. - Bài 2. Vì sao nhà nông thường ươm cà chua trong khay rồi mới đem ra ruộng trồng?
Đáp án: hạt cà chua nhỏ, cây non yếu; ươm giúp chăm sóc kĩ, chọn được cây khoẻ, tiết kiệm giống và tận dụng đất ruộng. - Bài 3. Gieo hốc khác gieo vãi ở điểm nào?
Đáp án: gieo hốc đặt vài hạt vào từng hốc cách đều nhau, kiểm soát được mật độ; gieo vãi rải đều trên mặt luống, nhanh nhưng mật độ không đều.
Câu hỏi thường gặp
Có mấy hình thức gieo trồng chính?
Có 2 hình thức chính: gieo hạt trực tiếp và trồng bằng cây con.
Gieo vãi, gieo hàng, gieo hốc có phải là hình thức gieo trồng không?
Không. Đây là các cách gieo thuộc hình thức gieo hạt trực tiếp, không phải hình thức gieo trồng riêng.
Khi nào nên trồng bằng cây con thay vì gieo hạt?
Khi cây có hạt nhỏ, cây non yếu cần chăm kĩ, hoặc cây nhân giống vô tính như mía, khoai lang, cây ăn quả; ươm sẵn giúp cây đồng đều và tiết kiệm giống.
Ưu điểm lớn nhất của gieo hạt trực tiếp là gì?
Nhanh, ít công lao động, chi phí thấp và cây không bị đứt rễ do nhổ đi trồng lại.