Trả lời nhanh
Vùng núi Trường Sơn Bắc được giới hạn từ phía nam sông Cả (Nghệ An) đến dãy Bạch Mã (khu vực đèo Hải Vân, giáp Thừa Thiên Huế – Đà Nẵng). Đây là vùng núi chạy theo hướng tây bắc – đông nam, gồm nhiều dãy song song và so le, thấp ở giữa, cao hơn ở hai đầu.
Giới hạn của vùng núi Trường Sơn Bắc
Khi gặp câu hỏi dạng “Vùng núi Trường Sơn Bắc được giới hạn từ … đến …”, em điền như sau:
- Phía bắc: phía nam sông Cả (khu vực Nghệ An, Hà Tĩnh).
- Phía nam: dãy Bạch Mã.
Vùng này kéo dài khoảng 600 km theo chiều bắc – nam, nằm dọc biên giới Việt – Lào và mặt đông đổ ra dải đồng bằng duyên hải miền Trung.
Vì sao lấy sông Cả và dãy Bạch Mã làm mốc?
Các nhà địa lí chia vùng đồi núi nước ta dựa vào hướng núi và cấu trúc địa hình. Phía bắc sông Cả là hệ núi Tây Bắc (dãy Hoàng Liên Sơn, Pu Đen Đinh, Pu Sam Sao). Từ nam sông Cả, các dãy núi đổi sang kiểu sắp xếp mới, nên bắt đầu vùng Trường Sơn Bắc.
Đến dãy Bạch Mã, núi đâm ngang ra sát biển, tạo ranh giới tự nhiên với Trường Sơn Nam. Đây cũng là bức chắn khí hậu quan trọng giữa miền Bắc và miền Nam.
Đặc điểm nổi bật của Trường Sơn Bắc
- Hướng núi: tây bắc – đông nam, gồm các dãy song song và so le nhau.
- Độ cao: cao ở hai đầu, thấp và hẹp ở giữa (khu vực Quảng Bình, Quảng Trị). Phía bắc có Pù Hoạt, Pù Xai Lai Leng (khoảng 2711 m); phía nam có khối núi cao quanh Bạch Mã.
- Nhánh ăn ra biển: dãy Hoành Sơn (đèo Ngang) và dãy Bạch Mã (đèo Hải Vân) đâm ngang ra biển, chia cắt đồng bằng ven biển.
- Sườn núi: sườn đông dốc, ngắn; sườn tây thoải hơn về phía Lào.
- Cacxtơ: có các vùng đá vôi lớn, tiêu biểu là Phong Nha – Kẻ Bàng (Quảng Bình).
Phân biệt bốn vùng núi để không nhầm
| Vùng núi | Giới hạn | Đặc điểm chính |
|---|---|---|
| Đông Bắc | Tả ngạn sông Hồng | Các cánh cung lớn, núi thấp là chủ yếu |
| Tây Bắc | Giữa sông Hồng và sông Cả | Núi cao, hướng tây bắc – đông nam |
| Trường Sơn Bắc | Nam sông Cả đến dãy Bạch Mã | Các dãy song song, so le; thấp ở giữa |
| Trường Sơn Nam | Từ nam dãy Bạch Mã trở vào | Các khối núi và cao nguyên xếp tầng |
Mẹo nhớ nhanh
Em nhớ cụm “Cả – Bạch Mã“: bắt đầu từ sông Cả, kết thúc ở Bạch Mã. Trong vùng này có hai “cái đuôi” đâm ra biển là Hoành Sơn (ở phía bắc) và Bạch Mã (ở phía nam), giống như hai chiếc chặn cửa ở hai đầu.
Lỗi sai thường gặp
- Nhầm điểm đầu là sông Hồng hoặc sông Mã. Sông Hồng là ranh giới của Đông Bắc và Tây Bắc, còn sông Cả mới là mốc đầu của Trường Sơn Bắc.
- Nhầm điểm cuối là đèo Ngang. Đèo Ngang nằm trên dãy Hoành Sơn, ở giữa vùng, chưa phải điểm cuối.
- Cho rằng Trường Sơn Bắc cao nhất ở giữa. Thực tế vùng này thấp và hẹp ở giữa, cao ở hai đầu.
Bài luyện tập
- Điền vào chỗ trống: “Vùng núi Trường Sơn Bắc nằm từ phía nam sông … đến dãy …”.
Đáp án: sông Cả; dãy Bạch Mã. - Nêu hai dãy núi đâm ngang ra biển trong vùng Trường Sơn Bắc.
Đáp án: Hoành Sơn và Bạch Mã. - Vì sao nói Trường Sơn Bắc có địa hình “thấp ở giữa, cao ở hai đầu”?
Đáp án gợi ý: hai đầu bắc – nam có các khối núi cao (Pù Xai Lai Leng, khối núi quanh Bạch Mã), còn khu vực giữa (Quảng Bình, Quảng Trị) núi hẹp, thấp hơn, nên đường quốc lộ và đường sắt dễ xuyên qua.
Câu hỏi thường gặp
Vùng núi Trường Sơn Bắc nằm ở đâu?
Vùng núi Trường Sơn Bắc nằm từ phía nam sông Cả đến dãy Bạch Mã, dọc biên giới Việt – Lào, thuộc khu vực Bắc Trung Bộ.
Vùng núi Trường Sơn Bắc có hướng núi nào?
Các dãy núi chạy theo hướng tây bắc – đông nam, xếp song song và so le nhau, cao ở hai đầu và thấp ở giữa.
Trường Sơn Bắc khác Trường Sơn Nam ở điểm nào?
Trường Sơn Bắc gồm các dãy núi song song, so le; Trường Sơn Nam gồm các khối núi và cao nguyên badan xếp tầng, nằm từ nam dãy Bạch Mã trở vào.
Dãy núi nào đâm ngang ra biển ở Trường Sơn Bắc?
Dãy Hoành Sơn (đèo Ngang) ở phía bắc và dãy Bạch Mã (đèo Hải Vân) ở phía nam của vùng.