Dung dịch chất nào sau đây làm quỳ tím không chuyển màu? Anilin có đổi màu quỳ tím không?
Lớp 12Hóa học

Dung dịch chất nào sau đây làm quỳ tím không chuyển màu? Anilin có đổi màu quỳ tím không?

Trả lời nhanh

Anilin (C6H5NH2) không làm quỳ tím chuyển màu. Dù là amin nhưng anilin là bazơ rất yếu: gốc phenyl hút electron làm giảm mật độ electron trên nguyên tử N, nên khả năng nhận H+ kém và dung dịch gần như trung tính với quỳ tím. Vì vậy, nếu đề có phương án “anilin” thì đó là đáp án cho câu hỏi “làm quỳ tím không chuyển màu”.

Vì sao anilin không làm đổi màu quỳ tím?

Quỳ tím chỉ đổi màu khi dung dịch có tính bazơ hoặc axit đủ mạnh. Metylamin, etylamin nhận H+ của nước khá dễ nên tạo nhiều ion OH–, làm quỳ hoá xanh.

Với anilin, cặp electron tự do của N liên hợp với vòng benzen nên bị “kéo” về phía vòng. N khó cho cặp electron hơn, tức tính bazơ yếu hơn nhiều so với amin no. Thêm nữa, anilin ít tan trong nước (chất lỏng, tạo vẩn đục), nên nồng độ OH– sinh ra là rất nhỏ, không đủ làm quỳ tím đổi màu.

Phương trình thể hiện tính bazơ yếu (thuận nghịch, cân bằng lệch mạnh về trái):

C6H5NH2 + H2O ⇌ C6H5NH3+ + OH–

Tuy yếu, anilin vẫn tác dụng được với axit mạnh: C6H5NH2 + HCl → C6H5NH3Cl (phenylamoni clorua, tan; dung dịch từ đục chuyển trong suốt).

Bảng màu quỳ tím với các amin, amino axit thường gặp

Chất Môi trường dung dịch Màu quỳ tím
Metylamin, etylamin, đimetylamin Bazơ Xanh
Lysin (1 nhóm COOH, 2 nhóm NH2) Bazơ Xanh
Axit glutamic (2 nhóm COOH, 1 nhóm NH2) Axit Đỏ
Glyxin, alanin, valin (1 NH2, 1 COOH) Gần trung tính Không đổi màu
Anilin Bazơ rất yếu Không đổi màu

Mẹo nhớ nhanh

  • Amin mạch hở no (gốc ankyl đẩy electron) → bazơ mạnh hơn NH3 → quỳ xanh.
  • Amin gắn vòng thơm (anilin và đồng đẳng thơm) → bazơ yếu hơn NH3 → quỳ không đổi màu.
  • Amino axit: so sánh số nhóm –NH2 với số nhóm –COOH. Bằng nhau → không đổi màu; NH2 nhiều hơn → xanh; COOH nhiều hơn → đỏ.

Thứ tự lực bazơ thường được nhớ: amin no bậc 2 > amin no bậc 1 > NH3 > anilin.

Lỗi sai thường gặp

  • Thấy “amin” là kết luận quỳ hoá xanh. Cần xem gốc hiđrocacbon: gốc phenyl làm bazơ yếu đi rõ rệt.
  • Nhầm “không đổi màu quỳ” với “không phản ứng với axit”. Anilin vẫn phản ứng với HCl tạo muối.
  • Nhầm muối phenylamoni clorua với anilin: muối này có tính axit yếu, có thể làm quỳ hơi hồng.

Cách nhận biết anilin trong bài tập

Vì quỳ tím không phân biệt được anilin với nước, người ta dùng nước brom. Anilin tạo kết tủa trắng 2,4,6-tribromanilin ngay ở điều kiện thường:

C6H5NH2 + 3Br2 → C6H2Br3NH2↓ (trắng) + 3HBr

Bài luyện tập

  1. Trong các chất: metylamin, glyxin, anilin, axit glutamic, lysin – chất nào làm quỳ tím hoá xanh, hoá đỏ, không đổi màu?
    Đáp án: hoá xanh: metylamin, lysin; hoá đỏ: axit glutamic; không đổi màu: glyxin, anilin.
  2. Cho các dung dịch: alanin, etylamin, anilin. Có mấy dung dịch làm quỳ tím chuyển màu?
    Đáp án: 1 (chỉ etylamin, làm quỳ hoá xanh).
  3. Vì sao dùng nước brom mà không dùng quỳ tím để nhận ra anilin?
    Đáp án: anilin không đổi màu quỳ nên quỳ không phân biệt được; nước brom cho kết tủa trắng đặc trưng.

Câu hỏi thường gặp

Anilin có làm đổi màu quỳ tím không?

Không. Anilin là bazơ rất yếu và ít tan trong nước nên dung dịch không làm quỳ tím chuyển màu.

Anilin có tính bazơ không?

Có, nhưng rất yếu, yếu hơn cả NH3. Anilin vẫn phản ứng với axit mạnh như HCl tạo muối phenylamoni clorua.

Chất nào làm quỳ tím hoá xanh trong nhóm amin và amino axit?

Các amin no mạch hở như metylamin, etylamin và amino axit có số nhóm NH2 nhiều hơn số nhóm COOH như lysin.

Amino axit nào không làm đổi màu quỳ tím?

Các amino axit có một nhóm NH2 và một nhóm COOH như glyxin, alanin, valin.

Bài học liên quan