Trả lời nhanh
Hướng tây bắc – đông nam là hướng chính của vùng núi Tây Bắc và vùng núi Trường Sơn Bắc. Cả hai đều có các dãy núi chạy dài, song song nhau theo hướng này. Vùng núi Đông Bắc thì khác: các dãy núi xếp thành hình cánh cung, nên đây là phương án dễ bị loại.
Hiểu đúng câu hỏi
Câu này thường xuất hiện ở dạng trắc nghiệm: «Tây Bắc – Đông Nam là hướng chính của vùng núi…» rồi cho bốn vùng núi để em chọn. Vì đề gốc có thể khác nhau, em nên nhớ cả hai đáp án đúng là Tây Bắc và Trường Sơn Bắc. Nếu đề chỉ có một phương án thuộc hai vùng này, đó chính là đáp án.
Lý do gốc rễ nằm ở cấu trúc địa chất. Các nếp uốn và đứt gãy lớn ở phía tây và miền Trung chạy theo hướng tây bắc – đông nam, nên sông ngòi, thung lũng và dãy núi ở đó cũng kéo dài theo hướng ấy.
Bảng so sánh bốn vùng núi Việt Nam
| Vùng núi | Hướng núi chính | Đặc điểm dễ nhớ |
|---|---|---|
| Đông Bắc | Hướng vòng cung | Bốn cánh cung lớn: Sông Gâm, Ngân Sơn, Bắc Sơn, Đông Triều; núi thấp, mở ra như nan quạt về phía bắc và đông |
| Tây Bắc | Tây bắc – đông nam | Cao và hiểm trở nhất cả nước, có dãy Hoàng Liên Sơn với đỉnh Phan-xi-păng (3143 m), các dãy Sông Mã, Pu Đen Đinh… |
| Trường Sơn Bắc | Tây bắc – đông nam | Gồm nhiều dãy song song và so le, hẹp ngang, từ phía nam sông Cả tới dãy Bạch Mã |
| Trường Sơn Nam | Không theo hướng tây bắc – đông nam rõ rệt | Là các khối núi và cao nguyên xếp tầng, bất đối xứng; sườn đông dốc đứng, sườn tây thoải; có đỉnh Ngọc Linh (2598 m) |
Loại trừ từng phương án
- Vùng núi Đông Bắc – loại: đặc trưng là các cánh cung, không phải hướng tây bắc – đông nam.
- Vùng núi Tây Bắc – đúng: các dãy núi lớn như Hoàng Liên Sơn, Sông Mã chạy song song theo hướng này, giữa các dãy là các thung lũng sông như sông Đà, sông Mã.
- Vùng núi Trường Sơn Bắc – đúng: các dãy núi kéo dài nối tiếp nhau theo hướng tây bắc – đông nam, ở cuối có dãy Bạch Mã đâm ngang ra biển.
- Vùng núi Trường Sơn Nam – loại: nét nổi bật là các khối núi, cao nguyên badan xếp tầng, không phải những dãy dài song song.
Mẹo nhớ nhanh
- «Đông Bắc cong như cánh cung» – cứ nghe «Đông Bắc» là nghĩ tới vòng cung.
- «Tây Bắc và Trường Sơn Bắc đều có chữ Bắc và đều chạy thẳng hàng» – cặp này cùng hướng tây bắc – đông nam.
- «Trường Sơn Nam là núi dạng khối, cao nguyên» – không nghĩ tới dãy dài.
Lỗi sai thường gặp
- Nhầm «Tây Bắc» (tên vùng núi) với «hướng tây bắc». Vùng núi Tây Bắc nằm ở phía tây bắc nước ta, còn hướng núi là một khái niệm về phương chạy của dãy núi.
- Chọn Đông Bắc chỉ vì có chữ «Bắc». Đông Bắc là hướng vòng cung.
- Chỉ nhớ Tây Bắc mà quên Trường Sơn Bắc, nên lúng túng khi đề cho cả hai.
Luyện tập
- Kể tên một dãy núi lớn ở vùng Tây Bắc chạy theo hướng tây bắc – đông nam.
Đáp án: Hoàng Liên Sơn (hoặc Sông Mã, Pu Đen Đinh). - Vùng núi nào của nước ta có địa hình theo các cánh cung mở rộng về phía bắc và đông?
Đáp án: Vùng núi Đông Bắc. - Vì sao sông Đà, sông Mã ở Tây Bắc thường chảy theo hướng tây bắc – đông nam?
Gợi ý: Sông chảy theo các thung lũng nằm giữa các dãy núi, mà các dãy núi ở đây chạy theo hướng tây bắc – đông nam.
Câu hỏi thường gặp
Tây Bắc – Đông Nam là hướng chính của vùng núi nào?
Là hướng chính của vùng núi Tây Bắc và vùng núi Trường Sơn Bắc, nơi các dãy núi dài chạy song song theo hướng này.
Vùng núi Đông Bắc có hướng núi chính là gì?
Hướng vòng cung, với bốn cánh cung lớn là Sông Gâm, Ngân Sơn, Bắc Sơn và Đông Triều.
Vùng núi Trường Sơn Nam có chạy theo hướng tây bắc – đông nam không?
Không rõ rệt. Trường Sơn Nam gồm các khối núi và cao nguyên xếp tầng, sườn đông dốc, sườn tây thoải hơn.
Đỉnh núi nào cao nhất vùng Tây Bắc?
Đỉnh Phan-xi-păng (3143 m) thuộc dãy Hoàng Liên Sơn, cũng là đỉnh cao nhất Việt Nam.