Trả lời nhanh
Nhóm feralit là đất của vùng đồi núi thấp, khí hậu nhiệt đới ẩm, hình thành trên đá mẹ như badan, đá vôi, granit, phiến sét. Vì vậy các loại đất không thuộc nhóm feralit là đất phù sa, đất mặn, đất phèn và đất mùn núi cao. Khi đề cho sẵn bốn phương án, em chọn loại đất hình thành ở đồng bằng ven sông, ven biển hoặc trên núi rất cao thay vì ở đồi núi thấp.
Mỗi đề kiểm tra có một bộ phương án khác nhau, nên bài viết đưa ra cách nhận biết chung để em áp dụng cho mọi bộ phương án.
Đất feralit là gì?
Feralit là tên gọi nhóm đất chính ở vùng đồi núi thấp nước ta. Trong điều kiện nóng ẩm, mưa nhiều, các khoáng dễ tan bị rửa trôi, còn sắt và nhôm tích tụ lại tạo màu đỏ vàng đặc trưng. Đất thường chua, nghèo mùn và dễ bị xói mòn nếu mất lớp phủ rừng. Nhóm đất này chiếm khoảng hai phần ba diện tích lãnh thổ, nên được xem là loại đất phổ biến nhất của Việt Nam.
Dấu hiệu nhận biết:
- Màu đỏ, đỏ vàng hoặc nâu đỏ.
- Phân bố ở đồi núi thấp, độ cao dưới khoảng 1.600–1.700 m.
- Tên thường gọi theo đá mẹ: feralit trên đá badan, feralit trên đá vôi, feralit trên đá phiến.
Những loại đất thuộc nhóm feralit
- Đất feralit trên đá badan (đất đỏ badan): màu đỏ, tơi xốp, giàu dinh dưỡng, thích hợp trồng cà phê, cao su, hồ tiêu ở Tây Nguyên và Đông Nam Bộ.
- Đất feralit trên đá vôi: thường có màu đỏ nâu, phân bố ở vùng núi đá vôi.
- Đất feralit trên đá phiến, đá granit, đá sa phiến: màu đỏ vàng, phổ biến ở trung du và đồi núi thấp phía Bắc.
Những loại đất không thuộc nhóm feralit
| Loại đất | Nơi hình thành | Vì sao không phải feralit |
|---|---|---|
| Đất phù sa | Đồng bằng châu thổ các sông | Do sông bồi đắp, không phải sản phẩm phong hoá tại chỗ trên đồi núi |
| Đất mặn | Ven biển, cửa sông | Chứa nhiều muối do nước biển xâm nhập |
| Đất phèn | Vùng trũng ven biển, đồng bằng | Chứa nhiều chất phèn, độ chua do phản ứng trong đất ngập nước |
| Đất mùn núi cao | Núi cao, nhiệt độ thấp | Khí hậu mát, mùn tích tụ nhiều, khác điều kiện nhiệt đới ẩm đồi núi thấp |
Cách làm nhanh câu hỏi dạng “không thuộc”
- Đọc từng phương án, ghi bên cạnh vùng phân bố của loại đất đó.
- Gạch những loại gắn với đá mẹ ở đồi núi thấp (badan, đá vôi, đá phiến, granit): đây là feralit.
- Phương án còn lại, thường gắn với sông, biển hoặc độ cao lớn, là đáp án “không thuộc”.
Mẹo nhớ: feralit là đất của đồi, còn phù sa là đất của sông, mặn và phèn là đất của biển, mùn núi cao là đất của đỉnh núi.
Lỗi sai thường gặp
- Nhầm đất đỏ badan với đất phù sa vì đều màu mỡ. Đất đỏ badan vẫn là feralit vì hình thành trên đá badan ở đồi núi.
- Cho rằng feralit chỉ có màu đỏ. Có nơi đất màu vàng hoặc nâu đỏ.
- Quên rằng feralit chua, nghèo mùn nên cần bón vôi và bảo vệ rừng.
Bài luyện tập
Câu 1. Đất đỏ ở Tây Nguyên trồng cà phê thuộc nhóm nào?
Đáp án: Nhóm feralit (feralit trên đá badan).
Câu 2. Đất ở vùng ven biển Cà Mau bị nhiễm muối thuộc nhóm nào?
Đáp án: Đất mặn, không thuộc nhóm feralit.
Câu 3. Vì sao vùng đất feralit dễ xói mòn khi chặt phá rừng?
Đáp án: Đất ở sườn dốc, nghèo mùn, mất tán rừng thì mưa lớn dễ cuốn trôi lớp đất mặt.
Câu hỏi thường gặp
Đất feralit hình thành ở đâu?
Đất feralit hình thành ở vùng đồi núi thấp có khí hậu nhiệt đới ẩm, do quá trình phong hoá đá mẹ tạo ra, thường có màu đỏ vàng.
Đất feralit có phải đất tốt không?
Phần lớn đất feralit chua, nghèo mùn, trừ đất đỏ badan khá màu mỡ. Cần bảo vệ rừng và bón vôi, phân hữu cơ khi canh tác.
Đất phù sa có thuộc nhóm feralit không?
Không. Đất phù sa do sông bồi đắp ở đồng bằng nên thuộc nhóm khác, không thuộc nhóm feralit.
Đất mùn núi cao khác feralit thế nào?
Đất mùn núi cao hình thành ở vùng núi rất cao, khí hậu mát, nhiều mùn; còn feralit ở đồi núi thấp, nóng ẩm và nghèo mùn hơn.