Trả lời nhanh
Nước trên lục địa gồm nước ở trên mặt và nước ngầm (đáp án A). Nước trên mặt là nước sông, suối, hồ, đầm và băng tuyết; nước ngầm là nước nằm trong các lớp đất đá dưới mặt đất. Hai bộ phận này liên hệ chặt chẽ với nhau và cùng tham gia vào vòng tuần hoàn của nước.
Đề bài
Nước trên lục địa gồm nước ở …
Đáp án: A. trên mặt, nước ngầm.
Đề bài kiểm tra khái niệm cơ bản về thuỷ quyển trong Địa lí 10. Khi làm trắc nghiệm, em chọn phương án nêu đủ hai bộ phận: nước trên mặt và nước ngầm. Phương án chỉ kể một bộ phận (ví dụ chỉ sông, hồ) hoặc lẫn nước biển, đại dương là chưa đúng, vì nước biển không thuộc nước trên lục địa.
Thuỷ quyển gồm những bộ phận nào?
Thuỷ quyển là lớp nước trên Trái Đất, bao gồm nước trong biển và đại dương, nước trên lục địa và hơi nước trong khí quyển. Nước trên lục địa chỉ chiếm phần nhỏ, nhưng lại là nguồn nước ngọt quan trọng nhất cho con người.
| Bộ phận nước trên lục địa | Gồm | Đặc điểm nổi bật |
|---|---|---|
| Nước trên mặt | Sông, suối, hồ, đầm, băng tuyết | Dễ khai thác, nhưng phân bố không đều, dễ bị ô nhiễm |
| Nước ngầm | Nước trong các tầng đất đá thấm nước dưới mặt đất | Trữ lượng lớn, khá ổn định, sạch hơn nhưng phục hồi chậm |
Theo các ước tính phổ biến, nước ngọt chỉ chiếm khoảng 2,5% tổng lượng nước trên Trái Đất. Trong lượng nước ngọt đó, phần lớn nằm ở băng tuyết (gần 70%), khoảng 30% là nước ngầm, còn nước sông, hồ chỉ khoảng 1% hoặc ít hơn. Con số này giúp em hiểu vì sao phải tiết kiệm và bảo vệ nước ngọt.
Giải thích chi tiết: hai bộ phận liên hệ với nhau thế nào?
- Nước mặt thấm xuống thành nước ngầm: nước mưa, nước sông hồ thấm qua đất đá, bổ sung cho các tầng nước ngầm.
- Nước ngầm cung cấp lại cho sông: vào mùa khô, nhiều con sông vẫn có nước là nhờ nước ngầm chảy ra.
- Băng tuyết tan: ở vùng núi cao và vùng ôn đới lạnh, băng tuyết tan vào mùa xuân, mùa hạ là nguồn cấp nước quan trọng cho sông.
- Hồ, đầm điều hoà dòng chảy: hồ giữ nước khi mùa lũ và trả nước cho sông khi mùa cạn. Xem thêm Ý nghĩa của hồ, đầm đối với sông.
Những nhầm lẫn thường gặp
- Cho rằng nước trên lục địa chỉ là sông và hồ: thiếu nước ngầm và băng tuyết.
- Xếp nước biển, đại dương vào nước trên lục địa: sai, đó là một bộ phận riêng của thuỷ quyển.
- Nghĩ băng tuyết không phải là nước: băng tuyết là nước ở thể rắn, là kho nước ngọt lớn nhất.
Kiến thức cần nhớ
Thuỷ quyển gồm nước biển và đại dương, nước trên lục địa và hơi nước trong khí quyển. Nước trên lục địa chia thành hai bộ phận: nước trên mặt (sông, suối, hồ, đầm, băng tuyết) và nước ngầm. Nước ngầm hình thành chủ yếu do nước mưa và nước mặt thấm xuống; lượng nước ngầm phụ thuộc vào lượng mưa, đặc điểm đất đá (đá thấm nước hay không thấm nước), địa hình và lớp phủ thực vật. Nước mặt và nước ngầm luôn trao đổi với nhau trong vòng tuần hoàn của nước. Ở Việt Nam, nhiều địa phương khai thác nước ngầm để sinh hoạt và tưới tiêu; khai thác quá mức có thể gây hạ thấp mực nước ngầm, sụt lún đất và xâm nhập mặn ở vùng ven biển. Vì vậy, sử dụng tiết kiệm và chống ô nhiễm nguồn nước là trách nhiệm của mỗi người.
Câu hỏi luyện tập tương tự
Câu 1. Nguồn cung cấp chủ yếu cho nước ngầm là gì?
Đáp án: nước mưa và nước trên mặt thấm xuống.
Câu 2. Kho nước ngọt lớn nhất trên Trái Đất nằm ở đâu?
Đáp án: băng tuyết (băng ở hai cực và trên các núi cao).
Câu 3. Vì sao khai thác nước ngầm quá mức ở vùng ven biển gây xâm nhập mặn?
Đáp án: vì mực nước ngầm hạ thấp, áp lực nước ngọt giảm khiến nước biển mặn lấn sâu vào các tầng chứa nước.
Câu hỏi thường gặp
Nước trên mặt gồm những gì?
Gồm nước sông, suối, hồ, đầm và băng tuyết trên bề mặt lục địa.
Nước ngầm được hình thành như thế nào?
Chủ yếu do nước mưa và nước trên mặt thấm qua các lớp đất đá thấm nước rồi tích tụ lại trên tầng đá không thấm nước.
Nước biển có thuộc nước trên lục địa không?
Không. Nước biển và đại dương là một bộ phận riêng của thuỷ quyển, khác với nước trên lục địa.
Vì sao phải bảo vệ nguồn nước ngầm?
Vì nước ngầm phục hồi chậm; khai thác quá mức hoặc để ô nhiễm sẽ gây cạn kiệt, sụt lún đất và xâm nhập mặn.