Trả lời nhanh
Phát biểu «Giống siêu nguyên chủng là giống do tác giả chọn tạo ra, đạt tiêu chuẩn chất lượng theo quy định» là đúng. Đây là cấp giống đầu tiên, có độ thuần và chất lượng cao nhất trong hệ thống nhân giống. Từ giống này người ta nhân lên thành giống nguyên chủng, rồi giống xác nhận để đưa ra sản xuất đại trà.
Giống siêu nguyên chủng là gì?
Giống siêu nguyên chủng (viết tắt SNC) là giống gốc của cả hệ thống sản xuất giống. Nó do tác giả (nhà chọn tạo giống) tạo ra hoặc phục tráng, rồi được nhân lên ở quy mô nhỏ, kiểm soát rất chặt.
Giống phải đạt tiêu chuẩn chất lượng theo quy định: độ thuần cao, ít lẫn giống khác, sạch sâu bệnh và giữ đúng đặc điểm của giống gốc. Vì vậy sản lượng của cấp này rất ít, chỉ dùng để nhân ra cấp tiếp theo chứ không bán cho nông dân trồng thương phẩm.
Hệ thống các cấp giống cây trồng
Nhớ theo thứ tự từ «gốc» đến «ngọn»: siêu nguyên chủng → nguyên chủng → xác nhận.
| Cấp giống | Nguồn gốc | Vai trò |
|---|---|---|
| Siêu nguyên chủng | Do tác giả chọn tạo ra (hoặc phục tráng), đạt tiêu chuẩn chất lượng | Giống gốc, chất lượng cao nhất, dùng để nhân ra nguyên chủng |
| Nguyên chủng | Nhân từ giống siêu nguyên chủng | Dùng để nhân ra giống xác nhận |
| Xác nhận | Nhân từ giống nguyên chủng | Cung cấp cho nông dân sản xuất đại trà |
Càng xuống cấp dưới, số lượng hạt giống càng nhiều nhưng độ thuần cho phép giảm dần một chút. Mỗi lần nhân giống đều phải kiểm định ngoài đồng và kiểm nghiệm hạt trước khi công nhận.
Vì sao phát biểu trên đúng?
- Đúng về nguồn gốc: giống siêu nguyên chủng xuất phát từ nhà chọn tạo giống (tác giả), không phải từ nhân lại giống của nông dân.
- Đúng về chất lượng: muốn gọi là siêu nguyên chủng, giống phải đạt chỉ tiêu theo quy chuẩn kỹ thuật như độ thuần, tỉ lệ nảy mầm, độ sạch.
- Đúng về vị trí: đây là cấp đầu trong chuỗi, nên các cấp sau đều «con cháu» của nó.
Lỗi sai thường gặp
- Nhầm với giống nguyên chủng. Nguyên chủng là cấp nhân từ siêu nguyên chủng, chứ không do tác giả trực tiếp tạo ra. Nếu đề viết «nhân từ giống siêu nguyên chủng» thì đó là nguyên chủng.
- Nhầm với giống xác nhận. Giống xác nhận mới là cấp cung cấp cho sản xuất đại trà.
- Nghĩ «siêu» là chất lượng vượt tiêu chuẩn. Thực ra «siêu nguyên chủng» chỉ cấp giống đầu tiên, vẫn phải đạt tiêu chuẩn theo quy định.
Mẹo nhớ
Hãy tưởng tượng một cây gia phả: «Siêu» là ông tổ, «Nguyên» là con, «Xác nhận» là cháu. Ai ở trên cùng thì do tác giả tạo ra; ai ở dưới được nhân ra từ cấp liền trên.
Bài luyện tập
Câu 1. Giống nào được nhân trực tiếp từ giống siêu nguyên chủng?
Đáp án: Giống nguyên chủng.
Câu 2. Nông dân trồng lúa thương phẩm thường mua cấp giống nào?
Đáp án: Giống xác nhận (hoặc nguyên chủng tuỳ nhu cầu), không phải siêu nguyên chủng vì lượng rất ít và dành để nhân giống.
Câu 3. Đúng hay sai: «Giống nguyên chủng do tác giả chọn tạo ra trực tiếp».
Đáp án: Sai, vì nguyên chủng được nhân từ giống siêu nguyên chủng; người do tác giả tạo ra là giống siêu nguyên chủng.
Câu hỏi thường gặp
Giống siêu nguyên chủng là gì?
Là giống gốc do tác giả chọn tạo ra (hoặc phục tráng), đạt tiêu chuẩn chất lượng theo quy định, dùng để nhân thành giống nguyên chủng.
Thứ tự các cấp giống cây trồng thế nào?
Giống siêu nguyên chủng, rồi giống nguyên chủng, sau cùng là giống xác nhận dùng cho sản xuất đại trà.
Giống siêu nguyên chủng khác giống nguyên chủng ở điểm nào?
Siêu nguyên chủng do tác giả tạo ra và chất lượng cao nhất. Nguyên chủng được nhân từ siêu nguyên chủng.
Nông dân có trồng trực tiếp giống siêu nguyên chủng không?
Thường không. Số lượng ít, chủ yếu dùng để nhân giống cho các cấp tiếp theo.