Trả lời nhanh
Người tạo ra các phần mềm ứng dụng đáp ứng nhu cầu khai thác thông tin từ cơ sở dữ liệu (CSDL) là người lập trình ứng dụng. Họ dùng ngôn ngữ lập trình và các công cụ của hệ quản trị CSDL để xây dựng giao diện, biểu mẫu, báo cáo, giúp người dùng không cần biết cấu trúc bên trong vẫn truy cập được dữ liệu cần thiết.
Ba vai trò quanh một cơ sở dữ liệu
Hãy nghĩ đến một hệ thống thư viện của trường. Có người mượn sách, có người viết phần mềm tra cứu sách, và có người giữ “chìa khoá” của kho dữ liệu. Ba người đó lần lượt tương ứng với ba vai trò trong sơ đồ bên dưới.
| Vai trò | Việc chính | Ví dụ ở thư viện trường |
|---|---|---|
| Người dùng | Sử dụng phần mềm để tra cứu, nhập hoặc xem dữ liệu | Học sinh tra cứu tên sách, tác giả |
| Người lập trình ứng dụng | Viết phần mềm, thiết kế giao diện để khai thác dữ liệu | Kĩ sư viết phần mềm quản lí mượn trả sách |
| Người quản trị CSDL | Cài đặt, cấp quyền, sao lưu, bảo mật và bảo trì CSDL | Cán bộ phụ trách máy chủ dữ liệu của trường |
Vì sao đáp án là người lập trình ứng dụng?
- Câu hỏi nhắc đến việc tạo ra phần mềm ứng dụng, tức là hoạt động lập trình.
- Người dùng cuối thường không có chuyên môn, họ chỉ sử dụng sản phẩm đã làm sẵn.
- Người quản trị CSDL làm việc ở tầng “hạ tầng”: quyền truy cập, an toàn dữ liệu, hiệu năng; họ không chủ yếu viết phần mềm cho người dùng.
- Phần mềm ứng dụng nằm giữa người dùng và hệ quản trị CSDL: nhận yêu cầu, gửi truy vấn, hiển thị kết quả.
Người lập trình ứng dụng làm những gì?
- Tìm hiểu nhu cầu khai thác: cần xem báo cáo gì, lọc theo điều kiện nào.
- Thiết kế biểu mẫu nhập liệu, màn hình tìm kiếm, báo cáo in ấn.
- Viết các câu truy vấn kết nối với hệ quản trị CSDL.
- Kiểm thử, sửa lỗi và nâng cấp phần mềm khi nhu cầu thay đổi.
Lỗi sai thường gặp
- Chọn “người quản trị CSDL” vì nghĩ họ làm mọi thứ liên quan đến CSDL. Quản trị viên chủ yếu bảo đảm hệ thống chạy ổn định và an toàn.
- Chọn “người dùng” vì thấy phần mềm “được dùng”. Đề hỏi ai là người tạo ra phần mềm.
- Nhầm phần mềm ứng dụng với hệ quản trị CSDL. Hệ quản trị CSDL (như MySQL, SQL Server, Access) là phần mềm nền để lưu và quản lí dữ liệu; phần mềm ứng dụng là phần chạy phía trên đáp ứng nhu cầu cụ thể.
Mẹo nhớ
“Dùng thì là người dùng, viết thì là lập trình, giữ và bảo vệ thì là quản trị.”
Luyện tập
- Ai cấp quyền truy cập và sao lưu dữ liệu của một CSDL ngân hàng? Đáp án: người quản trị CSDL.
- Nhân viên bán vé dùng phần mềm đặt vé để kiểm tra chỗ trống, họ thuộc vai trò nào? Đáp án: người dùng.
- Ai thiết kế màn hình tra cứu điểm cho phần mềm quản lí học sinh? Đáp án: người lập trình ứng dụng.
Câu hỏi thường gặp
Người nào tạo ra phần mềm ứng dụng khai thác thông tin từ CSDL?
Người lập trình ứng dụng. Họ viết phần mềm và thiết kế giao diện để người dùng khai thác dữ liệu thuận tiện.
Người quản trị CSDL khác người lập trình ứng dụng thế nào?
Người quản trị CSDL lo cài đặt, phân quyền, sao lưu và bảo mật hệ thống; người lập trình ứng dụng lo viết phần mềm khai thác dữ liệu.
Người dùng cuối có cần biết lập trình không?
Không bắt buộc. Họ sử dụng phần mềm ứng dụng đã được xây dựng sẵn để tra cứu, nhập hoặc xem dữ liệu.