Trả lời nhanh
Lớp vỏ địa lí còn được gọi là lớp vỏ cảnh quan. Đây là lớp vỏ ngoài cùng của Trái Đất, nơi khí quyển, thuỷ quyển, thạch quyển (phần trên), thổ nhưỡng quyển và sinh quyển xâm nhập, tác động lẫn nhau. Vì vậy “lớp phủ thực vật” không phải tên gọi khác của nó mà chỉ là một bộ phận nhỏ trong đó.
Lớp vỏ địa lí là gì?
Lớp vỏ địa lí là lớp vỏ ngoài cùng của Trái Đất. Ở đó các quyển thành phần có quan hệ chặt chẽ, thâm nhập vào nhau và trao đổi vật chất, năng lượng với nhau. Bề dày của lớp này khoảng 30–35 km.
Giới hạn trên là đáy tầng bình lưu. Giới hạn dưới ở lục địa là đáy lớp vỏ phong hoá, còn ở đại dương là đáy lớp trầm tích.
Vì sao gọi là “lớp vỏ cảnh quan”?
Trên bề mặt Trái Đất, các thành phần tự nhiên (đá, địa hình, khí hậu, nước, đất, sinh vật) kết hợp với nhau thành những tổng thể lãnh thổ gọi là cảnh quan. Ví dụ: rừng mưa nhiệt đới, hoang mạc, đồng bằng châu thổ. Lớp vỏ địa lí là nơi toàn bộ các cảnh quan ấy tồn tại, nên còn có tên là lớp vỏ cảnh quan.
Năm quyển cấu thành lớp vỏ địa lí
| Quyển | Vai trò trong lớp vỏ địa lí |
|---|---|
| Khí quyển (phần thấp) | Cung cấp không khí, nhiệt, ẩm; điều hoà khí hậu |
| Thuỷ quyển | Nước ở biển, sông, hồ, nước ngầm, băng |
| Thạch quyển (lớp vỏ Trái Đất) | Nền tảng địa hình, khoáng sản |
| Thổ nhưỡng quyển | Lớp đất, nơi thực vật sinh trưởng |
| Sinh quyển | Toàn bộ sinh vật, trong đó có lớp phủ thực vật |
Loại trừ các cách gọi sai
- Lớp phủ thực vật: chỉ là tập hợp thực vật che phủ mặt đất, thuộc sinh quyển. Phạm vi nhỏ hơn lớp vỏ địa lí rất nhiều.
- Lớp vỏ Trái Đất (vỏ lục địa, vỏ đại dương): là phần ngoài cùng của thạch quyển, chỉ là một thành phần của lớp vỏ địa lí.
- Thổ nhưỡng quyển: chỉ riêng lớp đất, cũng là một thành phần.
Lỗi hay gặp là thấy chữ “vỏ” nên nhầm với “vỏ Trái Đất”. Hai khái niệm này khác nhau: lớp vỏ địa lí gồm nhiều quyển, còn vỏ Trái Đất thuộc về địa chất.
Đặc điểm của lớp vỏ địa lí
- Có bề dày khoảng 30–35 km.
- Thành phần gồm vật chất vô cơ và hữu cơ, trong đó có sự sống.
- Chịu tác động của cả nguồn năng lượng bên trong (nội lực) và bên ngoài (Bức xạ Mặt Trời).
- Tuân theo các quy luật: thống nhất và hoàn chỉnh, theo nhịp điệu, địa đới và phi địa đới.
Mẹo nhớ
Nhớ câu: “Vỏ địa lí = nơi các quyển gặp nhau = cảnh quan”. Nếu đáp án chỉ nhắc đến một thành phần đơn lẻ (thực vật, đất, đá, nước) thì gần như chắc chắn là sai.
Luyện tập
- Câu 1. Lớp vỏ địa lí dày khoảng bao nhiêu km?
Đáp án: khoảng 30–35 km. - Câu 2. Kể tên 5 quyển cấu thành lớp vỏ địa lí.
Đáp án: khí quyển, thuỷ quyển, thạch quyển (lớp vỏ), thổ nhưỡng quyển, sinh quyển. - Câu 3. Vì sao khi rừng bị chặt phá, khí hậu và đất cũng thay đổi?
Đáp án gợi ý: vì các thành phần của lớp vỏ địa lí liên quan chặt chẽ. Mất rừng làm thay đổi độ ẩm, dòng chảy, xói mòn đất, kéo theo thay đổi cả cảnh quan.
Câu hỏi thường gặp
Lớp vỏ địa lí còn được gọi là gì?
Lớp vỏ địa lí còn được gọi là lớp vỏ cảnh quan, vì đây là nơi tồn tại mọi cảnh quan tự nhiên trên Trái Đất.
Lớp phủ thực vật có phải là lớp vỏ địa lí không?
Không. Lớp phủ thực vật chỉ là một bộ phận của sinh quyển, còn sinh quyển lại là một trong năm thành phần của lớp vỏ địa lí.
Lớp vỏ địa lí dày bao nhiêu?
Khoảng 30–35 km, tính từ đáy tầng bình lưu đến đáy lớp vỏ phong hoá ở lục địa hoặc đáy lớp trầm tích ở đại dương.
Lớp vỏ địa lí khác lớp vỏ Trái Đất thế nào?
Lớp vỏ Trái Đất là phần ngoài cùng của thạch quyển. Lớp vỏ địa lí rộng hơn, gồm cả khí quyển, thuỷ quyển, thổ nhưỡng quyển và sinh quyển.