Trả lời nhanh
Đáp án A – chất dẻo. Teflon là tên thương mại của poli(tetrafluoroetilen) (PTFE), được tổng hợp bằng phản ứng trùng hợp tetrafluoroetilen CF2=CF2. Polime này có tính dẻo, không dai sợi như tơ, không đàn hồi như cao su và không dùng để dán, nên thuộc nhóm chất dẻo.
Đề bài
Teflon là tên của một polime được dùng làm:
- A. chất dẻo
- B. tơ tổng hợp
- C. cao su tổng hợp
- D. keo dán
Teflon là gì?
Teflon là tên gọi thương mại quen thuộc của poli(tetrafluoroetilen), viết tắt là PTFE. Mạch polime chỉ gồm các nguyên tử C và F, trong đó liên kết C–F rất bền nên vật liệu trơ với hầu hết axit, bazơ và dung môi.
Phản ứng điều chế (trùng hợp):
n CF2=CF2 → (–CF2–CF2–)n (điều kiện: nhiệt độ, áp suất, chất xúc tác/chất khơi mào)
- Monome: tetrafluoroetilen (CF2=CF2).
- Mắt xích: –CF2–CF2–, phân tử khối 100.
- Loại phản ứng: trùng hợp (monome có liên kết đôi C=C).
Vì sao chọn A mà không chọn B, C, D?
| Phương án | Đặc điểm của loại vật liệu | Ví dụ tiêu biểu | Kết luận |
|---|---|---|---|
| A. Chất dẻo | Có tính dẻo: bị biến dạng khi chịu nhiệt, áp suất và giữ nguyên hình dạng khi thôi tác dụng | PE, PVC, PS, PMMA, PTFE (teflon) | Đúng |
| B. Tơ tổng hợp | Sợi dài, mảnh, dai, kéo thành sợi dệt được | Nilon-6,6, capron, nitron (olon) | Sai |
| C. Cao su tổng hợp | Có tính đàn hồi, thường điều chế từ đien | Buna, buna-S, buna-N, isopren, cloropren | Sai |
| D. Keo dán | Vật liệu kết nối hai mảnh vật liệu mà không làm biến đổi chúng | Keo epoxi, keo ure–fomanđehit, nhựa vá săm | Sai |
Teflon không được kéo thành sợi để dệt, không có tính đàn hồi và cũng không dùng để dán. Vì vậy chỉ có phương án A phù hợp.
Tính chất và ứng dụng của teflon
- Bền hoá học: không bị axit, kiềm, nước cường toan thông thường ăn mòn.
- Chịu nhiệt tốt: dùng được ở nhiệt độ cao hơn nhiều chất dẻo thông dụng như PE hay PVC.
- Hệ số ma sát rất nhỏ, bề mặt chống dính: các chất khó bám vào.
- Cách điện tốt, không thấm nước.
Nhờ đó teflon được dùng để tráng lớp chống dính cho chảo, nồi; làm vòng đệm, ống dẫn hoá chất, màng chắn, lớp bọc dây điện và băng quấn ren ống nước.
Mẹo nhớ nhanh các polime hay gặp
- Chất dẻo: PE, PVC, PS, PMMA (thuỷ tinh hữu cơ), PTFE (teflon), PPF (nhựa bakelit).
- Tơ: có chữ “nilon”, “capron”, “nitron/olon”, “lapsan”, “visco”, “xenlulozơ axetat”.
- Cao su: tên có “buna”, “isopren”, “cloropren”.
- Gặp tên có flo (fluoro) trong polime thường nghĩ ngay đến teflon.
Lỗi sai thường gặp
- Nhầm teflon là “polime chống dính” nên chọn “keo dán”. Chống dính và keo dán hoàn toàn trái nghĩa nhau.
- Nhầm monome là etilen CH2=CH2. Đó là monome của PE; teflon cần tetrafluoroetilen, gồm 4 nguyên tử F.
- Nghĩ teflon điều chế bằng trùng ngưng. Thực tế là trùng hợp vì monome có liên kết đôi.
Bài luyện tập
- Câu 1. Polime nào sau đây thuộc loại chất dẻo: PVC, nilon-6,6, buna-S, hay keo epoxi?
Đáp án: PVC (poli(vinyl clorua)). Nilon-6,6 là tơ, buna-S là cao su, keo epoxi là keo dán. - Câu 2. Một mẫu PTFE có phân tử khối trung bình 500 000 (đvC). Tính hệ số polime hoá n.
Đáp án: Mắt xích C2F4 có M = 2·12 + 4·19 = 100. Vậy n = 500 000 : 100 = 5000. - Câu 3. Viết phương trình điều chế teflon từ monome tương ứng.
Đáp án: n CF2=CF2 → (–CF2–CF2–)n (nhiệt độ, áp suất, xúc tác).
Câu hỏi thường gặp
Teflon có công thức cấu tạo như thế nào?
Teflon là poli(tetrafluoroetilen) với công thức (–CF2–CF2–)n, tạo ra từ monome CF2=CF2 qua phản ứng trùng hợp.
Vì sao chảo chống dính thường tráng teflon?
Liên kết C–F rất bền và bề mặt PTFE có hệ số ma sát rất nhỏ, nên thức ăn khó bám dính, đồng thời lớp tráng chịu được nhiệt khi nấu.
Teflon thuộc loại polime nào: thiên nhiên, bán tổng hợp hay tổng hợp?
Teflon là polime tổng hợp, được điều chế hoàn toàn bằng phản ứng hoá học từ tetrafluoroetilen, và dùng làm chất dẻo.
Teflon được điều chế bằng phản ứng trùng hợp hay trùng ngưng?
Bằng phản ứng trùng hợp, vì monome CF2=CF2 có liên kết đôi C=C và quá trình không giải phóng phân tử nhỏ như nước.