Trả lời nhanh
Kênh alpha là kênh lưu độ trong suốt của tất cả các điểm ảnh trong một bức ảnh. Ngoài ba kênh màu R, G, B, mỗi điểm ảnh có thêm một giá trị alpha cho biết điểm đó trong suốt hay đục. Với ảnh 8 bit, alpha bằng 0 là trong suốt hoàn toàn, alpha bằng 255 là đục hoàn toàn, các giá trị ở giữa là bán trong suốt.
Kênh alpha nằm ở đâu trong một bức ảnh số?
Ảnh điểm ảnh (ảnh raster) là một lưới các điểm ảnh. Mỗi điểm ảnh thường lưu ba giá trị màu: đỏ (Red), lục (Green), lam (Blue). Mỗi giá trị này là một “kênh”. Khi ảnh cần có phần trong suốt, người ta thêm kênh thứ tư gọi là kênh alpha, và hệ màu được gọi là RGBA.
Như vậy kênh alpha không quyết định màu là gì, mà quyết định màu đó hiện ra rõ đến mức nào khi đặt lên một nền khác.
Ý nghĩa các giá trị alpha
| Alpha (thang 0 – 255) | Tỉ lệ đục | Hiển thị |
|---|---|---|
| 0 | 0% | Trong suốt hoàn toàn, nhìn thấy hết nền phía sau |
| 128 (xấp xỉ) | khoảng 50% | Bán trong suốt, màu trộn với nền |
| 255 | 100% | Đục hoàn toàn, che hẳn nền |
Một số phần mềm biểu diễn alpha bằng số thực từ 0 đến 1 hoặc bằng phần trăm, ý nghĩa vẫn như nhau.
Màu trộn với nền như thế nào?
Khi hiển thị, màu cuối cùng của điểm ảnh được trộn theo công thức:
Màu hiển thị = α × màu ảnh + (1 − α) × màu nền, với α là alpha đã đổi về thang 0 – 1.
Ví dụ: điểm ảnh đỏ (255, 0, 0) có α = 0,5 đặt lên nền trắng (255, 255, 255):
- Kênh R: 0,5 × 255 + 0,5 × 255 = 255.
- Kênh G: 0,5 × 0 + 0,5 × 255 ≈ 128.
- Kênh B: 0,5 × 0 + 0,5 × 255 ≈ 128.
Kết quả là (255, 128, 128), một màu hồng nhạt. Cũng điểm ảnh đó đặt lên nền đen sẽ ra màu đỏ sẫm, vì phần “hao” đi được thay bằng màu nền.
Kênh alpha dùng để làm gì?
- Tách nền: logo, biểu tượng, hình sản phẩm cần để nền trong suốt rồi đặt lên trang web hay slide bất kỳ.
- Làm mờ mép: viền bán trong suốt giúp hình cắt ghép không bị răng cưa.
- Tạo bóng đổ, kính mờ, hiệu ứng mờ dần bằng cách cho alpha giảm dần.
- Làm mặt nạ (mask): chọn vùng hiện, vùng ẩn mà không xoá mất điểm ảnh gốc.
Định dạng tệp nào hỗ trợ kênh alpha?
- PNG: hỗ trợ alpha nhiều mức, là lựa chọn phổ biến cho logo, biểu tượng.
- WebP: hỗ trợ alpha và thường nhẹ hơn PNG.
- GIF: chỉ có một màu “trong suốt” hoặc không, không có mức bán trong suốt.
- JPEG: không có kênh alpha. Lưu ảnh nền trong suốt sang JPEG, phần trong suốt sẽ bị thay bằng màu nền (thường là trắng).
Lỗi sai thường gặp
- Nhầm kênh alpha với kênh độ sáng hoặc kênh màu thứ tư của hệ CMYK. Alpha chỉ nói về độ trong suốt.
- Cho rằng alpha = 0 là “đen”. Thực ra điểm ảnh không hiện ra, màu bên trong nó vẫn còn nhưng không nhìn thấy.
- Xuất logo ra JPEG rồi ngạc nhiên vì xuất hiện nền trắng.
Luyện tập
- Điểm ảnh có alpha bằng 255 sẽ hiển thị thế nào? Đáp án: đục hoàn toàn, không nhìn thấy nền phía sau.
- Muốn lưu logo có nền trong suốt, nên chọn PNG hay JPEG? Đáp án: PNG, vì JPEG không lưu được kênh alpha.
- Điểm ảnh xanh lam (0, 0, 255) có α = 0,5 đặt trên nền trắng cho màu gì? Đáp án: khoảng (128, 128, 255), một màu xanh nhạt.
Câu hỏi thường gặp
Kênh alpha dùng để lưu thông tin gì?
Kênh alpha lưu độ trong suốt (độ đục) của từng điểm ảnh, bên cạnh ba kênh màu đỏ, lục, lam.
Ảnh JPEG có kênh alpha không?
Không. JPEG chỉ lưu màu, nên không giữ được nền trong suốt. Muốn có nền trong suốt, em dùng PNG hoặc WebP.
Alpha bằng 0 và 255 khác nhau thế nào?
Alpha bằng 0 là trong suốt hoàn toàn nên điểm ảnh không hiện ra, alpha bằng 255 là đục hoàn toàn nên che kín nền phía sau (với ảnh 8 bit).